Drgania (osclacje) - procesy, w trakcie których pewne wielkości fizyczne na przemian rosną i maleją w czasie.
Szczególnymi rodzajami drgań rozpatrywanymi w fizyce są:
Powyższe rodzaje drgań można opisać identycznymi równaniami matematycznymi.
Klasyfikacja drgań:
Drgania okresowe - powtarzają się w równych odstępach czasu. Szczególnym przypadkiem jest ruch harmoniczny, powstający pod wpływem siły działającej przeciwnie do wychylenia ciała od położenia równowagi, o wartości proporcjonalnej do wychylenia. Wykres zależności położenia od czasu jest dla takiego ruchu sinusoidą. Ruch anharmoniczny zachodzi dla większych amplitud drgań układu, gdy siła przestaje być proporcjonalna do wychylenia, np. w drganiach wahadła matematycznego, czy drgań molekuł gazu o wysokiej temperaturze.
Drgania nieokresowe - powtarzają się w nierównych odstępach czasu. Szczególnym przypadkiem drgań są tu drgania prawie okresowe.
Drgania swobodne - występują, gdy na układ nie działa żadna zmienna siła zewnętrzna, która wpływa na proces drgań. Stała siła o niewielkiej wartości lub działająca w układzie liniowym nie wpływa na drgania ciała, jedynie przesuwa położenie równowagi. Układ taki jest zachowawczy, tzn. energia drgań nie zmienia się.
Drgania nieswobodne - występują, gdy na układ działa zmienna siła zewnętrzna.
Drgania nieswobodne, wymuszone - powstają pod wpływem siły zewnętrznej, okresowo zmiennej. Mogą prowadzić do wielkiego wzrostu amplitudy drgań, a nawet do zniszczenia układu, gdy cząstotliwość siły wymuszającej jest bliska lub równa częstotliwości drgań własnych układu - powstaje tzw. rezonans drgań.
Drgania nieswobodne, tłumione - powstają np. pod wpływem sił tarcia, (np. gdy siła jest proporcjonalna do prędkości ciała i przeciwnie skierowana) - wtedy energia drgań zmniejsza się, zamieniając się w energię cieplną; tłumienie drgań układu powstaje też, gdy oddziałuje on na inny układ, oddając mu część lub całość swojej energii, np. w zjawisku rezonansu. Np. W medycynie zjawisko rezonansu magnetycznego, polegające na wzbudzaniu stanów magnetycznych jąder atomowych za pomocą fali elektromagnetycznej stosuje się w ramach jednej z technik tomograficznych, zwanej obrazowaniem rezonansu magnetycznego.
Drgania samowzbudne powstają, gdy energia drgań rośnie lub jest podtrzymywana na stałym poziomie kosztem energii, dostarczanej do układu, pomimo występowania tłumiena.
