Deflacja – ograniczenie podaży pieniądza na rynku powodujące wzrost siły nabywczej pieniądza. Potoczne określenie spadku przeciętnego poziomu cen, sytuacji, kiedy za tę samą ilość pieniędzy kupić można coraz więcej dóbr towarów i usług. Przeciwieństwem deflacji jest inflacja.
Wśród przyczyn deflacji wymienia się:
Skutki deflacji:
Sposoby likwidacji deflacji;
Deflacja była powszechna w XIX wieku, kiedy to pieniądz był w stałej relacji do cen srebra i złota (parytet kruszcowy), jednocześnie w tym czasie średnioroczne wzrosty gospodarcze były bardzo wysokie. W latach 1815-1913, kiedy gospodarka Stanów Zjednoczonych notowała bezprecedensowy wzrost, wskaźnik deflacji wyniósł 54%, choć jednocześnie następował beprecedensowy wzrost wydajności pracy.
Wraz ze spopularyzowaniem się teorii popytowych – tu największa zasługa Johna Maynarda Keynesa – zjawisko deflacji stało się rzadkim zjawiskiem. Współcześnie deflacja występuje bardzo rzadko, gdyż w polityce ekonomicznej większości krajów dominuje presja na utrzymywanie stałej, niewielkiej inflacji, uważanej obecnie przez sporą część ekonomistów za korzystną dla gospodarki (zwolennicy interwencyjnej polityki podaży pieniądza). Występowanie deflacji (jak na przykład w latach 90. XX wieku w Japonii, gdzie silnie zadłużone przedsiębiorstwa – przy wzrastających kosztach kredytu nie posiadały wystarczających środków do dalszej ekspansji) wiąże się w dzisiejszych czasach zazwyczaj ze stagnacją gospodarczą przy jednoczesnym wysokim zadłużeniu wewnętrznym. Niektórzy ekonomiści uważają jednak za pierwotną przyczynę nieuniknionej stagnacji gospodarczej, utrzymywaną wcześniej inflację. Ich zdaniem dalsze utrzymywanie inflacji prowadziłoby do jeszcze większego kryzysu w przyszłości. Innym czynnikiem jest kurs waluty danego kraju w sytuacji deflacji – pojawia się wówczas silna presja na dewaluacje waluty, gdyż inwestycje w papiery dłużne z powodu deflacji stają się nierentowne. Deflacja i jej efekt: spadek cen, dotyczy całej gospodarki. W niektórych dziedzinach gospodarki obserwujemy częste spadki cen (np. telekomunikacja i informatyka, gdzie spadek cen urządzeń i usług nawet w skali jednego roku potrafi przekroczyć 50%), ale nie świadczy to bezpośrednio o deflacji – jest to efekt postępu technologicznego i wzrostu produkcji.
Niektórzy ekonomiści nazywają deflacją również zjawisko spadku inflacji poniżej 1%, wiążąc to ze stosowaną metodą obliczania inflacji.
