| Gmachówka cieśla | |
| Camponotus herculeanus | |
| (Linnaeus, 1758) | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Gromada | owady |
| Rząd | błonkoskrzydłe |
| Podrząd | żądłówki |
| Rodzina | mrówkowate |
| Podrodzina | Formicinae |
| Plemię | Camponotini |
| Rodzaj | Camponotus |
| Gatunek | gmachówka cieśla |
Gmachówka cieśla (gmachówka koniczek, Camponotus herculeanus) – gatunek mrówki z podrodziny Formicinae.
Gmachówka cieśla należy do dużych mrówek gniazdujących w drewnie lasów iglastych. Czerwonobrunatne robotnice osiągają wielkość do 12 mm, natomiast królowa do 16 mm. Najczęściej zakłada gniazda w świerkach, jodłach i sosnach, często częściowo spróchniałych, drążąc kanały i budując komory w drewnie wczesnym. Gniazdo może sięgać w drzewie nawet wysokości 10 m. Drzewo zasiedlone przez mrówki można rozpoznać po ciemniejących drobnych wiórach drewna znajdujących się u podstawy pnia.
Gmachówka cieśla jest aktywna głównie nocą. Żywi się spadzią mszyc, sokami roślinnymi (potrafi nacinać pąki) i poluje na drobne owady.