Historia i autorzy

Podziel się:

Czarodziejski flet (KV 620)

Czarodziejski flet (Die Zauberflöte, KV 620) – dwuaktowa opera (a ściślej: singspiel) z librettem autorstwa Emanuela Schikanedera i muzyką skomponowaną przez Wolfganga Amadeusza Mozarta.

Spis treści

1 Historia utworu
2 Osoby
3 Treść
4 Symboliczne przesłanie opery
5 Bohaterowie opery
6 Przypisy
7 Bibliografia
8 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia utworu

Emanuel Schikaneder

Wolfgang Amadeus Mozart

Opera powstała w 1791 roku z inspiracji Emanuela Schikanedera. Ten zaproponował Mozartowi napisanie opery; prace nad muzyką przerwało komponowanie Łaskawości Tytusa. Obaj twórcy opery ściśle współpracowali ze sobą, co powodowało częste zmiany libretta. Prapremiera odbyła się 30 września 1791 roku w Theater auf dem Wien (teatrze Schikanedera) w Wiedniu. Polska premiera miała miejsce w Warszawie, w 1793 roku.

[edytuj] Osoby

Plakat prapremiery, 1791

Tamino, książę egipski – tenor
Pamina, córka Królowej Nocy – sopran
Królowa Nocy, matka Paminy – sopran koloraturowy
Papageno, ptasznik Królowej Nocy – baryton
Papagena – sopran
Sarastro, kapłan Izydy i Ozyrysa – bas
Monostatos, Maur – tenor/baryton
Przemawiający – bas
dwaj kapłani – tenor i bas
dwaj mężczyźni w zbrojach – tenor i bas
trzej chłopcy – dwa soprany i alt
trzy damy Królowej Nocy – dwa soprany i alt
niewolnicy, kapłani, lud

Rola	Prapremierowi wykonawcy (Dyrygent: Wolfgang Amadeusz Mozart)
Tamino	Benedikt Schack
Papageno	Emanuel Schikaneder
Pamina	Anna Gottlieb
Królowa Nocy	Josepha Weber
Sarastro	Franz Xaver Gerl
Trzy damy	Madamoiselle Klöpfer, Madamoiselle Hofmann, Mme Elisab[e]th Schack
Monostatos	Johann Joseph Nouseul
Trzej chłopcy	Anna Schikaneder; Anselm Handelgruber; Franz Anton Maurer
Przemawiający	Herr Winter
Trzej kapłani	Johann Michael Kistler, Urban Schikaneder, Herr Moll
Papagena	Barbara Gerl
Mężczyźni w zbrojach	Johann Michael Kistler, Herr Moll

[edytuj] Treść

Singspiel Wolfganga Amadeusza Mozarta. Opera opowiadająca o wartościach w sposób przystępny i zarazem baśniowy; zawiera jednocześnie liczne odniesienia do symboliki masońskiej (tajemnicza liczba trzy – trzech chłopców, trzy damy, trzech kapłanów, trzykrotna prezentacja tematu w uwerturze, trzykrotny odgłos trąb, trzy próby Tamina i Paminy).

[edytuj] Symboliczne przesłanie opery

Czarodziejski Flet z czysto fantastycznej baśni przerodził się w opowieść kryjącą w sobie z jednej strony głębokie humanistyczne wartości, a z drugiej wyraźne nawiązania do symboliki wolnomularskiej. Mozart wraz z Schikanederem byli masonami i zasiadali w jednej loży). Mozarta wprowadził do niej znany wówczas mineralog i metalurg austriacki Ignaz von Born, który najprawdopodobniej stał się pierwowzorem operowej postaci Sarastra. Ze sceny pada pochwała braterstwa i deklaracja, że pozycję człowieka w społeczeństwie wyznaczać powinny zasługi, a nie urodzenie (takie hasła głosiła wówczas rewolucja francuska). Próby, przez jakie przechodzi Tamino, przypominają rytuały przyjmowania nowych członków loży. Trzy akordy rozpoczynające uwerturę i wyjątkowo ważna rola instrumentów dętych również mogły pierwszym widzom kojarzyć się z rytuałami wolnomularzy. Mozart zastosował różnorodne środki muzyczne: ludową piosenkę, wirtuozerię wokalną, arie, wzniosłe chóry^[1].

