Firma – w ujęciu polskiego języka prawnego oznaczenie przedsiębiorcy zdefiniowane w Kodeksie cywilnym.
Spis treści |
Słowo to prawdopodobnie przyjęło się w Polsce za pośrednictwem francuskiego firme, wywodzącego się od włoskiego firma, pierwotnie oznaczającego potwierdzenie umowy podpisem[1].
W języku potocznym i często w teorii ekonomii (np. w mikroekonomii), zwłaszcza w publikacjach autorów obcojęzycznych tłumaczonych na język polski, pojęcie firma jest synonimiczne z pojęciem przedsiębiorstwo.
Zgodnie z definicją legalną zawartą w Kodeksie cywilnym[2] firmą jest imię i nazwisko osoby fizycznej oraz nazwa osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej
Kodeks cywilny w artykułach od 432 do 4310 zawiera podstawowe informacje dotyczące firm. Wyrażają się one w kilku zasadach:
Przedsiębiorca musi działać pod firmą – np. na umowach, innych dokumentach lub w jakichkolwiek innych formach komunikacji podmiotu z otoczeniem (np. w ofertach, reklamach, ogłoszeniach itp.), powinna widnieć pełna firma. Kodeks cywilny pozwala, aby to był skrót firmy i oznaczenie formy prawnej – również skrótowe.
Firmę przedsiębiorcy ujawnia się we właściwym rejestrze – oznacza to, że firma jest jawna, tzn. każdy może ją poznać. Dzięki temu, osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą i przedsiębiorstwa nie są anonimowe. Można je odnaleźć w rejestrze, jeżeli będzie potrzebował tego np. organ administracji państwowej lub wierzyciel.
W Polsce funkcjonują dwa rejestry:
Na tym samym rynku (w ujęciu przedmiotu obrotu i obszaru działalności – np. rynku sklepików spożywczych w określonym mieście czy rynku usług poczty elektronicznej) nie mogą istnieć dwie podobne firmy.
Przykładem potwierdzającym to, jak ważne jest odróżnianie firm, może być odmowa zarejestrowania w Niemczech marki Gmail należącej do spółki Google, ponieważ dwa lata przed amerykanami nazwę G-mail zarejestrował już niemiecki przedsiębiorca[3].
Firma, pod którą przedsiębiorca działa, nie może zawierać informacji (zwrotów, słów, skrótów itp.), które mogłyby wprowadzić w błąd (w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu i miejsca jego działalności czy źródeł zaopatrzenia).
Zatem pod firmą Dolnośląska Fabryka Instrumentów Lutniczych nie powinien działać np. warsztat samochodowy zlokalizowany w Łodzi.
Firma składa się z:
Firma nie może być zbyta, jednakże przedsiębiorca może upoważnić innego przedsiębiorcę do korzystania z jego firmy (jedynie gdy nie wprowadza to w błąd osób trzecich).
Z punktu widzenia prawa prywatnego międzynarodowego firma podlega prawu siedziby przedsiębiorstwa należącego do danego przedsiębiorcy[4].
Firma podlega ochronie za pomocą następujących środków ochrony:
