Crédit Agricole

Ten artykuł dotyczy banku. Zobacz też: artykuł dotyczący grupy kolarskiej.

Crédit Agricole - francuska sieć banków spółdzielczych, która w 1990 r. przekształciła się w międzynarodową grupę bankową. Crédit Agricole był początkowo spółdzielczą kasą rolników i z tego powodu jest często zwany Zielonym Bankiem (fr. Banque verte).

[edytuj] Grupa Crédit Agricole

Grupa bankowa Crédit Agricole składa się ze spółdzielczych kas regionalnych (caisses locales et régionales), banku Crédit Lyonnais, obecnie przemianowanego na LCL, banku inwestycyjnego Calyon i ubezpieczycieli Predica i Pacifica. Grupa Crédit Agricole jest akcjonariuszem (18% akcji) włoskiego banku Banca Intensa i 100% greckiego Emporiki.

W Polsce bank jest właścicielem Credit Agricole Banku Polska, LUKAS Finanse - spółki zajmującej się kredytami konsumenckimi[1], Europejskiego Funduszu Leasingowego, Crédit Agricole Ubezpieczenia na Życie oraz banku inwestycyjnego Calyon.

[edytuj] Historia

[edytuj] Początek

Historia Crédit Agricole rozpoczęła się 23 lutego 1885, kiedy powstała pierwsza kasa lokalna w miejscowości Salins-les-Bains. Ramy prawne działalności kas lokalnych ustanowiła w 1894 r. tzw. ustawa Jules'a Meline'a. Kasy regionalne zostały objęte regulacjami prawnymi w rok później. W pierwszych latach firma koncentrowała się wyłącznie na udzielaniu pożyczek krótkoterminowych, głównie na poczet zbiorów. Oferta rozszerzała się z czasem o pożyczki średnio- i długoterminowe, umożliwiające rolnikom zakup sprzętu rolniczego i żywego inwentarza. W 1920 r., pod przewodnictwem Louisa Tardy'ego, powstało Krajowe Biuro Kredytu Rolnego (Office national du Crédit agricole), które w 1926 r. zmieniło nazwę na Krajową Kasę Kredytu Rolnego (Caisse nationale du Crédit agricole).

[edytuj] Rozwój oferty

Mimo że oferta Crédit Agricole skierowana była wyłącznie do rolników, firma nie poniosła strat z powodu migracji ludności wiejskiej do miast. Sieć silnie rozwiniętych placówek nastawiona jest wprawdzie na obsługę klientów wiejskich, jednak „nowi” mieszkańcy miast, lub byli rolnicy, stojąc przed wyborem banku, często decydowali się na Crédit Agricole. Działalność rozszerzono o ofertę dla przemysłu rolno-spożywczego, rzemieślników i kredytowanie mieszkań, by następnie objąć inne gałęzie gospodarki, ze szczególnym uwzględnieniem rynku klientów indywidualnych.

W międzyczasie, Krajowa Kasa Kredytu Rolnego przekształciła się w Crédit Agricole SA (CA SA) i stopniowo zwiększał zakres swej działalności na rynkach finansowych i zagranicznych. Spółka dokonała akwizycji lub przejęła kontrolne udziały w rozmaitych francuskich, włoskich (Intesa) i środkowo-wschodnio europejskich instytucjach finansowych.

W 1980 Crédit Agricole, podobnie jak ówczesna konkurencja, zwrócił się w stronę usług bankowo-ubezpieczeniowych (bancassurance). W 1986 rozpoczęla współpracę w zakresie ubezpieczeń na życie z firmą Predica. W 1990 podjął współpracę z firmą Pacifica w dziedzinie ubezpieczeń od szkód. W tamtym czasie, wielu zarządców kas lokalnych było jednocześnie zarządcami innej instytucji rolnej, firmy ubezpieczeniowej Groupama, co doprowadziło do rozmów o połączenie obu firm. Do fuzji jednak nie doszło.

W 1996 po zakupie firmy Indosuez na rynku pojawił się Indocam (zarządzanie aktywami; w 1999 r. firma zmieniała nazwę na CAAM - Crédit Agricole Asset Management) oraz CA-Indosuez, działający w obszarze bankowości inwestycyjnej. W 2003 r. Crédit Agricole zakupił bank Le Crédit Lyonnais (od 2005 występujący pod nazwą LCL). W wyniku fuzji linii inwestycyjnej banku Crédit Lyonnais i CAI powstał bank inwestycyjny Calyon.