[edytuj] Bohaterowie opery

Królowa Nocy - jedna z głównych bohaterek - zobacz osobny artykuł.
Sarastro - arcykapłan Izydy i Ozyrysa - zobacz osobny artykuł.
Pamina - główna bohaterka opery, sceniczna partnerka Tamina, który wraz z nią w finale dostępuje zaszczytu poznania Prawdy. Mozart przeznaczył dla odtwórczyni tej roli w operze jedną arię solową "Ach, ich fuhl's..." oraz duety.

Przypisy

↑ Karol Stromenger, Iskier przewodnik operowy str. 254, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Iskry, 1976

[edytuj] Bibliografia

Mozart, Die Zauberflöte, Georg Solti, Decca 1991
Karol Stromenger, Iskier przewodnik operowy, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Iskry, 1976

[edytuj] Linki zewnętrzne

Dzieła Wolfganga Amadeusza Mozarta

Opery

Die Schuldigkeit des ersten Gebotes (KV 35) • Apollo et Hyacinthus (KV 38) • Bastien und Bastienne (KV 50) • La finta semplice (KV 51) • Mitridate, re di Ponto (KV 87) • Ascanio in Alba (KV 111) • Il sogno di Scipione (KV 126) • Lucio Silla (KV 135) • La finta giardiniera (KV 196) • Il re pastore (KV 208) • Thamos, Koening der Aegypten (KV 345) • Zaide (KV 344) • Idomeneo, Re di Creta (KV 366) • Die Entführung aus dem Serail (KV 384) • L'oca del Cairo (KV 422) • Der Schauspieldirektor (KV 486) • Lo sposo deluso (KV 430) • Le Nozze di Figaro (KV 492) • Don Giovanni (KV 527) • Così fan tutte (KV 588) • Die Zauberflöte (KV 620) • La clemenza di Tito (KV 621)

Symfonie

Symfonie okresu dziecięcego (1764-1771)	I: Es-dur (KV 16) • II: B-dur (KV 17) • III: Es-dur (KV 18) • IV: D-dur (KV 19) • V: B-dur (KV 22) • VI: F-dur (KV 43) • VII: D-dur (KV 45) • VIII: D-dur (KV 48) • IX: C-dur (KV 73) • X: G-dur (KV 74) • XI: D-dur (KV 84) • XII: G-dur (KV 110) • XIII: F-dur (KV 122)

Symfonie salzburskie (1771-1781)	XIV: A-dur (KV 114) • XV: G-dur (KV 124) • XVI: C-dur (KV 128) • XVII: G-dur (KV 129) • XVIII: F-dur (KV 130) • XIX: Es-dur (KV 132) • XX: D-dur (KV 133) • XXI: A-dur (KV 134) • XXII: C-dur (KV 162) • XXIII: D-dur (KV 181) • XXIV: B-dur (KV 182) • XXV: g-moll (KV 183 173d B) • XXVI: Es-dur (KV 184) • XXVII: G-dur (KV 199) • XXVIII: C-dur (KV 200) • XXIX: A-dur (KV 201) • XXX: D-dur (KV 202)

Późne symfonie (1781-1791)	XXXI: D-dur (KV 297, KV 300a) (Paryska) • XXXII: G-dur (KV 318) (Uwertura w stylu włoskim) • XXXIII: B-dur (KV 319) • XXXIV: C-dur (KV 338) • XXXV: D-dur (KV 385) (Haffnerowska) • XXXVI: C-dur (KV 425) (Linzka) • XXXVII: G-dur (KV 444) • XXXVII: D-dur (KV 504) (Praska) • XXXIX: Es-dur (KV 543) • XL: g-moll (KV 550) • XLI: C-dur (KV 551) (Jowiszowa)

Sonaty

Sonaty
fortepianowe

I: C-dur (KV 279) • II: F-dur (KV 280) • III: B-dur (KV 281) • IV: Es-dur (KV 282) • V: G-dur (KV 283) • VI: D-dur (KV 284) • VII: C-dur (KV 309) • VIII: a-moll (KV 310) • IX: D-dur (KV 311) • X: C-dur (KV 330) • XI: A-dur (KV 331) • XII: F-dur (KV 332) • XIII: B-dur (KV 333) • XIV: c-moll (KV 457) • XV: F-dur (KV 533) • XVI: C-dur (KV 545) • XVII: B-dur (KV 570) • XVIII: D-dur (KV 576)

Sonaty
kościelne

I: Es-dur (KV 67) • II: B-dur (KV 68) • III: D-dur (KV 69) • IV: D-dur (KV 144) • V: F-dur (KV 145) • VI: B-dur (KV 212) • VII: F-dur (KV 224) • VIII: A-dur (KV 225) • IX: G-dur (KV 241) • X: F-dur (KV 244) • XI: D-dur (KV 245) • XII: C-dur (KV 263) • XIII: G-dur (KV 274) • XIV: C-dur (KV 278) • XV: C-dur (KV 328) • XVI: C-dur (KV 329) • XVII: C-dur (KV 336)

