| Henryk Samsonowicz | |
 | |
| Data i miejsce urodzenia | 23 stycznia 1930 Warszawa |
| Minister edukacji narodowej | |
| Okres urzędowania | od 12 września 1989 do 14 grudnia 1990 |
| Poprzednik | Jacek Fisiak |
| Następca | Robert Głębocki |
| Odznaczenia | |
   | |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons | |
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach | |
Henryk Bohdan Samsonowicz (ur. 23 stycznia 1930 w Warszawie) – polski historyk mediewista, profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1989–1991 minister edukacji narodowej w rządzie Tadeusza Mazowieckiego. Kawaler Orderu Orła Białego.
Spis treści |
W 1950 ukończył studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, po których podjął pracę na stanowisku asystenta tej uczelni. W 1954 otrzymał stopień doktora nauk historycznych, na podstawie pracy kandydackiej przygotowanej pod kierunkiem profesora Mariana Małowista, zatytułowanej Rzemiosło wiejskie w Polsce w XIV–XVI w.. W 1960 habilitował się w oparciu o rozprawę Badania nad kapitałem mieszczańskim Gdańska w drugiej połowie XV wieku. W 1969 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych.
Profesorem nadzwyczajnym został w 1971, a dziewięć lat później profesorem zwyczajnym nauk humanistycznych. W latach 1964–2009 prowadził seminarium magisterskie, w 1969 zaczął kierować mediewistycznym i nowożytnym seminarium doktorskim w Instytucie Historycznym. Wypromował łącznie 11 doktorów.
Od 1967 był prodziekanem Wydziału Historycznego, w okresie 1970–1973 pełnił funkcję dziekana tej jednostki. W latach 1975–1980 był dyrektorem Instytutu Historycznego, z którym zawodowo związany pozostaje nieprzerwanie od 1950. Od 1 października 1980 do 8 kwietnia 1982 pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Warszawskiego.
W latach 1991–1996 był wiceprzewodniczącym Komitetu Badań Naukowych, w 1994 został członkiem-korespondentem Polskiej Akademii Nauk, w latach 1999–2006 przewodniczył Wydziałowi I Nauk Społecznych PAN. W 2002 został członkiem rzeczywistym PAN, zasiadł też w jej prezydium. Został wykładowcą Akademii Humanistycznej w Pułtusku, a także członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, Academia Europaea i innych instytucji naukowych. Wszedł w skład m.in. jury Nagrody Naukowej KLIO.
Opublikował około 800 prac naukowych, głównie z zakresu historii Polski okresu Średniowiecza, w tym 16 książek i podręczników uniwersyteckich. Bywał też ekspertem teleturnieju Wielka gra. W 1975 organizował pierwszą olimpiadę historyczną.
Od 1956 należał do PZPR, wystąpił z partii po wprowadzeniu stanu wojennego. W 1968 był jedynym z pięciu orzekających członków Wyższej Komisji Dyscyplinarnej przy Ministrze Oświaty i Szkolnictwa Wyższego dla pracowników naukowo-dydaktycznych szkół wyższych, który zagłosował przeciwko podtrzymaniu decyzji uczelnianej komisji dyscyplinarnej, na mocy której zwolniono z pracy profesora Damazego Tilgnera[1].
Od 1980 działał w "Solidarności". W 1989 brał udział w obradach plenarnych Okrągłego Stołu. Po wyborach do Sejmu kontraktowego w tym samym roku został ministrem edukacji narodowej w rządzie Tadeusza Mazowieckiego. Jedną z ważniejszych podjętych wówczas decyzji była ta o wprowadzeniu nauczania religii do szkół publicznych. Urząd ministra sprawował do stycznia 1991.
Odznaczony Orderem Legii Honorowej (1984). Odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1998)[2]. W 2010 prezydent Bronisław Komorowski odznaczył go Orderem Orła Białego[3], a 25 lutego 2011 powołał go w skład kapituły tego orderu[4].
Otrzymał tytuły doctora honoris causa Duquesne University w USA (1981), Akademii Pedagogicznej w Krakowie (1994), Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (1998)[5], Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (2002)[6], Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach (wówczas Akademii Świętokrzyskiej, 2005), Uniwersytetu Wrocławskiego (2007) oraz Uniwersytetu Opolskiego (2009[7]) i Uniwersytetu Gdańskiego (2009)[8].
W 2004 został Honorowym Obywatelem Sandomierza, a w 2008 Honorowym Obywatelem Ostrowca Świętokrzyskiego i Pułtuska.
Pochodzi z rodziny pieczętującej się niegdyś herbem Lis. Jest synem profesora geologii, Jana Samsonowicza i bratem Andrzeja Samsonowicza, porucznika AK, powstańca warszawskiego i żołnierza batalionu "Zośka".
| Poprzednik Zygmunt Rybicki | Rektor Uniwersytetu Warszawskiego 1980–1982 | Następca Kazimierz Albin Dobrowolski |
| ||||||||||
| |||||||
