| Dzień Domeny Publicznej | |
Logo Dnia Domeny Publicznej 2012 w Polsce | |
| Dzień | 1 stycznia |
| Kraje | |
| Typ święta | nieoficjalne |
| Znaczenie | promowanie wiedzy na temat prawa autorskiego |
Dzień Domeny Publicznej – nieoficjalne święto przypadające 1 stycznia i obchodzone w kilku krajach na świecie. Celem tych obchodów jest zwrócenie uwagi opinii publicznej na kluczową rolę domeny publicznej w budowaniu kultury i otwieraniu dostępu do wiedzy oraz promowanie wiedzy na temat prawa autorskiego.
Kraje, w których ogłaszano te obchody, to Kanada[1], Stany Zjednoczone[2], Szwajcaria[3], Izrael[4], Macedonia, Niemcy, Polska, Włochy i Francja[5].
Spis treści |
Domena publiczna to ogół twórczości, która z różnych powodów nie jest w ogóle objęta niczyimi majątkowymi prawami autorskimi, lub które autorzy zdecydowali się udostępniać całkowicie bezpłatnie i bez żadnych warunków. Dzień Domeny Publicznej ma zwrócić uwagę decydentom i ogółowi społeczeństwa na cywilizacyjne znaczenie wolnego dostępu do dóbr kultury i nauki oraz unaocznić fakt, że współcześnie bardzo długi okres ochrony praw autorskich powoduje nieuzasadnione utrudnienia w dostępie do tych dóbr, nie służąc przy tym rzeczywistym interesom twórców.
Ustanowienie Dnia Domeny Publicznej 1 stycznia wynika z faktu, że w wielu krajach prawa autorskie do wszelkiej twórczości gasną z upływem 70 lat od śmierci autora z efektem na koniec roku kalendarzowego[6]. To oznacza, że np. utwory pisarzy zmarłych w 1936 weszły do domeny publicznej 1 stycznia 2007.
W Polsce po raz pierwszy obchody Dnia Domeny Publicznej zorganizowała Fundacja Nowoczesna Polska w roku 2007. Konferencja prasowa omawiająca ten dzień miała miejsce 17 stycznia w Bibliotece Narodowej w Warszawie. Inicjatorami pomysłu byli Jarosław Lipszyc[7] i Piotr Waglowski[8].
Obchody Dnia Domeny Publicznej 2008 w Polsce koordynowała Koalicja Otwartej Edukacji. Odbyły się one 30 grudnia 2007, ponownie w Bibliotece Narodowej. Tradycyjnie obchody tego dnia mają miejsce w Warszawie. W ramach obchodów omówiono kilka projektów wykorzystujących utwory z domeny publicznej, przedstawiono listę twórców, do których dzieł wygasają prawa autorskie 1 stycznia 2009, zaś Marek Siudym wyrecytował wiersz "But w butonierce" Brunona Jasieńskiego, zmarłego w 1938[9]. Obchody były dość szeroko komentowane w mediach[10][11][12].
Obchody Dnia Domeny Publicznej 2009 w Polsce ponownie koordynowała Koalicja Otwartej Edukacji. Miały one miejsce 30 grudnia 2008, także w siedzibie Biblioteki Narodowej. W ramach spotkania odbył się wykład na temat licencji Creative Commons prowadzony przez Alka Tarkowskiego i Krzysztofa Siewicza, krótki warsztat na temat tworzenia projektów opartych na materiałach z domeny publicznej prowadzony przez Jarosława Lipszyca oraz prelekcja Piotra Waglowskiego "Domena publiczna w Polsce i na świecie – aspekty prawne"[13][14].
Dzień Domeny Publicznej 2010 obchodzony był 30 grudnia 2009 r. w Bibliotece Narodowej[15].
Dzień Domeny Publicznej 2011 obchodzony był 30 grudnia 2010 r. w Bibliotece Narodowej. W trakcie tej uroczystości ogłoszony został licznik domeny publicznej[16][17].
Dzień Domeny Publicznej 2012 obchodzony był w Warszawie 5 stycznia 2012 r. Po części oficjalnej odbył się Open GLAM, w ramach którego DJ Kwazar miksował utwory Ignacego Paderewskiego. Rozstrzygnięty został także Turniej Elektrybałtów.[18] W Krakowie obchody DDP odbywały się 20 stycznia 2012 r.[19]