Sonaty na skrzypce
i fortepian

Sonaty dziecięce (1763–1766)	I: C-dur (KV 6) • II: D-dur (KV 7) • III: B-dur (KV 8) • IV: G-dur (KV 9) • V: B-dur (KV 10) • VI: G-dur (KV 11) • VII: A-dur (KV 12) • VIII: F-dur (KV 13) • IX: C-dur (KV 14) • X: B-dur (KV 15) • XI: Es-dur (KV 26) • XII: G-dur (KV 27) • XIII: C-dur (KV 28) • XIV: D-dur (KV 29) • XV: F-dur (KV 30) • XVI: B-dur (KV 31)

Późniejsze sonaty (1778-1788)	XVII: C-dur (KV 296) • XVIII: G-dur (KV 301) • XIX: Es-dur (KV 302) • XX: C-dur (KV 303) • XXI: e-moll (KV 304) • XXII: A-dur (KV 305) • XXIII: D-dur (KV 306) • XXIV: F-dur (KV 376) • XXV: F-dur (KV 377) • XXVI: B-dur (KV 378) • XXVII: G-dur (KV 379) • XXVIII: Es-dur (KV 380) • XXIX: A-dur (ukończona przez M. Stadlera, KV 402) • XXXII: B-dur (KV 454) • XXXIII: Es-dur (KV 481) • XXXV: A-dur (KV 526) • XXXVI: F-dur (KV 547)

Koncerty

Koncerty fortepianowe

Koncerty okresu dziecięcego	I: F-dur (KV 37) • II: B-dur (KV 39) • III: D-dur (KV 40) • IV: G-dur (KV 41) • Trzy koncerty na bazie sonat J. Ch. Bacha (KV 107)

Koncerty salzburskie	V: D-dur (KV 175) • VI: B-dur (KV 238) • VIII: C-dur (KV 246) • IX: Es-dur (KV 271) "Jeune homme"

Utwory na dwa lub trzy instrumenty	VII na 3 fortepiany: F-dur (KV 242) • X na 2 fortepiany: Es-dur (KV 365)

Wczesne koncerty wiedeńskie	XI: F-dur (KV 413) • XII: A-dur (KV 414) • XIII: C-dur (KV 415)

Późne koncerty wiedeńskie	XIV: Es-dur (KV 449) • XV: B-dur (KV 450) • XVI: D-dur (KV 451) • XVII: G-dur (KV 453) • XVIII: B-dur (KV 456) • XIX: F-dur (KV 459) • XX: d-moll (KV 466) • XXI: C-dur (KV 467) • XXII: Es-dur (KV 482) • XXIII: A-dur (KV 488) • XXIV: c-moll (KV 491) • XXV: C-dur (KV 503)

Późniejsze kompozycje	XXVI: D-dur (KV 537) "Koronacyjny" • XXVII: B-dur (KV 595)

Koncerty na róg

I: D-dur (KV 412) • II: Es-dur (KV 417) • III: Es-dur (KV 447) • IV: Es-dur (KV 495)

Koncerty skrzypcowe

I: B-dur (KV 207) • II: D-dur (KV 211) • III: G-dur (KV 216) • IV: D-dur (KV 218) • V: A-dur (KV 219) • VI: Es-dur (KV 268) • VII: D-dur (KV 271a)

Koncerty fletowe

I: G-dur (KV 313/285c) • II: D-dur (KV 314/285d)

Inne koncerty

Koncert na trąbkę (zaginiony) (KV 47a) • Koncert na fagot i orkiestrę (KV 191) • Koncert obojowy (KV 285d) • Koncert na harfę, flet i orkiestrę (KV 299) • Koncert klarnetowy (KV 622)

Symfonie koncertujące

Symfonia koncertująca na skrzypce, altówkę i orkiestrę (KV 364) • Symfonia koncertująca na flet, obój, róg, fagot i orkiestrę (KV 279b)

