| Granaty | |||||
| |||||
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |||||
| Skład chemiczny | |||||
| Twardość w skali Mohsa | 7 – 7,5 | ||||
| Przełam | nierówny, muszlowy | ||||
| Łupliwość | niewyraźna według <110> | ||||
| Układ krystalograficzny | regularny krystalizacja najczęściej w postaci 12-ścianu rombowego <110>, 24-ścianu deltoidowego <211> lub tworzą osobniki, na których przeważają te postacie proste. Pospolite są osobniki ksenomorficzne. | ||||
| Właściwości optyczne | |||||
| Barwa | W grupie granatów można napotkać wszystkie odcienie barw z wyjątkiem niebieskiej. Najczęściej spotykanymi są odcienie od barwy pomarańczowoczerwonej do fioletowoczerwonej (zwykle kojarzone z piropem i almandynem). | ||||
| Rysa | biała | ||||
| Połysk | szklisty, tłusty | ||||
| Inne | optycznie izotropowe, u niektórych anomalna dwójłomność | ||||
| Dodatkowe dane | |||||
| Szczególne własności | odmiany bogate w magnez wykazują magnetyzm, na ogół bardzo odporne na działanie czynników chemicznych i atmosferyliów. | ||||
 Multimedia w Wikimedia Commons | |||||
 Hasło granat w Wikisłowniku | |||||
Granaty – grupa minerałów zaliczana do gromady krzemianów. Tworzą ją izostrukturalne i (przeważnie) izomorficzne krzemiany wyspowe.
Ich nazwa pochodzi od łacińskiego słowa granatus = granat, owoc granatu, co wskazuje na podobieństwo kamieni do ziaren owocu granatu.
Spis treści |
gdzie:
Krystalizują w klasie 48-ścianu.
Granaty bardzo często tworzą między sobą kryształy mieszane, stąd tak duże ich zróżnicowanie. Część granatów wykazuje też znaczne zawartości sodu, itru i tytanu.
Granaty magnezowe, żelazowe i manganowe określane są w skrócie nazwą piralspit. Zaś odmiany wapniowe - ugrandyt. Skrócone nazwy pochodzą od pierwszych sylab ich głównych przedstawicieli.
Wszystkie krystalizują w układzie regularnym – najbardziej rozpowszechniona jest postać dwunastościanów rombowych i dwudziestoczterościanów deltoidowych. Tworzą skupienia ziarniste, zbite, i naskorupienia. Są przezroczyste, przeświecające. Niektóre kryształy wykazują specjalne efekty optyczne: asteryzm, efekt kociego oka. Część zmienia barwę w zależności od rodzaju oświetlenia. Są kruche, ale stosunkowo twarde. Skrajne ogniwa granatów rzadko występują w przyrodzie, a przeważnie tworzą one różne izomorficzne roztwory stałe.
Granaty są grupą minerałów charakterystyczną dla skał metamorficznych: gnejsów, łupków mikowych - tworząc niekiedy prawie że monomineralne skały granatowe, zmetamorfizowanych wapieni i dolomitów (skarnów). Wchodzą również w skład skał magmowych. Ropowszechnione wśród utworów kontaktowych. Należą do najczęściej spotykanych minerałów ciężkich klastycznych skał osadowych - piaskowców, arkoz itp. W szczególnych warunkach geologicznych ulegają one koncentracji, np. wśród piasków plażowych. Luźne wykształcenia granatów w postaci cienkich smug znane są z bałtyckich plaż, gdzie zwykle towarzyszy im ilmenit, oraz cyrkon.
Miejsca występowania: RPA – typowy "produkt odpadowy" przy eksploatacji diamentów, Czechy – Żulova, Vapenna k. Jesenika, Ustia nad Łabą Brazylia, Indie, Madagaskar, Norwegia – największe kryształy granatu (największy okaz miał średnicę 2,5 m i wagę 37 ton), USA – stan Nowy Jork (największy kryształ miał masę 1500 kg), Arizona (topazolity), kraje byłego ZSRR.
Polska - Masyw Śnieżnika, Góry Sowie, Karkonosze, Góry Izerskie, Pogórze Izerskie.
