Historia kultury materialnej - dziedzina badań historycznych zajmująca się dziejami przedmiotów codziennego użytku i narzędzi ich produkcji. Bliskie związki łączą ją z archeologią, etnografią, historią techniki oraz historią gospodarczą i społeczną. W Polsce uprawiana szczególnie intensywnie w okresie PRL, gdy była traktowana jako jedna z polskich specjalności badawczych. W roku 1953 powstał Instytut Historii Kultury Materialnej (obecnie Instytut Archeologii i Etnologii PAN) i rozpoczęto wydawanie Kwartalnika Historii Kultury Materialnej.
