 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Proj. długość | ~ 470 km | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Zbudowano | ~ 177,9[1] km oraz 133,1[2] km (jedna jezdnia) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| W budowie | 87,3[3] km | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Województwa | zachodniopomorskie, lubuskie, dolnośląskie | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Mapa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Zdjęcie | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Początek obwodnicy Goleniowa od strony Świnoujścia. Za białym samochodem widoczny znak początku drogi ekspresowej. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Droga ekspresowa S3 – budowana polska droga ekspresowa Świnoujście – Lubawka o długości ok. 470 km w ciągu międzynarodowego szlaku E65.
Spis treści |
Poprowadzi południkowo od zespołu portów morskich Świnoujście-Szczecin na północy, wzdłuż zachodniej granicy kraju, przez ośrodki miejskie Gorzowa Wlkp. i Zielonej Góry, Zagłębie Miedziowe do południowej granicy z Republiką Czeską. Za pośrednictwem linii promowych obsługiwanych przez Terminal Promowy w Świnoujściu zapewni najkrótsze bezpośrednie połączenie południowej Skanii (E65 w Ystad i E22 w Trelleborgu) z północnymi Czechami (rejon Hradca Kralove i Pardubic), Pragą (R11/D11) oraz portami basenu Morza Śródziemnego.
Północna część S3 włączona jest w Szczecinie w sieć autostrad europejskich za pośrednictwem autostrady A6 w węzłach Kijewo i Klucz. W przyszłości włączenie takie zrealizowane zostanie w części środkowej poprzez autostradę A2 (węzeł Jordanowo), a w części południowej przez istniejącą autostradę A4 i projektowaną A18 (węzeł Legnica). Droga stanowi fragment szlaku łączącego aglomerację szczecińską z Trójmiastem (wraz z projektowaną drogą ekspresową S6), za pośrednictwem autostrady A2 połączy ją również z aglomeracją poznańską, łódzką i warszawską, a przez autostradę A4 z wrocławską, GOP-em oraz aglomeracją krakowską.
W kolejnych "rządowych programach budowy sieci autostrad" – od 28 września 1993 (rząd Hanny Suchockiej) do 21 września 2001 (rząd Jerzego Buzka) – droga istniała jako autostrada A3. W późniejszych opracowaniach koncepcja ta została zastąpiona drogą ekspresową S3 w związku z szacowanym relatywnie niskim (w porównaniu z innymi planowanymi autostradami) natężeniem ruchu drogowego, a co za tym idzie nieopłacalnością budowy płatnej autostrady A3. Zatem w chwili obecnej jedyną polską autostradą północ-południe będzie autostrada A1 Gdańsk – Gorzyczki o długości 582 km.
Na przełomie sierpnia i września 2005 w lubuskich mediach regionalnych pojawiły się wątpliwości na temat przyszłości budowy trasy S3. Wątpliwości te wywołane zostały przez ujawnienie Studium Zagospodarowania Przestrzennego, które zostało przygotowane przez Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury. Autorzy studium proponowali zrezygnowanie z dotychczasowej koncepcji budowy trasy S3. W jej miejsce zaproponowali budowę autostrady ze Szczecina do Gorzowa i Poznania, która następnie wiodłaby przez Wrocław do granicy czeskiej. Koncepcja ta oznaczałaby ominięcie przez nową trasę południowej części województwa lubuskiego (m.in. Zielonej Góry i Nowej Soli). Wywołało to protesty władz Gorzowa, Zielonej Góry i mniejszych miast. Sejmik Województwa Lubuskiego uznał koncepcję przedstawioną w studium za sprzeczną ze strategią województwa i godzącą w interes regionu lubuskiego.
9 listopada 2005 nowy Minister Transportu i Budownictwa Jerzy Polaczek zadeklarował, że budowa trasy S3 wg pierwotnego projektu jest priorytetem jego resortu na lata 2006-2009.
.jpg)
Na południe od Szczecina powstał budowany całkowicie od nowa 81,6-kilometrowy dwujezdniowy odcinek od nowego węzła Klucz na A6 do zachodniej obwodnicy Gorzowa Wielkopolskiego. Droga w większości przebiega trasą planowanej wcześniej autostrady A3. Na trasie nowej S3 powstało 77 obiektów mostowych, z czego 43 ponad drogą i 34 w jej ciągu. Budowa przebiegała jednocześnie na trzech etapach:
Termin ukończenia prac początkowo ustalony był na 24 miesiące od daty rozpoczęcia budowy. W związku z napotkanymi w trakcie budowy etapu 2 trudnościami geologicznymi (nieudokumentowany w projekcie drogi wiszar), które spowodowały konieczność zaprojektowania nowego, większego wiaduktu w ciągu drogi i objęcia go osobnym kontraktem (co wymusiło przygotowanie dodatkowych zezwoleń i rozpisanie nowego przetargu) termin oddania drogi do użytku został wydłużony.
