George Marshall

George Catlett Marshall
gen. George Catlett Marshall
generał armii
Data i miejsce urodzenia	31 grudnia 1880 Uniontown, Pensylwania, Stany Zjednoczone
Data i miejsce śmierci	16 października 1959 Waszyngton, Stany Zjednoczone
Przebieg służby
Lata służby	1902–1959
Siły zbrojne	United States Army
Stanowiska	szef Sztabu US Army
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa: Front zachodni, II wojna światowa
Późniejsza praca	Sekretarze stanu USA, przew. Amerykańskiego Czerwonego Krzyża
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

George Catlett Marshall
50. Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych
Okres urzędowania	od 21 stycznia 1947 do 20 stycznia 1949
Poprzednik	James Francis Byrnes
Następca	Dean Gooderham Acheson
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Pomnik gen. George'a C. Marshalla w miejscowości Leesburg w stanie Wirginia

George Catlett Marshall (ur. 31 grudnia 1880 w Uniontown w stanie Pensylwania, zm. 16 października 1959 w Waszyngtonie) – amerykański dowódca wojskowy, generał armii United States Army, uczestnik I i II wojny światowej, polityk, 50. Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych (1947–1949), sekretarz obrony USA (1953–1954), przewodniczący Amerykańskiego Czerwonego Krzyża, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (1953).

[edytuj] Życiorys

Od 1901 roku w armii amerykańskiej. Do czasu wybuchu II wojny światowej pełnił wiele funkcji związanych ze szkoleniem, planowaniem oraz modernizacją uzbrojenia. W roku 1939 prezydent Franklin Delano Roosevelt mianował go szefem Sztabu Armii Lądowej. Marshall pełnił tę funkcję do 1945 roku. W latach 1947-1949 był sekretarzem stanu w ekipie Harry'ego Trumana.

Uważany jest za współtwórcę doktryny Trumana oraz twórcę planu pomocy gospodarczej dla Europy "European Recovery Program", od jego nazwiska nazwanego "Planem Marshalla". Marshall, w przemówieniu wygłoszonym 5 czerwca 1947 r. na Uniwersytecie Harvarda, powiedział: "Stany Zjednoczone powinny zrobić wszystko, co jest w ich mocy, by pomóc w powrocie do zdrowia gospodarczego na świecie, bez którego nie może być politycznej równowagi i pokoju". Plan ten został zrealizowany w latach 1948-1951 – brało w nim udział 16 państw europejskich i Turcja. Państwa bloku wschodniego, m.in. Polska oraz Finlandia odmówiły udziału w programie pod naciskiem ZSRR uznającego plan za "imperialistyczny spisek".

W roku 1949 zrezygnował z pracy w Departamencie Stanu i został przewodniczącym Amerykańskiego Czerwonego Krzyża. W latach 1953–1954 był sekretarzem obrony USA.

W uznaniu zasług w stworzeniu "Planu Marshalla" w roku 1953 został uhonorowany Pokojową Nagrodą Nobla. Człowiek Roku 1943 i 1947 według magazynu Time.

[edytuj] Awanse

• podporucznik US Army – 2 lutego 1902
• porucznik US Army – 7 marca 1907
• kapitan US Army – 1 lipca 1916
• major National Army – 5 sierpnia 1917
• podpułkownik National Army – 5 stycznia 1918
• pułkownik National Army – 27 sierpnia 1918
• kapitan Regular Army – 30 czerwca 1920
• major Regular Army – 1 lipca 1920
• podpułkownik Regular Army – 21 sierpnia 1923
• pułkownik Regular Army – 1 września 1933
• generał brygadier Regular Army – 1 października 1936
• generał major Regular Army – 1 lipca 1939
• generał porucznik Regular Army – 1 sierpnia 1939
• generał Regular Army – 1 września 1939
• generał armii – 16 grudnia 1944; na stałe w regularnej armii – 11 kwietnia 1946

[edytuj] Odznaczenia

• Distinguished Service Medal – dwukrotnie
• Srebrna Gwiazda (Silver Star)
• Philippine Campaign Medal
• World War I Victory Medal
• Army of Occupation of Germany Medal
• American Defense Service Medal
• American Campaign Medal
• Asiatic-Pacific Campaign Medal
• European-African-Middle Eastern Campaign Medal
• World War II Victory Medal
• National Defense Service Medal
• Wielki Krzyż Orderu Zasługi Chile (Chile)
• Order Abdon Calderon I klasy (Ekwador)
• Krzyż Wielki Legii Honorowej (Grand Croix Légion d'honneur, Francja)
• Krzyż Wojenny 1939–1945 (Croix de Guerre 1939–1945, Francja)
• Krzyż Wielki Orderu Jerzego I (Grecja)
• Krzyż Wielki Order Oranje-Nassau (1947, Holandia)
• Order de Boyaca (Kolumbia)
• Order Zasług Wojskowych I klasy (Kuba)
• Krzyż Wielki Orderu Ouissama Alaouite'a (Maroko)
• Medal of La Solidaridad II klasy (Panama)
• Wielki Oficer Orderu Słońca Peru (Peru)
• Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Grand Cross Order of the Bath, Wielka Brytania)
• Order Korony Italii (Włochy)
• Order Domowy pw. świętych Maurycego i Łazarza (Włochy)
• Order Suworowa I klasy (ZSRR)

