Elektryczny moment dipolowy

Wektor $\vec {p}$

Elektryczny moment dipolowy jest to wektorowa wielkość fizyczna charakteryzująca dipol elektryczny. Dipol jest układem dwóch ładunków o tych samych wartościach bezwzględnych, ale przeciwnych znakach. Elektryczny moment dipolowy p dwóch punktowych ładunków o jednakowych wartościach q i przeciwnych znakach jest równy iloczynowi odległości między nimi i wartości ładunku dodatniego^[1]:

$\mathbf p = q \mathbf d$

gdzie wektor d ma kierunek prostej łączącej ładunki i zwrot od ładunku ujemnego do dodatniego.

Elektryczny moment dipolowy można przyporządkować każdemu neutralnemu układowi wielu ładunków w przestrzeni (tzn. układowi, którego ładunek wypadkowy jest zerowy: $\Sigma_i\ q_i = 0$ ). Momentem dipolowym takiego układu jest wektor:

${\bold p}=\Sigma_i\ q_i{\bold r}_i$ ,

gdzie:

${\bold r}_i$ jest wektorem położenia ładunku $q_i$ .

Jednostką elektrycznego momentu dipolowego w układzie SI jest C·m. Do opisu momentów dipolowych cząsteczek w fizyce atomowej i chemii stosuje się także jednostkę debaj.

Gdy dipol o momencie dipolowym p znajduje się w polu elektrycznym o natężeniu E, to działa nań moment siły M:

${\bold M}={\bold p}\times{\bold E}$ .

Moment dipolowy jest drugim (po całkowitym ładunku układu) wyrazem w rozwinięciu szeregu multipolowego.

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

↑ D. Halliday, R. Resnick: Fizyka T2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1994. ISBN 83-01-09324-2.