W grudniu 2010 status drogi ekspresowej posiadało łącznie 154,7 km drogi krajowej nr 3 (dwujezdniowe 109,9 km i jednojezdniowe 44,8 km). Były to odcinki:
Następujące nowe bądź zmodernizowane odcinki o łącznej długości 23,2 km nie były oznaczone jako S3:
Istnieje ponadto 20-kilometrowy odcinek dwujezdniowej drogi w okolicy Polkowic i Lubina (z jednopoziomowymi skrzyżowaniami).
To odcinek S3 o długości 6,131 km (w tym 4,205 km drogi dwujezdniowej)[5]; 26 stycznia 2009 nastąpiło otwarcie wniosków o dopuszczenie do udziału w przetargu ograniczonym na budowę odcinka, wyniki przetargu miały być ogłoszone w kwietniu tego samego roku. 5 sierpnia Wojewoda Zachodniopomorski wydał pozwolenie na budowę dla tej inwestycji objęte klauzulą natychmiastowej wykonalności[6] a 22 sierpnia GDDKiA o/Szczecin zaprosiła wszystkich 12 oferentów do 2. etapu przetargu, który miał zostać zakończony 8[7] a następnie 14 października[8]; wpłynęło 6 ofert a najkorzystniejszą złożyła spółka Budimex Dromex SA, z którą 20 listopada została podpisana umowa z terminem wykonania 21 m-cy od rozpoczęcia robót. 1 grudnia 2009 inwestor przekazał wykonawcy plac budowy. 13 lipca 2011 nastąpiło udostępnienie tego odcinka dla ruchu, jednak w dalszym ciągu trwają prace budowlane[9].
o długości 4,1 km (w całości dwujezdniowa), zachodnia z węzłem Miękowo na płn. od wsi; 27 maja 2009 Wojewoda Zachodniopomorski wydał pozwolenie na budowę; 22 czerwca GDDKiA o/Szczecin ogłosiła przetarg na realizacje inwestycji; 3 sierpnia zaprosiła wszystkich 10 oferentów do 2. etapu postępowania, które 21 września wygrała firma Strabag; umowa z wykonawcą została podpisana 26 listopada, który na ukończenie budowy będzie miał 20 miesięcy (z wyłączeniem okresów zimowych)[10][11]. 15 lipca 2011 nastąpiło udostępnienie zachodniej jezdni obwodnicy Miękowa dla ruchu. 16 grudnia 2011 r. oddano do użytku drugą jezdnię obwodnicy, drogi wspomagające i węzeł drogowy w północnej części obwodnicy.
Uzyskanie pozwolenia na budowę dla odcinków Gorzów-Zakanale – Międzyrzecz-Północ i Międzyrzecz-Południe – Sulechów planowane było na kwiecień 2008 roku, następnie przesunięto na sierpień 2008. 10 lipca 2008 do Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego złożono wnioski o pozwolenie na budowy: obwodnicy Skwierzyny, odcinka ze Skwierzyny do Międzyrzecza (19 km) oraz ok. połowy trasy między Świebodzinem i Sulechowem – łącznie ok. 40 km drogi S3[12].
Na początku listopada 2008 zielonogórski oddział GDDKiA ogłosił przetargi ograniczone na budowę drogi S3 na odcinku Gorzów-Zakanale – Międzyrzecz-Północ[13]. Budowana droga będzie w całości dwujezdniowa. Odcinek między Gorzowem Wielkopolskim a Międzyrzeczem liczy ponad 37 km długości. Budowę podzielono na dwie inwestycje – na odcinek z Gorzowa do Skwierzyny i między Skwierzyną a Międzyrzeczem. 16 czerwca 2011 roku podpisana została umowa z wykonawcami. Wykonawcą odcinka Międzyrzecz – Skwierzyna jest firma Strabag, która zrealizuje projekt drogi o długości 18,54 km za 424,99 mln zł. Odcinek ze Skwierzyny do Gorzowa o długości 19,11 km wybuduje za 336,48 mln zł konsorcjum, którego liderem jest Mota-Engil Central Europe (Mota-Engil, Engenharia e Construcao, Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Lubartów i Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów z Mińska Mazowieckiego). Oddanie do użytku fragmentu Gorzów Wielkopolski – Międzyrzecz S3 planowane jest na koniec maja 2014 r.[14].
