Cząstka – bardzo mała ilość (pyłek, okruch) lub stosunkowo niewielka część większej całości (Galaktyka jest cząstką kosmosu). W naukach przyrodniczych (fizyka, chemia) cząstka oznacza mały fragment materii (np. cząstka kurzu), który ma zwarty kształt, w odróżnieniu od nici czy włókna.
W języku potocznym terminy te mogą występować jako synonimy, natomiast w naukach przyrodniczych (chemia) cząsteczka ma ściśle określone znaczenie – jest to grupa atomów połączonych wiązaniem chemicznym. Cząstka jest pojęciem bardziej ogólnym zawierającym w sobie również cząsteczki. Zatem błędem jest nazywanie np. cząstki elementarnej cząsteczką.
Przykłady użycia poszczególnych pojęć przedstawia tabela
| cząstka | cząstka elementarna | cząsteczka | |
|---|---|---|---|
| elektron |  | |  |
| proton | | | |
| H20 | | | |
| micela | | | |