W 2001 CA SA zadebiutował na giełdzie. Jednak zgodnie ze spółdzielczym statusem grupy, większość akcji pozostało w posiadaniu 44 kas regionalnych.

Lata 2003-2005 przyniosły zakupy kolejnych firm i włączenie do Grupy CA banku Crédit Lyonnais, działającego od tej pory pod marką LCL. Koszt operacji wyniósł 1,3 mld euro i umożliwił, począwszy od 2005 osiągnięcie wspólnego zysku w wysokości 663 mln euro. W chwili prywatyzacji Crédit Lyonnais w 1999 Ministerstwo Gospodarki i Finansów zdecydowało o utworzeniu Partnerskiego Konsorcjum Akcjonariuszy (Groupement d'Actionnaires Partenaires), zrzeszającego akcjonariuszy posiadających 33% udziałów w Crédit Lyonnais, w celu uniemożliwienia przejęcie firmy. Członkami Konsorcjum zostali: Crédit Agricole (10%), Allianz (6%), Axa (5,5%), Commerzbank (4%), BBVA (3,75%), Banca Intesa (2,75%) oraz CCF (1%). Państwo zachowało dla siebie 10,9% udział, przeznaczony w perspektywie do sprzedaży.

Do końca 2002 Crédit Agricole, na czele ze swym Dyrektorem Generalnym, Jeanem Laurentem, podjął próby nawiązania współpracy z Crédit Lyonnais zarządzanym przez Jeana Peyrelevade’a, który za wszelką cenę starał się utrzymać niezależność swego banku, zachowując podział na członków Konsorcjum oraz Państwo. Crédit Agricole nie udało się ostatecznie przejąć Crédit Lyonnais.

Pod koniec 2002 Francis Mer, nowy minister gospodarki zaproponował Crédit Agricole odstąpienie 10,9% udziałów Crédit Lyonnais po cenie 44 € za akcję. Dyrektor Generalny Crédit Agricole Jean Laurent odmówił: za akcję gotów był zapłacić najwyżej 42 €. W rezultacie, 23 listopada 2002 Francis Mer podjął decyzję o publicznej sprzedaży 10,9% udziałów. Crédit Agricole oferował 44 € za akcję, jednak właścicielem udziałów państwa został, kierowany przez Michela Peberéau'a, BNP Paribas, płacąc 58 € za akcję. BNP Paribas nabył na rynku dodatkowe 5%. W połowie grudnia 2002 r. René Carron zajął miejsce Marca Buégo na stanowisku prezesa zarządu Crédit Agricole i Crédit Agricole przystąpił do kontrataku, płacąc 55 € za akcje (fundusze spekulacyjne stawiały na giełdową walkę między Crédit Agricole i BNP o kontrolę nad Crédit Lyonnais). Doszło do publicznej sprzedaży akcji, w wyniku której Crédit Agricole dokonał akwizycji Crédit Lyonnais po cenie 56 € za akcję.

W 2006 r. Crédit Agricole dokonął zakupu czwartego greckiego banku, Emporiki, za 3,3 mld euro. Bank ten wykazał jednak w 2006 r. stratę (-234,7 mln €) i osiągnął dodatni wynik dopiero w 2007 r.(+73,4 mln €), ale z uwagi na kryzys subprime poniósł ponownie stratę w trzech pierwszych kwartałach 2008 r. (-121,3 mln €). Emporiki nie okazał się dochodowy dla Crédit Agricole: wysokość strat przewyższyła zysk, który spółka wykazała w latach 2006-2008.

W listopadzie 2007 r. Crédit Agricole przejął 14,99% kapitału hiszpańskiego banku Bankinter, zwiększając niebawem udział do 19,53%. Crédit Agricole wykazał tym samym chęć rozwijania działalności w rejonie śródziemnomorskim. Strategia te uważana była przez analityków finansowych za niepewną; wymagała bowiem dużego nakładu kapitału własnego. Plany te zostały pokrzyżowane, gdy historyczny akcjonariusz Bankintera, Jaime Bottin oraz Société Générale, tymczasowy sprzymierzeniec Hiszpana, sprzeciwili się przejęciu kontroli.

W latach 2007-2008 spośród francuskich banków, kryzys subprime dotknął najbardziej Crédit Agricole. Dyrektor Generalny banku inwestycyjnego Calyon, Marc Litzler, uczynił z papierów wartościowych opartych na długu (Collateralized Debt Obligations, CDO) jeden z filarów rozwoju swej strategii. Jednak wraz z nadejściem kryzysu subprime, rynek CDO stracił płynność i doszło do obniżenia wartości portfeli Calyonu. Oznaczało to dla Crédit Agricole łączną stratę prawie 2 miliardów euro. Sopwodowało to dymisję Marca Litzlera w kwietniu 2008. Jego następcą został Patrick Valroff, dyrektor generalny Sofinco. Nowy dyrektor zlikwidował 500 miejsc pracy w Calyonie. Zaprzestał też rentownych, ale ryzykownych działań związanych z derywatami kredytowymi i akcjami. Crédit Agricole, w przeciwieństwie do Société Générale i BNP Paribas, odpowiednio, pierwszego i drugiego gracza bankowego na rynku derywatów akcji na świecie, nie udało się trwale zaznaczyć w tej linii biznesowej.

Aby stawić czoła kryzysowi subprime, Crédit Agricole zmuszony był odstąpić, w styczniu 2008, swój udział w firmie Suez za 1,3 mld euro oraz zwiększyć, w maju 2008, wysokość kapitału do 5,9 mld euro, co miało zastosowanie również w przypadku kas regionalnych w celu spełnienia wymagań regulacyjnych Bazylei II. CA zmuszony był też rozpocząć program sprzedaży aktywów niestrategicznych za sumę 5 mld euro. Jeśli chodzi o zwiększenie kapitału, zdania były podzielone. Dyrektor Generalny Georges Pauget i Prezes Zarządu René Carron zostali zatakowani przez część dyrektorów kas regionalnych (w szczególności przez Jeana-Paula Chiffleta, szefa drugiej nawiększej Kasy Crédit Agricole, Kasy Centralno-Wschodniej), którzy zarzucali Crédit Agicole SA straty w związku działalnością na rynku subprime. Ponadto, Crédit Agricole zrezygnował z planowanej akwizycji Banca Della Marche za 1,7 mld euro. Miał też czas do maja 2009 na zwiększenie aktywów w Banintera z 19,53% do 29,99%.

Walne zgromadzenie Crédit Agricole SA, które miało miejsce 21 maja 2008 stało się okazją dla akcjonariuszy i pracowników do wyrażenia swego niezadowolenia w związku ze stratami w wyniku kryzysu subprime. Przedstawicielka pracowników kas regionalnych (będących większościowymi akcjonariuszami Crédit Agricole) zapytała dyrekcję banku czy Crédit Agricole, oddalając się od korzeni firmy, nie uległo „genetycznej modyfikacji”. W podobnym, ironicznym tonie, wypowiedział się jeden z akcjonariuszy indywidualnych, przypominając hasło reklamowe Crédit Agricole "rozsądne rozwiązania w zasięgu ręki" (fr. le bon sens près de chez vous), zyskując tym samym aplauz uczestników.

Pod presją kas regionalnych, dyrektor generalny Georges Pauget, po dokonaniu zwiększenia kapitału o 5,9 mld euro, przekazał część swych obowiązków dwóm delegowanym dyrektorom generalnym, Jacquesowi Lenormandowi i Jeanowi-Frédéricowi de Leusse’owi.

[edytuj] Działalność

• Nr 1 we Francji, z 28% udziałem we francuskim rynku (wraz z LCL).
• Nr 7 na świecie według magazynu The banker.
• Nr 2 na świecie pod względem przychodów i nr 10 pod względem zysków według magazynu Fortune.
• Nr 15 na świecie według zestawienia Forbesa.

Liczne przejęcia umożliwiły Crédit Agricole zachowanie pozycji lidera bankowości detalicznej we Francji, a także wzmocnienie jego pozycji w bankowości inwestycyjnej (Calyon) i rozwinięcie sieci oddziałów i spółek zagranicznych. Grupa działa również w sektorze ubezpieczeń (Predica, Pacifica) i zarządzania aktywami finansowymi (Crédit Agricole Asset Management). Kasy regionalne od niedawna działają też na rynku nieruchomości za pośrednictwem marki Square Habitat.

