| Hilarion | |
| święty mnich | |
 Kuszenie świętego Hilariona, obraz Dominique'a Papety | |
| Data urodzenia | ok. 293 Thavatha |
| Data śmierci | 371 Cypr |
| Wspomnienie | w Kościele prawosławnym: 21 października (kalendarz juliański)[1] |
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons | |
Hilarion, w hagiografii prawosławnej Hilarion Wielki[1] (ur. ok. 293 w Thavatha[2]., zm. 371) – mnich chrześcijański, jeden z twórców wspólnot monastycznych powstających w Gazie w IV w.
Wiadomości o Hilarionie pochodzą z żywotu spisanego przez św. Hieronima. Według niego Hilarion urodził się w rodzinie pogańskiej[1]. Został skierowany do znakomitych szkół w Aleksandrii, gdzie zetknął się z chrześcijanami i przyjął chrzest[1]. Następnie zainspirowany życiem Antoniego Wielkiego porzucił naukę i dołączył do uczniów ascety. Po kilku miesiącach piętnastoletni Hilarion wrócił do domu rodzinnego i po śmierci ojca i matki rozdał odziedziczony majątek, sam zaś urządził dla siebie pustelnię w pobliżu portu Majuma. Dwadzieścia dwa lata spędził w całkowitej samotności[3]. Według żywotów był w tym okresie kuszony przez diabły, które usiłowały przestraszyć go i skłonić do odejścia z pustelni. Siłą swojej modlitwy Hilarion odpędzał je[1]. Wokół ascety zaczęli gromadzić się uczniowie, co pozwoliło na założenie w okolicy nowych klasztorów. Hieronim datuje to wydarzenie na ok. 330[3]. W 356 Hilarion, zmęczony ogromną popularnością, jaką zyskał, opuścił Palestynę[3]. Ostatnie siedem lat życia prowadził życie pustelnicze na Cyprze[1].
