Europejska Stolica Kultury – europejskie miasto wybrane przez Unię Europejską, które w ciągu jednego roku może zaprezentować życie kulturalne miasta, całego regionu i państwa.
W większości przypadków miasta starają się wykorzystać tę okazję i związane z nią fundusze (po 1,5 mln euro od UE w 2010 r.)[1] na rozwinięcie swojej oferty kulturalnej, tak by mogły przyciągnąć międzynarodową publiczność. Wybrany ośrodek przez 12 miesięcy przedstawia swoje dziedzictwo historyczne. Miasta i regiony organizują specjalnie na tę okazję koncerty, festiwale, pokazy, konferencje i inne działania reklamujące miasto i region.
Spis treści |
Idea, by użyć kultury do głębszego zintegrowania Europejczyków, zrodziła się 13 czerwca 1985 podczas spotkania Rady Unii Europejskiej. Przedstawiła ją grecka minister kultury Melina Mercouri.
Inicjatywa Europejskich Miast Kultury szybko się przyjęła w Europie. Pierwszym Europejskim Miastem Kultury były greckie Ateny. Podobna inicjatywa pojawiła się też w Ameryce.
W 1999 jej nazwę zmieniono na Europejskie Stolice Kultury, wprowadzono też zmiany procedury wyboru miast-organizatorów, które obowiązują od 2005. Co roku typowane są dwa państwa z Unii Europejskiej, z których chętne miasta na 9 lat wcześniej składają swoje kandydatury. Spośród zgłoszonych miast Unia Europejska wybiera po jednym z obu państw.
Miasta kandydackie muszą spełnić szereg warunków przewidzianych w aktach prawa unijnego — m.in. promowanie własnej kultury poprzez instytucję Ambasadora Kultury czyli twórcy silnie związanego z miastem, współpracę międzynarodową, akcentowanie wartości europejskich oraz prowadzenie działań kulturalnych promujących miasto i region. Nie bez znaczenia są też metody propagowania informacji o kandydacie: coraz większa wagę przykłada się tu do technologii informatycznych.
Europejskie Miasta Kultury (1985-2012)
Przyszłe Europejskie Stolice Kultury (2013-2016)
Kandydaci (2017-2025)
Do tej pory tylko dwa polskie miasta zostały wyróżnione tym tytułem. Pierwszym był Kraków, wybrany w 2000 roku. Rok ten był traktowany przez Unię Europejską wyjątkowo, jako podkreślenie trwałego dziedzictwa i wkładu miast europejskich w osiągnięcia kultury i cywilizacji światowej[potrzebne źródło].
W związku z tym wybrano aż pięć miast z Unii Europejskiej, Reykjavík, Bergen oraz dwa miasta z nowych członków UE, mających wstąpić dopiero 1 maja 2004 - polski Kraków i czeską Pragę. Decyzja o wyborze spośród polskich miast właśnie Krakowa - została podjęta przez rząd polski. Nie odbywały się prezentacje ani konkursy poszczególnych miast.
21 czerwca 2011 roku do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury spośród polskich kandydatów nominowany został Wrocław.
9 listopada 2009 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosił oficjalny konkurs o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016. Polskie miasto zostanie wybrane w ramach konkursu i wszystkie polskie miasta mają równe szanse w otrzymaniu tytułu. Chęć wystartowania w nim wyraziły: Białystok[3], Bydgoszcz[4],Gdańsk[5],Katowice[6], Lublin[7], Łódź[8], Poznań[9], Szczecin[10], Toruń[11], Warszawa[12] i Wrocław[13].
Na początku października 2010 dokonano preselekcji miast hiszpańskich kandydujących do tytułu. Rywalizacja toczyła pomiędzy sześcioma miastami: Burgos, San Sebastián, Las Palmas de Gran Canaria, Kordobą, Segowią i Saragossą[14]. Dnia 28 czerwca 2011 na hiszpańską Europejską Stolicę Kultury wybrano miasto San Sebastián.
13 października 2010 roku wybrano 5 polskich miast, które przeszły do drugiego etapu konkursu - Gdańsk, Katowice, Lublin[15]., Warszawa oraz Wrocław[16], zaś 21 czerwca 2011 roku 13-osobowa Komisja Selekcyjna, złożona z ekspertów Unii Europejskiej oraz polskich rzeczoznawców powołanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zwycięzcą konkursu ogłosiła Wrocław.[17]
| ||||||||||||||||
.jpg)
