Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych

Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Ostatnia edycja Czerwonej Księgi (rok 2011) zawiera spis 59 508 gatunków (ponad 45 tysięcy gatunków zwierząt, ponad 14 tysięcy gatunków roślin oraz 18 gatunków grzybów), z których 19 265 jest zagrożonych wyginięciem^[1]. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka.

[edytuj] Kategorie zagrożenia gatunków

Informacje gromadzone w systemie IUCN są grupowane w kategoriach określających stopień zagrożenia wyginięciem danego gatunku. Kryteria zaliczenia gatunku do danej kategorii w roku 2001 określono w dokumencie 2001 Categories & Criteria (version 3.1).

oszacowane	rozpoznane		EX	wymarłe (extinct), oznaczane znakiem †
			EW	wymarłe na wolności (extinct in the wild) - wymarłe w stanie dzikim - klasyfikuje się jako wymarłe na wolności, co oznacza, że pojedyncze okazy, czy nawet populacje mogą żyć jeszcze w hodowlach i ogrodach zoologicznych
		zagrożone wyginięciem	CR	krytycznie zagrożone (critically endangered) - najbardziej zagrożone gatunki
			EN	zagrożone (endangered) - przypisuje się im wysokie ryzyko wymarcia w niedalekiej przyszłości
			VU	narażone (vulnerable) - gatunki, które mogą wymrzeć stosunkowo niedługo, choć nie tak szybko jak zagrożone
			NT	bliskie zagrożenia (near threatened) - gatunki bliskie zaliczenia do poprzedniej kategorii, ale jeszcze się do niej nie kwalifikujące
			LC	najmniejszej troski (least concern)
	niedostatecznie rozpoznane		DD (data deficient) - taksony o nieokreślonym stopniu zagrożenia, wymagającym dokładniejszych danych.
nieoszacowane według kryteriów IUCN			NE (not evaluated)

W latach 1994–2001 stosowane były również kategorie (wersja 2.3):

LR/nt (ang.: Lower risk/near threatened – niższego ryzyka/bliskie zagrożenia) – odpowiednik NT
LR/lc (ang.: Lower risk/least concern – niższego ryzyka/najmniejszej troski) – odpowiednik LC
LR/cd (ang.: Lower risk/conservation dependent – niższego ryzyka/uzależniony od zabiegów ochronnych) – obecnie nie stosowana

[edytuj] Statystyki IUCN

Liczby gatunków kręgowców w klasyfikacji IUCN według stanu na rok 2011^[2]:

Liczba gatunków						W tym w kategorii
	opisanych	oszacowanych		zagrożonych		EX	EW	CR	EN	VU
Ssaki	5494	5494	100%	1134	21%	76	2	191	447	496
Ptaki	10 027	10 027	100%	1240	12%	132	4	190	372	678
Gady	9362	3004	32%	664	–	21	1	121	234	309
Płazy	6771	6312	93%	1910	30%	37	2	495	761	654
Ryby	32 000	9352	29%	2011	–	59	8	405	476	1130

[edytuj] Zobacz też

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Gatunki z Czerwonej Księgi IUCN

Przypisy

↑ Numbers of threatened species by major groups of organisms (1996–2011)] (en) (format pdf)
↑ Status category summary by major taxonomic group (animals) (en) (format pdf)