[edytuj] Dane finansowe (Grupa i CA SA)

[edytuj] Dane z działalności giełdowej

Ceryfikaty inwestycyjne poszczególnych kas regionalnych oraz akcje stojącej na czele grupy, CA SA, notowane są na paryskiej giełdzie:

• ACA wchodzi w skład CAC 40
• Kod ISIN = FR0000045072
• Wartość nominalna = euro
• Liczba akcji po zwiększeniu kapitału w czerwcu 2007: 2 226 342 496.
• Kapitalizacja, stan na 1 stycznia 2005: 32 700 mln euro.
• ACA wchodzi też w skład następujących indeksów giełdowych: Dow Jones Euro Stoxx 50, SBF 120, Euronext 100, ASPI Eurozone oraz FTSE4Good

Niektóre obszary działalności Crédit Agricole posiadają certyfikaty zaświadczające o przestrzeganiu normy ISO 14001 od 2007 r.

W 2006 r., Crédit Agricole wypłacił swemu dyrektorowi generalnemu wynagrodzenie w łącznej wysokości 1 742 030 euro (+ opcje na akcje), przez co firmie nie udało się zdobyć tytułu "solidarna firma".

[edytuj] Struktura organizacyjna

Struktura Crédit Agricole jest trójpoziomowa: kasy lokalne, kasy regionalne (wraz z ich placówkami i udziałami) CA SA (oraz jej spółki).

Ze względu na złożoną strukturę, Crédit Agricole nie cieszy się tak dobrą pozycją giełdową jak jego bezpośredni konkurenci, BNP Paribas i Société Générale: 54% akcji Crédit Agricole SA znajduje się w posiadaniu kas regionalnych. CA SA posiada natomiast 25% akcji bez prawa głosu w Kasach regionalnych. Kasy regionalne są zatem właścicielem Crédit Agricole, który otrzymuje 25% dywidendy od każdej kasy regionalnej; powoduje to ciągłą, wewnętrzną wymianę zdań między właścicielami firmy a centralą, z czego ta ostatnia nabiera na znaczeniu z uwagi na rozwój obszarów wykraczających poza ramy działalności kas regionalnych. Tego rodzaju spółdzielczy system właściwy jest dla Europy kontynentalnej, rzadziej występuje w Wielkiej Brytanii i jest prawie nieobecny w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Inwestorzy instytucjonalni wymienionych krajów wahają się z inwestycją w tego rodzaju strukturę, skłaniając się raczej ku spółkom o bardziej przejrzystych i płynniejszych akcjach.

Z punktu widzenia Crédit Agricole SA, korzystniejsze wydają są mniejsze kasy regionalne: im większa kasa, tym większe prawdopodobieństwo zablokowania procesu decyzyjnego i sparaliżowania funkcjonowania całej struktury. Kasa regionalna Île-de-France (CADIF) sprzeciwiała się debiutowi giełdowemu w 2001 (przywiązanie do zasad spółdzielczości) oraz zakupowi Crédit Lyonnais w 2003 (odmowa fuzji z jednym z głównych konkurentów w okręgu Île-de-France). Z kolei Crédit Agricole SA sprzeciwił się pomysłowi fuzji czterech bretońskich kas regionalnych (Côtes d'Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine, Morbihan), by nie mieć do czynienia ze zbyt potężną kasą regionalna.

[edytuj] Kasy lokalne

2559 (na rok 2009) kas lokalnych tworzy fundament Crédit Agricole.

Kasy lokalne znajdują się w posiadaniu większości udziałów Kas regionalnych. Ponad 6 milionów udziałowców wybiera 32 455 zarządców.

[edytuj] Kasy regionalne i Krajowa Federacja Kredytu Rolnego (FNCA)

Kasy regionalne to spółdzielnie będące zarazem klasycznymi bankami, oferujące swym klientom dużą gamę produktów i usług finansowych. Kasy regionalne posiadają ok. 7 200 placówek oraz 10 000 znajdujących się w sklepach tzw. „zielonych punktów” oferujących najpopularniejsze usługi bankowe. W wyniku połączenia kas regionalnych, od 1988 r. ich liczba zmalała z 94 do 39 (czerwiec 2007).

