GSM-R (GSM for Railways, Kolejowa Sieć GSM) – system łączności cyfrowej oparty na standardzie GSM, zaprojektowany dla potrzeb zapewnienia komunikacji (głos i dane) pomiędzy pracownikami firm zajmujących się transportem kolejowym.
System opiera się na standardzie GSM, posiada jednak pewne rozszerzenia, dostosowane do specyfiki pracy związanej z eksploatacją i utrzymaniem infrastruktury kolejowej oraz zarządzaniem ruchem pociągów.
Pierwsze prace nad tym systemem zostały podjęte w 1993 roku, przez Międzynarodową Unię Kolejową, która zainicjowała projekt EIRENE (European Integrated Railway radio Enhanced Network) i obecnie sprawuje kontrolę nad rozwojem specyfikacji. GSM-R jest częścią składową Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem kolejowym – ERTMS (ang. European Railway Traffic Management System), okazuje się jednak, że system zdobył też popularność w Azji i Afryce. W Polsce sieć telekomunikacyjna pracująca w tym standardzie jest wdrażana od roku 2008 przez Telekomunikację Kolejową. Od roku 2009 całość spraw związanych z wdrażaniem systemu GSM-R w Polsce przejęła spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. będąca wiodącym zarządcą infrastruktury kolejowej w Poslce.
Spis treści |
GSM-R opiera się na standardzie R-GSM rozwijanym przez konsorcjum 3GPP, co oznacza że odziedziczył funkcjonalność zdefiniowaną dla standardowego GSM:
Wprowadzono też kilka rozszerzeń, realizujących wymagania związane ze specyfiką pracy wykonywane przez użytkowników końcowych systemu, czyli zarządzających ruchem kolejowym, pracowników naprawiających, ochraniających i eksploatujących tabor, konduktorów, itp.
System bazuje na specyfikacji R-GSM, więc jego budowy używa się elementów zwykłej sieci GSM (aby zapoznać się z architekturą sieci GSM, przeczytaj rozdział Architektura sieci GSM w haśle o GSM). Część z nich została rozszerzona o dodatkowe oprogramowanie i sprzęt umożliwiające realizację funkcjonalności nie wchodzących w skład standardowej implementacji rozwijanej przez konsorcjum standaryzacyjne 3GPP.
Dodatkowo zaimplementowano bazy danych związane z adresowaniem komunikatów/rozmów do określonych (ze względu na pełnioną funkcję) grup odbiorców.
Europejska Konferencja Administracji Poczty i Telekomunikacji w swojej rekomendacji[1] zaleca wykorzystanie poniższych częstotliwości do budowy systemów GSM-R w Unii Europejskiej:
Regulatorzy rynków telekomunikacyjnych w krajach leżących na innych kontynentach, wprowadzają własne unormowania prawne w tej dziedzinie.
Bazując na rekomendacji opublikowanej przez Europejska Konferencja Administracji Poczty i Telekomunikacji, Urząd Komunikacji Elektronicznej przedstawił następujący plan zagospodarowania częstotliwości używanych w systemie GSM-R w Polsce[2]:
W Polsce sieć telekomunikacyjna pracująca w tym standardzie będzie wdrażana od roku 2009 przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i stanie się częścią składową Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Kolejowym. Inwestycja ta ma być współfinansowana ze środków unijnych. Przetargi na implementacje tego systemu obejmą zasięgiem około 15 tysięcy kilometrów linii kolejowych.
5 kwietnia 2011 PKP Polskie Linie Kolejowe podpisały umowę na zaprojektowanie, wybudowanie, wyposażenie, uruchomienie oraz skonfigurowanie funkcjonalne i przetestowanie infrastruktury ERTMS/GSM-R dla potrzeb radiołączności kolejowej i systemu ERTMS/ETCS poziom 2 na na odcinku Legnica – Węgliniec – Bielawa Dolna. Umowę zawarto z konsorcjum firm Kapsch Sp. z o.o. i Kapsch CarrierCom AG i została podpisana w ramach projektu „Modernizacja linii kolejowej E30 Etap II. Pilotażowe wdrożenie ERTMS/ETCS i ERTMS/GSM-R w Polsce na odcinku Legnica – Węgliniec – Bielawa Dolna"[3].
