| Edward Żentara | |
 | |
| Data i miejsce urodzenia | 18 marca 1956 Sianów |
| Data i miejsce śmierci | 25 maja 2011 Tarnów |
| Zawód | aktor, reżyser |
| Lata aktywności | 1975–2011 |
| Zespół artystyczny | |
| Teatr im. Ludwika Solskiego w Tarnowie | |
| Odznaczenia | |
 | |
 Edward Żentara w Wikicytatach | |
Edward Żentara (ur. 18 marca 1956 w Sianowie, zm. 25 maja 2011 w Tarnowie[1]) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser.
Spis treści |
Po raz pierwszy występował na scenie Teatru Propozycji Dialog w Koszalinie w benefisowym przedstawieniu Aktor (1975). Po ukończeniu Liceum Ekonomicznego w Koszalinie w 1975, studiował na Wydziale Aktorskim w łódzkiej Szkole Filmowej, którą ukończył w 1980.
Występował w teatrach: im. Juliusza Osterwy w Lublinie (1979–80), Polskim w Warszawie (1980–81), teatrze Starym w Krakowie (1981–90), Studio im. Stanisława Ignacego Witkiewicza (1993–96), Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1996–97), Polskim w Szczecinie (1998–2001) i Bałtyckim Teatrze Dramatycznym, gdzie w latach 2004–05 pełnił funkcję dyrektora artystycznego. Był także prezesem Stowarzyszenia Dialog, dyrektorem Teatru Dialog (1998–2003), przez dwa lata dyrektorem artystycznym Grudziądzkich Sezonów Teatralnych i wyreżyserował wiele spektakli. Od 4 lipca 2008 był dyrektorem Teatru im. Ludwika Solskiego w Tarnowie.
Był żonaty i miał jednego syna - Mikołaja, który jest członkiem black metalowego zespołu Mgła. Popełnił samobójstwo w swoim tarnowskim mieszkaniu[2]. Zostawił list, w którym tłumaczył swoje postępowanie. Pochowany 30 maja 2011 na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Gnieźnieńskiej w Koszalinie.
Po występie w serialach Rodzina Połanieckich (1978) i W słońcu i w deszczu (1979), zadebiutował na dużym ekranie w dramacie politycznym Feliksa Falka Był jazz (1981) u boku Michała Bajora. Za postać plastyka-karateki w dramacie Wojciecha Wójcika Karate po polsku (1982), rolę księdza Władysława Ryby w serialu Trzy młyny (1984) oraz kreację wrażliwego poety Janka Pradery w filmie poetyckim Witolda Leszczyńskiego Siekierezada (1985) został uhonorowany nagrodą im. Zbyszka Cybulskiego i nagrodą Złotego Ekranu przyznawaną przez tygodnik „Ekran”. W 2007 roku wystąpił w roli pierwszoplanowej w filmie Teczka J.Kossakowskiego, który opowiadał o powszechnym w ostatnich latach procesie lustracji prowadzonym przez IPN. Film ten otrzymał nagrodę dla "Najlepszego Filmu Polskiego" na Sopot Film Festival, m.in. 'za przejmujące kreacje aktorskie Edwarda Żentary, Andrzeja Szczytko i Kamili Sammler'.
Za rolę tytułową w sztuce Georga Büchnera Woyzeck otrzymał Główną Nagrodę Aktorską na XXVI Kaliskich Spotkaniach Teatralnych 1986, za występ w monodramie Romans z Monizą Clavier wg Sławomira Mrożka zdobył nagrodę jury oraz nagrodę prezydenta miasta na XXI Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Jednego Aktora 1987 w Toruniu, a w 1988 odebrał nagrodę prezydenta miasta Krakowa za wybitne dokonania w dziedzinie twórczości filmowej i teatralnej. W 1989 odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi.
