| Dienogest |
 |
| Nazewnictwo |
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC) |
|---|
| 2-[(8S,13S,14S,17R)-17-hydroksy-13-metylo-3-okso-1,2,6,7,8,11,12,14,15,16-dekahydrocyklopenta[a]fenantren-17-ylo]acetonitryl |
|
| Inne nazwy i oznaczenia |
|---|
| 17 α-cyjanometylo-17 β-hydroksyestra-4,9-dien-3-on |
|
| Ogólne informacje |
| Wzór sumaryczny | C20H25NO2 |
| Masa molowa | 311,42 g/mol |
| SMILES |
|---|
CC12CCC3=C4CCC(=O)C=C4CCC3C1CCC2(CC#N)O |
|
| Identyfikacja |
| Numer CAS | 65928-58-7 |
| PubChem | 68861[1] |
|
|
| Klasyfikacja |
| ATC | G03 FA15 G03 AB08 |
|
| Uwagi terapeutyczne |
|---|
| | Drogi podawania | doustnie |
|
Dienogest – organiczny związek chemiczny z grupy syntetycznych pochodnych progesteronu.
Stosowany jako lek łączący farmakologiczne właściwości pochodnych 19-norprogestagenów i progesteronu, dzięki czemu charakteryzuje się wysoką bioaktywnością przy doustnym stosowaniu i krótkim okresem półtrwania. Powinowactwo dienogestu do receptora progesteronowego ludzkiej macicy stanowi ok. 10% powinowactwa progesteronu. Mimo tego, in vivo wykazuje on silne działanie progestegenne w stosunku do endometrium, nie ma natomiast właściwości estrogennych ani androgennych[3]. Wywiera wprawdzie działanie antyandrogenne, jednak nie posiada aktywności glikokortyko− i mineralokortykosterodów, dzięki czemu nie zwiększa ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej.
W randomizowanych, wieloośrodkowych badaniach Strowitzkiego i wsp. wykazano, że dienogest w dawce 2 mg dziennie jest tak samo skuteczny w redukcji bólu związanego z endometriozą, jak leuprorelina. Dodatkowo dienogest charakteryzował się lepszą tolerancją i rzadziej wywoływał uderzenia gorąca niż leuprorelina, minimalnie zmieniając mineralną gęstość kości i ich metabolizm. Badanie to, w którym randomizowano 252 pacjentki i które trwało 6 miesięcy, sugeruje, że dienogest może być oferowany jako efektywny i dobrze tolerowany lek w endometriozie związanej z bólem.
[edytuj] Mechanizm działania
Dienogest zmniejsza wytwarzanie endogennego estradiolu i tym samym tłumi jego oddziaływanie pobudzające wzrost na endometrium eutropowe i ektopowe. W przypadku ciągłego podawania prowadzi do wytworzenia środowiska enokrynnego z niedoborem estrogenów i nadmiarem gestagenów, powodując początkową przemianę wydzielniczą (decydualizację) z następowym zanikiem struktur endometrium.
Dienogest w dawce 2 mg dziennie, poprzez bezpośredni wpływ na folikulogenezę, hamuje owulację przy niewielkich zmianach w uwalnianiu LH i FSH u większości pacjentek, jednak nie jest środkiem antykoncepcyjnym.
[edytuj] Wskazania do stosowania
Leczenie endometriozy.
[edytuj] Przeciwwskazania
[edytuj] Środki ostrożności
- Stosowanie preparatu przed wystąpieniem pierwszej miesiączki nie jest wskazane.
- U kobiet z występującą w wywiadzia ciążą pozamaciczną lub zaburzeniami czynności jajowodów, preparat stosować tylko po dokładnym rozważeniu korzyści w stosunku do ryzyka wystąpienia ciąży pozamacicznej.
- Kobiety z tendencją do ostudy powinny unikać ekspozycji na światło słoneczne lub promieniowanie UV podczas stosowania dienogestu.
- Niektóre preparaty dianogestu zawierają w swoim składzie laktozę - należy zwrócić na to uwagę przy stosowaniu u pacjentek z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, będących na diecie bezlaktozowej.
- Nie stosować w ciąży i okresie karmienia piersią. Jeśli wymagana jest antykoncepcja podczas leczenia preparatem, należy stosować metody niehormonalne.
- Zachować ostrożność u pacjentek:
- z czynnikami ryzyka żylnej lub tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej (takimi jak: postępujący wiek, czas połogu, otyłość, dodatni wywiad osobisty lub rodzinny w kierunku zakrzepicy, palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze, długotrwałe unieruchomienie, operacja)
- z czynnikami ryzyka osteoporozy
- z depresją w wywiadzie
- z żółtaczką zastoinową i (lub) świądem związanym z zastojem żółci w wywiadzie
- z cukrzycą
[edytuj] Interakcje
Leki indukujące metabolizm wątrobowy: fenytoina, barbiturany, prymidon, karbamazepina, ryfampicyna, oraz prawdopodobnie oksykarbazepina, topiramat, felbamat, gryzeofulwina, newirapina, preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, zwiększają klirens hormonów płciowych i osłabiają skuteczność dienogestu.