W połowie listopada 2008 zielonogórski oddział GDDKiA ogłosił przetargi ograniczone na budowę drogi S3 na odcinku Międzyrzecz-Południe – Sulechów-Kruszyna[15]. 23 lipca 2010 GDDKiA podpisała umowy na budowę 43 kilometrów dwujezdniowej drogi ekspresowej pomiędzy węzłami Międzyrzecz-Południe a Sulechów-Kruszyna. Budowę tego fragmentu S3 podzielono na 3 mniejsze odcinki. Pierwszy z nich liczący 17,1 km poprowadzi od obwodnicy Międzyrzecza do obwodnicy Świebodzina. Odcinek ten za 373 mln zł zbuduje portugalski wykonawca Mota-Engil. Drugi odcinek o długości 7,4 km stanowi obwodnica Świebodzina. Jego wykonawcą będzie niemieckie konsorcjum Hermann-Kirchner. Koszt budowy to prawie 205 mln zł. Trzeci odcinek, liczący 18,5 km poprowadzi od węzła Świebodzin do węzła Sulechów. Wykonawcą tego fragmentu będzie Budimex, a jego koszt to 336 mln zł. Wszystkie 3 fragmenty mają zostać oddane do użytku w 2012 roku.
Za tę najdłuższą, ponad 200-kilometrową część drogi położoną w Zachodniopomorskiem oraz na północy Lubuskiego odpowiada szczeciński oddział GDDKiA.
Jednojezdniowy odcinek S3 rozciągać się będzie od Świnoujścia do okolic węzła Parłówko (ok. 8 km na wschód od wjazdu na wyspę Wolin). Na tym odcinku planuje się korektę obecnego przebiegu "trójki" na etapie Wolin – Troszyn (4,8 km) oraz w okolicy Parłówka (km 33+812 – km 39+542). Węzeł Parłówko zastąpi dotychczasowe jednopoziomowe skrzyżowania z drogami wojewódzkimi 107 i 108. Od węzła Parłówko w kierunku południowym będzie dwujezdniową drogą ekspresową.
Na odcinku od Świnoujścia do Goleniowa, poza istniejącymi i już budowanymi, powstaną obwodnice:
Wg ujawnionych w 2007 roku planów, szczeciński oddział GDDKiA planował włączenie drogi S3 w ciąg autostrady A6 w węźle Goleniów, gdzie miałyby się łączyć drogi ekspresowe – S3 i S6[16] oraz projektowane Zachodnie Drogowe Obejście Szczecina i poprowadzenie jej wspólnym śladem aż do węzła Szczecin-Klucz.
Pracami na tym odcinku zarządza zielonogórski oddział GDDKiA.
Na poŀowę roku 2011 planowane było złożenie wniosków o wydanie Zezwoleń na Realizację Inwestycji Drogowej (ZRID) dla następujących inwestycji[17]:
Za odcinek południowy przyszłej drogi S3 odpowiedzialny jest wrocławski oddział GDDKiA.
9 października 2006 w drodze przetargu wyłoniono projektanta "koncepcji programowej drogi ekspresowej S3 na odcinku Nowe Miasteczko – Legnica (ul. Chojnowska)" o długości 63 km.
3 stycznia 2007 Rada Ministrów zatwierdziła plan inwestycji drogowych w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2015. Na liście wspieranych projektów znalazła się m.in. budowa trasy S3 na odcinku Legnica – Lubawka, który miałby powstać w latach 2013-2015 za ok. 300 mln €.
We wrześniu 2008 GDDKiA poinformowała o opracowaniu czterowariantowej koncepcji programowej przebiegu drogi na odcinku Legnica (A4) – Lubawka (granica państwa) o długości ok. 68 km.
Na odcinku południowym drogi S3 powstaną obwodnice:
| Odcinek | Lata realizacji | Koszt (w mln zł) |
|---|---|---|
| Oś priorytetowa VI Transeuropejskie sieci transportowe TEN-T | ||
| Szczecin – Gorzów Wielkopolski | 2007 – 2010 | 1 564,24 |
| Gorzów Wielkopolski – Nowa Sól | 2008 – 2012 | 1 935,53 |
| Nowa Sól – Legnica (A4) (projekt rezerwowy) | 2010 – 2012 | 1 815,39 |
| Legnica (A4) – Lubawka | 2009 – 2011/2012 | 1 078,05 |
Źródło: Indykatywny wykaz kluczowych i dużych projektów dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko
| |||||||||||
.jpg)
