EDTA

EDTA
Nazewnictwo
Inne nazwy i oznaczenia kwas etylenodiaminotetraoctowy kwas wersenowy komplekson II
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C10H16N2O8
Masa molowa	292,243 g/mol
Wygląd	białe ciało stałe
SMILES C(CN(CC(=O)O)CC(=O)O)N(CC(=O)O)CC (=O)O
Identyfikacja
Numer CAS	62-33-9
PubChem	6049[1]
DrugBank	DB00974[2]
Właściwości Gęstość i stan skupienia 1,68 g/cm³; ciało stałe Rozpuszczalność w wodzie słaba Temperatura topnienia 250 °C (połączona z rozkładem) Kwasowość (pKa) pKa1=2,1 pKa2=2,8 pKa3=6,2 pka4 = 10,3
Niebezpieczeństwa Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia Drażniący (Xi) Zwroty R R36, R52/53 Zwroty S S26, S61 NFPA 704 0 1 0   Numer RTECS AH4025000
Podobne związki
Podobne związki	Tetraacetyloetylenodiamina TAED; EGTA; kwas nitrylotrioctowy (NTA)
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

EDTA (ang. ethylenediaminetetraacetate, kwas etylenodiaminotetraoctowy, kwas wersenowy, komplekson II) – organiczny związek chemiczny kwas polikarboksylowy i jednocześnie α-aminokwas. Z mocnymi zasadami tworzy sole werseniany. Jest szeroko stosowanym czynnikiem kompleksującym wiele kationów metali, takich jak Ca²⁺, Mg²⁺ czy Fe³⁺. Zazwyczaj stosowany w postaci soli disodowej (wersenian disodowy) ze względu na jej większą rozpuszczalność w wodzie (tzw. komplekson III).

Jego skrót pochodzi od nazwy angielskiej: EthyleneDiamineTetraacetic Acid.

Ważnym zastosowaniem EDTA jest maskowanie jonów metali, takich jak bizmut, chrom(III), cynk, cyrkon, glin, kadm, kobalt, magnez, miedź, nikiel, ołów, tor, wanad i żelazo(III), które jest możliwe na skutek tworzenia kompleksów chelatowych z jonami metali. Własności chelatujące EDTA są na tyle silne, że tworzy ona kompleksy nawet z berylowcami.

[edytuj] Zastosowania EDTA

Kompleks chelatowy EDTA z jonem metalu M

• odczynnik kompleksujący w chemii analitycznej
• środek konserwujący żywność (wiązanie kationów metali ciężkich – kofaktorów niepożądanych enzymów)
• składnik roztworów buforowych
• zapobieganie pozaustrojowemu krzepnięciu krwi (wiązanie jonów wapnia)
• stosowany jako odtrutka w zatruciach metalami ciężkimi
• stosowany w nawozach mikroelementowych
• inhibitor metaloproteaz
• składnik uzdatniaczy wody w akwarystyce

Przypisy