Divertimenta

Galimathias Musicum (KV 32) • Kasacja G-dur (KV 63) • Kasacja B-dur (KV 99) • Divertimento Es-dur (KV 113) • Divertimento D-dur (KV 131) • Divertimento D-dur (KV 136) • Divertimento H-dur (KV 137) • Divertimento F-dur (KV 138) • Divertimento D-dur (KV 205) • Divertimento F-dur ("Lodron") (KV 247) • Divertimento D-dur (KV 251) • Divertimento B-dur (KV 287) • Divertimento D-dur (KV 334) • Divertimenta B-dur (KV 439b) • "Żart muzyczny" F-dur (divertimento na dwa rogi i smyczki) (KV 522)

Kwintety

Kwintety smyczkowe	I: B-dur (KV 174) • II: C-dur (KV 515) • III: g-moll (KV 516) • IV: D-dur (KV 593) • V: Es-dur (KV 614)

Inne kwintety	Kwintet klarnetowy A-dur (KV 581) • Kwintet na fortepian, obój, klarnet, róg i fagot Es-dur (KV 452) • Kwintet na róg Es-dur (KV 407)

Kwartety

Kwartety smyczkowe

Kwartety mediolańskie	I: G-dur (KV 80) • II: D-dur (KV 155) • III: G-dur (KV 156) • IV: C-dur (KV 157) • V: F-dur (KV 158) • VI: B-dur (KV 159) • VII: Es-dur (KV 160)

Kwartety wiedeńskie	VIII: F-dur (KV 168) • IX: A-dur (KV 169) • X: C-dur (KV 170) • XI: Es-dur (KV 171) • XII: B-dur (KV 172) • XIII: d-moll (KV 173)

Kwartety Haydnowskie	XIV: G-dur ("Wiosenny") (KV 387) • XV: d-moll (KV 421) • XVI: Es-dur (KV 428) • XVII: B-dur (KV 458) • XVIII: A-dur (KV 464) • XIX: C-dur ("Dysonansowy") (KV 465) • XX: D-dur "Hoffmeister" (KV 499)

Kwartety pruskie	XXI: D-dur (KV 575) • XXII: B-dur (KV 589) • XXIII: F-dur (KV 590)

Kwartety fletowe

I: D-dur (KV 285) • II: G-dur (KV 285a) • III: C-dur (KV 285b) • IV: A-dur (KV 298)

Kwartety fortepianowe

I: g-moll (KV 478) • II: Es-dur (KV 493)

Inne kwartety

Kwartet obojowy F-dur (KV 370)

Serenady

Serenada D-dur (KV 100) • Serenada D-dur "Andretter" (KV 185) • Serenada D-dur "Colloredo" (KV 203) • Serenada D-dur (KV 204) • Serenada D-dur ("Serenata notturna") (KV 239) • Serenada D-dur "Haffnernowska" (KV 250) • Serenada D-dur (KV 286) • Serenada D-dur "Trąbka pocztowa" (KV 320) • Serenada B-dur na 13 instrumentów dętych "Gran Partita" (KV 361) • Serenada na smyczki Es-dur (KV 375) • Serenada na smyczki c-moll (KV 388) • Serenada "Mała nocna muzyka" G-dur (KV 525)

Msze

Tańce

Menuety	Menuety (KV 61h) • Menuety (KV 65a) • Menuety (KV 101/250a) • Menuety (KV 104/61e) • Menuety (KV 105/61f) • Menuet Es-dur (KV 122) • Menuety (KV 164) • Menuety (KV 176) • Menuety (KV 363) • Menuety (KV 461) • Menuety KV 568) • Menuety (KV 585) • Menuety (KV 599) • Menuety (KV 601) • Menuety (KV 604) • Menuety z Kontredansami (KV 463/448c)

Kontredanse	Kontredanse (KV 101/250a) • Kontredans B-dur (KV 123) • Kontredanse (KV 267/271c) • Kontredanse (KV 462/448b) • Kontredans D-dur "Das Donnerwetter" (KV 534) • Kontredans C-dur "La Bataille" (KV 535) • Kontredans C-dur "Der Sieg vom Helden Koburg" (KV 587) • Kontredanse (KV 603) • Kontredans G-dur (KV 610)

Tańce niemieckie	Tańce niemieckie (KV 509) • Tańce niemieckie (KV 536) • Tańce niemieckie (KV 567) • Tańce niemieckie (KV 571) • Tańce niemieckie (KV 586) • Tańce niemieckie (KV 600) • Tańce niemieckie (KV 602) • Tańce niemieckie (KV 605) • Tańce niemieckie (KV 606) • Tańce niemieckie (KV 609)

Inne tańce	Gawot B-dur (KV 300)

Wolfgang Amadeusz Mozart • Katalog Köchla • Klasycyzm w muzyce