Widget
Podziel się:

Gleba


Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy powłoki litosfery. Zobacz też: Gleba, wieś w Polsce.
Gleba bogata w żelazo w parku narodowym Kootenay w Kanadzie.

Gleba – biologicznie czynna powierzchniowa warstwa litosfery, powstała ze skały macierzystej pod wpływem czynników glebotwórczych (głównie organizmów, klimatu i wody) podlegając stałym przemianom. Gleba składa się z trzech faz:

  • stałej – obejmującej cząstki mineralne, organiczne i organiczno-mineralne o różnym stopniu rozdrobnienia
  • ciekłej – wody, w której są rozpuszczone związki mineralne i organiczne tworzące roztwór glebowy
  • gazowej – mieszaniny gazów i pary wodnej

Wzajemny układ trzech faz może ulegać znacznym zmianom pod wpływem procesów glebotwórczych i ingerencji człowieka. Kształtowanie stosunków ilościowych pomiędzy poszczególnymi fazami można osiągnąć przez wykonanie melioracji wodnych, agromelioracji, fitomelioracji, uprawę roli itp. Stosunki ilościowe trzech faz w glebie charakteryzuje się przez określenie gęstości objętościowej, porowatości, wilgotności i zwięzłości. Ze względu na zróżnicowanie materiału glebowego w profilu wyróżnia się gleby:

  • całkowite, które w całym profilu (do 1,5 m) są zbudowane z tego samego materiału, np. z piasku, gliny, pyłu; zróżnicowanie uziarnienia profilu powodują wyłącznie procesy glebotwórcze
  • niecałkowite, które do głębokości 1,5 m zawierają przynajmniej dwie różne warstwy, np. piasek do głębokości 0,8 m, a poniżej glinę.

Na podstawie podgrup granulometrycznych, gleby dzieli się na następujące kategorie ciężkości agrotechnicznej[a][b][1]:

Wyróżnia się również[c]:

  • gleby średnie pyłowe - pyły gliniaste i pyły zwykłe
  • gleby ciężkie pyłowe - pyły ilaste

Proces glebotwórczy trwa cały czas i jest nieodłącznym elementem przemian zachodzących w ekosystemie. Gleba jest środowiskiem życia i źródłem składników odżywczych dla wielu gatunków mikroorganizmów i podziemnych organów roślin wyższych.

Badaniem gleb zajmuje się gleboznawstwo, a ich rozmieszczeniem przestrzennym - geografia gleb.

Znaczenie gleby zostało przedstawione w Europejskiej Karcie Gleby[2].

[edytuj] Zobacz też

Uwagi

  1. Podział obowiązujący od 2008 roku.
  2. Gleby bardzo lekkie i lekkie mogą być klasyfikowane jako gleby lekkie a gleby ciężkie i bardzo ciężkie jako gleby ciężkie.
  3. Dodatkowe kategorie wyróżnia się w celu dokładniejszej charakterystyki gleb o dużej zawartości frakcji pyłowej.

Przypisy

  1. Klasyfikacja uziarnienia gleb i utworów mineralnych. [dostęp 2011-10-19].
  2. podręcznik "Gleboznawstwo" na stronach księgarni. [dostęp 2011-10-05]. za: Praca zbiorowa: Gleboznawstwo. Powszechne wydawnictwo rolnicze i leśne, 1999. ISBN 83-09-01703-0. 

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne