Fałszywa próżnia – stan kwantowy, którego energia znajduje się w minimum lokalnym, jednak istnieje inny stan o jeszcze niższej energii.
Fałszywa próżnia to określenie dość nieścisłe[potrzebne źródło]. Stan o najniższej możliwej energii nazywamy próżnią (albo próżnią prawdziwą). O próżni fałszywej można mówić, gdy dany stan posiada energię tak niską, że żaden interesujący nas proces nie może jej obniżyć[potrzebne źródło]. Różne teorie mogą mieć różne koncepcje próżni fałszywej, zależnie od tego, jakie procesy uznaje się za istotne[potrzebne źródło].
Każdy semistabilny stan kwantowy jest minimum lokalnym energii. Aby nazwać taki stan próżnią fałszywą, jego minimum lokalne musi być naprawdę głębokie[potrzebne źródło].
Według teorii inflacji, nasz Wszechświat kiedyś był w stanie próżni fałszywej o jeszcze wyższej energii, jednak rozpadł się, co poskutkowało ogromną ekspansją oraz nadaniem masy cząstkom elementarnym[potrzebne źródło].
Zakłada się, że stan fałszywej próżni nie jest trwały i kiedyś powinno nastąpić kolejne gwałtowne oddanie energii jakimś cząstkom, połączone ze zmianą pewnych praw fizyki[potrzebne źródło].