[edytuj] Bibliografia

• Biographies of the Secretaries of State: George Catlett Marshall Office of the Historian, Bureau of Public Affairs, Departament Stanu Stanów Zjednoczonych (ang.) [dostęp 10 czerwca 2011]
• Fundacja Marshalla (ang.) [dostęp 10 czerwca 2011]
• Маршалл Джордж Кэтлетт – Проект ХРОНОС (ros.) [dostęp 10 czerwca 2011]

e Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla 1901: Dunant, Passy • 1902: Ducommun, Gobat • 1903: Cremer • 1904: IPM • 1905: Suttner • 1906: Roosevelt • 1907: Moneta, Renault • 1908: Arnoldson, Bajer • 1909: Beernaert, Estournelles de Constant • 1910: MSPB • 1911: Asser, Fried • 1912: Root • 1913: La Fontaine • 1917: Czerwony Krzyż • 1919: Wilson • 1920: Bourgeois • 1921: Branting, Lange • 1922: Nansen • 1925: Chamberlain, Dawes • 1926: Briand, Stresemann • 1927: Buisson, Quidde • 1929: Kellogg • 1930: Söderblom • 1931: Addams, Butler • 1933: Angell • 1934: Henderson • 1935: Ossietzky • 1936: Lamas • 1937: Cecil • 1938: Biuro Nansenowskie • 1944: Czerwony Krzyż • 1945: Hull • 1946: Balch, Mott • 1947: Kwakrzy • 1949: Boyd Orr • 1950: Bunche • 1951: Jouhaux • 1952: Schweitzer • 1953: Marshall • 1954: WKNZdsU • 1957: Pearson • 1958: Pire • 1959: Noel-Baker • 1960: Luthuli • 1961: Hammarskjöld • 1962: Pauling • 1963: Czerwony Krzyż • 1964: King • 1965: UNICEF • 1968: Cassin • 1969: MOP • 1970: Borlaug • 1971: Brandt • 1973: Kissinger, Lê • 1974: MacBride, Satō • 1975: Sacharow • 1976: Williams, Corrigan • 1977: AI • 1978: Sadat, Begin • 1979: Matka Teresa • 1980: Esquivel • 1981: WKNZdsU • 1982: Myrdal, Robles • 1983: Wałęsa • 1984: Tutu • 1985: Lekarze Przeciw Wojnie Nuklearnej • 1986: Wiesel • 1987: Arias • 1988: Siły pokojowe ONZ • 1989: Dalajlama • 1990: Gorbaczow • 1991: Suu Kyi • 1992: Menchú • 1993: Mandela, de Klerk • 1994: Arafat, Peres, Rabin • 1995: Pugwash, Rotblat • 1996: Belo, Ramos-Horta • 1997: ICBL, J. Williams • 1998: Hume, Trimble • 1999: Lekarze bez Granic • 2000: Kim • 2001: ONZ, Annan • 2002: Carter • 2003: Ebadi • 2004: Maathai • 2005: MAEA, ElBaradei • 2006: Grameen Bank, Yunus • 2007: MZdsZK, Gore • 2008: Ahtisaari • 2009: Obama • 2010: Liu • 2011: Johnson-Sirleaf, Gbowee, Karman

e Sekretarze stanu Stanów Zjednoczonych Jefferson • Randolph • Pickering • J.Marshall • Madison • Smith • Monroe • Adams • Clay • Van Buren • Livingston • McLane • Forsyth • Webster • Upshur • Calhoun • Buchanan • Clayton • Webster • Everett • Marcy • Cass • Black • Seward • Washburne • Fish • Evarts • Blaine • Frelinghuysen • Bayard • Blaine • Foster • Gresham • Olney • Sherman • Day • Hay • Root • Bacon • Knox • Bryan • Lansing • Colby • Hughes • Kellogg • Stimson • Hull • Stettinius • Byrnes • G. Marshall • Acheson • Dulles • Herter • Rusk • Rogers • Kissinger • Vance • Muskie • Haig • Shultz • Baker • Eagleburger • Christopher • Albright • Powell • Rice • Clinton

e Sekretarze obrony Stanów Zjednoczonych Forrestal • Johnson • Marshall • Lovett • Wilsonh • McElroy • T. Gates • McNamara • Clifford • Laird • Richardson • Schlesinger • Rumsfeld Brown • Weinberger • Carlucci • Cheney • Aspin • Perry • Cohen • Rumsfeld • R. Gates • L. Panetta