17 Kas regionalnych wchodzi na rynek finansowy za pośrednictwem Spółdzielczych Certyfikatów Inwestycyjnych (fr. Certificats Coopératifs d’Investissement) notowanych na rynku wtórnym. Pierwsza kasa weszła na parkiet w 1998. Jako ostatnia dołączyła kasa regionalna Alpes Provence (grudzień 1998)

Krajowa Federacja Kredytu Rolnego

Krajowa Federacja Kredytu Rolnego (FNCA) spełnia rolę instancji opiniodawczo-przedstawicielskiej kas regionalnych. FNCA pełni też funkcję izby zawodowej. Dokonuje podsumowania spraw „z terenu”, może występować z inicjatywą (propozycje) i wyznaczać kierunki działania.

Reprezentuje kasy regionalne i całą grupę w kontaktach z władzami państwowymi, z rolniczymi organizacjami zawodowymi oraz instytucjami ze środowiska spółdzielczego.

Federacja wspiera Kasy regionalne, głównie w dziedzinie doskonalenia zawodowego i zarządzania zasobami ludzkimi.

Kierownictwo Krajowej Ferderacji Crédit Agricole (2009):

• Jean-Marie Sander, Prezes Krajowej Federacji Crédit Agricole,
• Jean-Paul Chifflet, Sekretarz Generalny Krajowej Federacji Crédit Agricole,
• Joseph d’Auzay, Dyrektor Generalny Krajowej Federacji Crédit Agricole.

[edytuj] Crédit Agricole SA

Kierownictwo Crédit Agricole SA

• Prezes: René Carron (od grudnia 2002)
• Dyrektor Generalny: Georges Pauget (od 2005 do 01.03.2010, od 01.03.2010 Jean-Paul Chifflet)

Zarząd Składa się z członków wybranych przez walne zgromadzenie, z przedstawicieli organizacji zawodowych, z członków wybranych przez pracowników, z cenzora i przedstawiciela komitetu przedsiębiorstwa.

Analiza strategiczna W okresie od 2001 do 2005 r. przychody z działalności bankowej, zysk i kapitalizacja wzrosły ponaddwukrotnie, głównie dzięki akwizycjom (Sofinco, Finaref, LCL). Obecnie, grupa planuje rozwój zagraniczny; jej celem jest zwiększenie przychodów z międzynarodowej działalności bankowej z 35% do 50%. Na ten cel grupa zamierza przeznaczyć 5 mld euro. W 2005 r. grupa dokonała też kilku profilowanych akwizycji w Serbii, Portugalii, Czechach i we Włoszech (Nextra).

[edytuj] Crédit Agricole na świecie

[edytuj] Europa

• Bankoa (bank regionalny, ok. 40 placówek, obecny głównie w baskijskich prowincjach, nazwa oznacza « Bank » w języku baskijskim), akwizycja w 1997 r., Bankinter (20% udziałów w 5. banku hiszpańskim, listopad 2007 r.). Akwizycji Bankoa dokonała kasa regionalna okręgu Pyrénées-Gascogne, przy 5% udziale Crédit Agricole SA. Dyrektorem Generalnym wspomnianej kasy był wówczas Georges Pauget, obecny dyrektor generalny Crédit Agricole SA.
• Cariparma : W wyniku fuzji Banca Intesa (w którym Crédit Agricole posiada 18% udziałów) z San Paolo IMI, Crédit Agricole nabywł dwie sieci Banca Intesa w zamian za wyrażenie zgody na fuzję. Crédit Agricole staje na czele Cariparmy (311 placówek) oraz Friuladrii (150 placówek ), a także 193 placówek przejętych od Banca Intesa. Mimo, że nowy nabytek charakteryzuje się małym udziałem w rynku (2-3%), przejęcie 654 placówek we Włoszech jest największą międzynarodową akwizycją dokonaną przez grupę, za sumę 6 mld euro. Dla porównania, BNL, spółka BNP Paribas, posiada 10% włoskiego rynku.
• Crédit Agricole Belgique : Crédit Agricole dokonało zakupu 50% udziałów w Crédit Agricole Belgique w 2003. Późniejsze akwizycje umożliwią grupie wzmocnienie fundamentów finansowych (Europabank w 2004) i potwierdzenie pozycji lidera na rynku operacji finansowych w Belgii (Keytrade w 2007).
• Emporiki: W sierpniu 2006, Crédit Agricole przejęło 72% akcji Emporiki (trzeciego pod względem liczby placówek i piątego pod względem wartości aktywów banku w Grecji) za sumę 2 mld euro. Ówcześnie była to największa akwizycja zagraniczna grupy. Warto zauważyć, że rozmiar Emporiki nie przekracza największej kasy regionalnej Crédit Agricole, Kasy okręgu Île-de-France.
• Index Bank: 186 placówek i 210 000 klientów w Ukrainie. Kwota akwizycji: 220 mln euro, sierpień 2006.
• Meridian Bank: dołącza do grupy Crédit Agricole w kwietniu 2005. Crédit Agricole dokonuje zakupu 71% akcji za sumę 34 mln euro.

[edytuj] Polska

• W Polsce bank jest właścicielem Credit Agricole Bank Polska, Europejskiego Funduszu Leasingowego, Crédit Agricole Ubezpieczenia na Życie oraz banku inwestycyjnego Calyon.

[edytuj] Afryka

• Placówka bankowa Crédit Agricole w Le Tampon na wyspie Reunion.
• Crédit du Maroc: Crédit Agricole posiada 52,64% akcji w Crédit du Maroc, dawnej spółce LCL.
• CA Egypt: zakupa za sumę 421,4 mln euro w lutym 2006: Crédit Agricole obejmuje w posiadanie 75% akcji, a jego egipski partner El Mansour & El Maghraby Investment - 25%. CA Egypt posiada trzecią największą prywatną sieć z 2% udziałem w egipskim rynku.
• Société Ivoirienne de Banque: Crédit Agricole posiada 51% udziałów, pozostała część należy do Państwa. SIB jest jednym z 4 dużych banków w Wybrzeżu Kości Słoniowej, obok BICICI (spółka BNP Paribas), SGBCI (Société Générale) oraz BIAO.

[edytuj] Ameryka Południowa

• Crédit Uruguay Banco: czwarty niepaństwowy bank w Urugwaju, 11% udział w rynku. Należący w 100% do Crédit Agricole Crédit Uruguay Banco; powstał z połączenia Banca Acac i Banco Sudameris.

[edytuj] Udziały

• Sofinco (Francja)
• Finaref (Francja)
• LCL (Francja)
• Nextra (Włochy)
• Banca Intesa San Paolo (Włochy) 4,9%
• Emporiki (Grecja), 72%
• Crédit agricole Leasing (Francja - Hiszpania)
• Eurofactor (Europa)

[edytuj] Bibliografia

• Le Crédit agricole mutuel des Alpes-Maritimes ou "L'agricolo". Alex Benvenuto. Editions Serre, Nice' 1986.
• Gueslin André, Les origines du crédit agricole (1840-1914), Nancy, Annales de l'Est, mémoire 59, 1978.
• Le Crédit Agricole hors la loi ?, Jean-Loup Izambert, Ed. Carnot, 2001.
• Les démons du Crédit Agricole, Jean-Loup Izambert et Hugo Nhart, Ed. L'Arganier, 2005, 398 pages.
• Les dessous du Crédit Agricole, Bertrand Gare, Ed. Odilon Média, 1996.
• Crédit Lyonnais-Crédit Agricole, mariage d'orgueil, Jean-Philippe Mocci et Bernard Sirven, Les Éditions du Carquois, 2003.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona banku (ang. • fr.)
• Strona internetowa Grupy CA (ang. • fr.)

e Przedsiębiorstwa CAC 40 Accor • Air France-KLM • Air Liquide • Alcatel-Lucent • Alstom • ArcelorMittal • AXA • BNP Paribas • Bouygues • Capgemini • Carrefour • Crédit Agricole • Dexia • EADS • EDF • Essilor • France Télécom • GDF • Groupe Danone • L'Oréal • Lafarge • Lagardère • LVMH • Michelin • Pernod Ricard • PSA • PPR • Renault • Saint-Gobain • Sanofi-Aventis • Schneider Electric • Société Générale • STMicroelectronics • Suez • Total • Unibail-Rodamco • Vallourec • VINCI • Veolia Environnement • Vivendi