| Gniazdo | |
| Gatunek | historyczny |
| Data premiery | 17 lipca 1974, Szczecin |
| Kraj produkcji |  Polska |
| Język | polski |
| Czas trwania | 94 min. |
| Reżyseria | Jan Rybkowski |
| Scenariusz | Aleksander Ścibor-Rylski |
| Główne role | Wojciech Pszoniak Wanda Neumann Marek Bargiełowski |
| Muzyka | Jerzy Maksymiuk |
| Zdjęcia | Marek Nowicki |
| Scenografia | Wojciech Krysztofiak |
| Kostiumy | Magdalena Tesławska |
| Montaż | Wiesława Otocka |
| Produkcja | Studio Filmowe Kadr |
Gniazdo − polski, historyczny film fabularny z 1974 roku, wyreżyserowany przez Jana Rybkowskiego.
Spis treści |
Film kręcono w unikalnej scenerii, w pobliżu reliktów wczesnośredniowiecznego grodu pruskiego znajdującego na największej wyspie śródlądowej w Europie − Wielkiej Żuławie, leżącej w granicach administracyjnych Iławy.
Na potrzeby scenariusza wybudowano na wyspie gród drewniany wraz z podgrodziem oraz mostem prowadzącym na wyspę. Budowle te zostały rozebrane kilka lat po realizacji Gniazda i istnieją dziś już tylko w filmie.
Konsultantami podczas pracy nad obrazem byli dwaj wybitni naukowcy polscy: mediewista prof. Aleksander Gieysztor oraz historyk wojskowości prof. Andrzej Nadolski.
Osią akcji filmu jest rok 972 − od tej daty następują liczne retrospekcje. Nocą przed mającą nazajutrz nastąpić bitwą pod Cedynią książę Mieszko I wspomina drogę do zdobycia władzy i panowanie naznaczone wysiłkiem w budowaniu zrębów państwa polskiego.
Film kończy się scenami bitwy, w której wojska dowodzone przez Mieszka pokonują siły margrabiego Hodona.
Gniazdo jest filmem o Mieszku I, w dziejach księcia Polan odbija się jednak kluczowy moment historyczny − kształtowanie się państwa z plemienia ukrytego wśród niedostępnych moczarów i bagien oraz jego wejście na arenę międzynarodową. Otwarcie na Zachód zostało przedstawione jako historyczna konieczność. W przyjęciu chrześcijaństwa i walce z pogaństwem widzi filmowy Mieszko jedyny sposób na uniknięcie podboju przez Niemców, na przetrwanie i budowanie potęgi. "Obrócę kraj w drugą stronę, jak obraca się wóz na drodze" − mówi młody władca, obejmując rządy po śmierci ojca Ziemomysła.
Film ukazuje Mieszka jako człowieka światłego, myślącego perspektywicznie i zdecydowanego w działaniu, choć także bezwzględnego w walce o władzę. Książę jest ambitny, planuje rozszerzenie swej "dziedziny" i wielokrotnie powiększa terytorium władania. Nie cofa się przed sprzeniewierzeniem poglądom i decyzjom konserwatywnego ojca ani przed skonfliktowaniem z opozycją na dworze. Umiejętnie porusza się w świecie ówczesnej polityki międzynarodowej, zjednując sobie przychylność cesarza Ottona I (w imię nowej wiary wspólnie zwalczają słowiańskie plemię Wieletów), a poprzez małżeństwo z Dobrawą zyskuje sojusznika w jej ojcu, księciu czeskim Bolesławie Okrutnym.
W scenie finałowej Mieszko I daruje życie i wolność pokonanemu Hodonowi, by ten wrócił w swe strony i zaświadczał o zwycięstwie oraz potędze Polan.
| ||||||||||||||||||||