Leki hamujące CYP3A4: azolowe leki przeciwgrzybicze (np. ketokonazol, itrakonazol, flukonazol), cymetydyna, werapamil, makrolidy (np. erytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna), diltiazem, inhibitory proteazy (np. nefazodon, fluwoksamina, fluoksetyna) oraz sok grapefruitowy, mogą zwiększać stężenie progestagenowe krwi i prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych.
[edytuj] Działania niepożądane
- zwiększenie lub zmniejszenie masy ciała, wzmożone łaknienie, dyskomfort piersi
- obniżenie nastroju, zaburzenia snu, nerwowość, utrata libido, uderzenia gorąca, osłabienie, lęk, depresja
- migrena, ból głowy, brzucha, pleców, kości, kończyn, kurcze mięśni
- nudności, wzdęcia z oddawaniem gazów, wymioty, biegunka, zaparcie
- trądzik, łysienie, suchość skóry, wzmożona potliwość, świąd, hirsutyzm, łamliwość paznokci, łupież
- torbiel jajnika
- krwawienie z macicy/pochwy
- niedokrwistość, nieswoiste zaburzenia układu krążenia, kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze
- zachwianie równowagi autonomicznego układu nerwowego
- zespół suchego oka, szumy uszne
- stan zapalny żołądka i jelit, zapalenie dziąseł, skóry, zanikowe zapalenie sromu i pochwy
- nadwrażliwość na światło, zaburzenia pigmentacji
- zakażenie dróg moczowych, kandydoza pochwy, suchość sromu i pochwy
- guz piersi, dysplazja włóknisto-torbielowata sutka, stwardnienie piersi
U większości pacjentek leczonych dienogestem występowały zmiany profilu krwawień menstruacyjnych: brak miesiączki, rzadkie, częste, nieregularne lub dłuższe krwawienia.
[edytuj] Dawkowanie
Doustnie, 2mg dienogestu raz dziennie o tej samej porze dnia. Preparat nalezy przyjmować codziennie bez przerwy.
Preparat można przyjmować z posiłkiem lub bez posiłku.

Opakowanie preparatu
VisanneDostępne w Polsce preparaty proste:[4]
Dostępne w Polsce preparaty złożone[4] hormonalna metoda antykoncepcji):
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Pharmindex: kompedium leków. Warszawa: UBM Medica Polska, 2011, s. 1280. ISBN 9788362078028.
- Mirosław Wielgoś: Biblioteka ginekologa praktyka, Endometrioza. Gdańsk: Via Medica, 2010, s. 25–26. ISBN 978-83-7555-249-2 (t. 3).
| ATC (G03) – Hormony płciowe i modulatory układu płciowego |
|---|
| G 03 A – Hormonalne środki antykoncepcyjne do stosowania wewnętrznego | G 03 AA – Progestageny i estrogeny, dawki stałe (w połączeniach z estrogenem) | | | G 03 AB - Progestageny i estrogeny, preparaty sekwencyjne (w połączeniach z estrogenem) | | | G 03 AC - Progestageny | | | G 03 AD - Środki antykoncepcyjne stosowane w nagłych przypadkach | |
| | | G 03 B – Androgeny | G 03 BA – Pochodne 3-oksoandrostenu | | | G 03 BB - Pochodne 5-androstanonu | |
| | | G 03 C – Estrogeny | G 03 CA – Estrogeny naturalne i półsyntetyczne | | | G 03 CB – Estrogeny syntetyczne | | | G 03 CC – Estrogeny w połączeniach z innymi lekami | | | G 03 CX – Inne estrogeny | |
| | | G 03 D – Progestageny | G 03 DA – Pochodne pregnenu | | | G 03 DB – Pochodne pregnadienu | | | G 03 DC – Pochodne estrenu | |
| | G 03 E – Połączenia androgenów z żeńskimi hormonami płciowymi | G 03 EA – Połączenia androgenów (z estrogenem) | | | G 03 EK – Połączenia androgenów i żeńskich hormonów płciowych z innymi lekami | |
| | | G 03 F – Połączenia progestagenów z estrogenami | G 03 FA – Połączenia progestagenów z estrogenem, dawki stałe | | | G 03 FB – Progestageny i estrogen, preparaty sekwencyjne | |
| | G 03 G – Gonadotropiny i inne leki pobudzające owulację | G 03 GA – Gonadotropiny | | | G 03 GB – Syntetyczne leki pobudzające owulację | |
| | | G 03 H – Antyandrogeny | G 03 HA – Antyandrogeny | | | G 03 HB – Połączenia antyandrogenów z estrogenem | |
| | G 03 X – Inne hormony płciowe i modulatory ich wydzielania | G 03 XA – Antygonadotropiny i związki podobne | | | G 03 XB – Antyprogestageny | | | G 03 XC – Selektywne modulatory receptora estrogenowego | |
|
|