I wojna w Zatoce Perskiej

I wojna w Zatoce Perskiej
Czas	2 sierpnia 1990 – 3 marca 1991
Terytorium	Kuwejt, Irak, Arabia Saudyjska, Izrael
Przyczyna	Roszczenia terytorialne i ekonomiczne Iraku wobec Kuwejtu
Wynik	Wyzwolenie Kuwejtu
Strony konfliktu  Kuwejt −−−−−−− Koalicja państw pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych  Irak Dowódcy Jabir Al Sabah George H. W. Bush Norman Schwarzkopf Colin Powell Saddam Husajn Ali Hassan al-Madżid Straty Koalicja 240 – 392 zabitych 776 rannych Kuwejt 1200 zabitych 20 000 – 35 000 zabitych
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

I wojna w Zatoce Perskiej – konflikt zbrojny zapoczątkowany 2 sierpnia 1990 roku zbrojnym najazdem Iraku na Kuwejt, zakończony wyzwoleniem Kuwejtu przez międzynarodową koalicję wiosną 1991 roku, w ramach wojskowej operacji Desert Storm (Pustynna Burza).

Mapa świata z zaznaczonymi państwami koalicji

[edytuj] Sytuacja polityczna

Po wojnie z Iranem (1980–1988) gospodarka Iraku poważnie ucierpiała. Ponad 80 miliardowe długi były nie do zwrócenia. Prezydent Iraku Saddam Husajn powoływał się jednak przede wszystkim na historyczne zaszłości między Kuwejtem a Irakiem. Faktem jest, iż terytorium Kuwejtu było pod władzą osmańską z dowództwem w Basrze, jednak faktyczną władzę sprawowali w Kuwejcie Brytyjczycy. Kuwejt bowiem, od 1899, pozostając formalnie w granicach Imperium Osmańskiego, stał się protektoratem brytyjskim, a od 1918 roku terytorium mandatowym Wielkiej Brytanii. Jednym z głównych powodów agresji Iraku na Kuwejt była również kwestia dostępu do kuwejckich złóż ropy naftowej, które są po Arabii Saudyjskiej największymi złożami tego surowca na świecie. Husajn wykorzystał fakt, że na arenie międzynarodowej nastąpiły znaczące zmiany (upadek ZSRR, zjednoczenie Niemiec). Nie liczył się on z możliwością zdecydowanej międzynarodowej kontrakcji w odpowiedzi na podbój Kuwejtu. Jednak świat zareagował negatywnie niemal jednomyślnie. 6 sierpnia Rada Bezpieczeństwa ONZ nałożyła rezolucję nr 661, która zakazywała handlu z Irakiem, a także zawieszono połączenia lotnicze i zamrożono aktywa irackiego rządu za granicą. Powołano też specjalną komisję nadzorująca sankcję^[1].

[edytuj] Wojna

Główną rolę w likwidacji skutków agresji miały odegrać Stany Zjednoczone, których zaangażowanie było zgodne z doktryną Cartera. Całość operacji miała odbyć się z mandatu ONZ. Przeprowadzono dwie operacje: Desert Shield (od 7 sierpnia 1990 – miała to być ochrona zagrożonej przez Saddama Husajna Arabii Saudyjskiej). ONZ po licznych ostrzeżeniach wobec Iraku postawiła ultimatum wycofania się wojsk irackich z Kuwejtu do 15 stycznia 1991.

Po upływie terminu ultimatum rozpoczęła się operacja Desert Storm (od 17 stycznia 1991) oraz jej dalsza część "Pustynny Miecz". Były także inne operacje: Instant Thunder ("Nagły Grom") – akcja nalotów amerykańskich na Irak. 25 lutego generał Norman Schwarzkopf poprowadził ofensywę lądową, która trwała trzy dni. 28 lutego 1991 roku prezydent George H. W. Bush ogłosił zwycięskie zakończenie wojny i wyzwolenie Kuwejtu, w którym jednak nie wprowadzono demokratycznych reform. 3 marca Saddam Husajn przyjął warunki rozejmu^[2].

Irak po przegranej spotkał się z wieloma sankcjami nałożonymi przez ONZ, boleśnie odczuwanymi przez Irakijczyków przez długi czas. Wprowadzono drastyczne obniżenie sprzedaży irackiej ropy naftowej. Irak zobowiązany był do wypłacenia olbrzymich odszkodowań za zniszczenia spowodowane w Kuwejcie. Nałożono również embargo na handel i wprowadzono nadzór międzynarodowy z ramienia ONZ. Ponadto zmuszono Irak do zniszczenia broni masowego rażenia i powołano na północy i południu kraju strefy wyłączone dla lotnictwa irackiego dla ochrony odpowiednio Kurdów i Szyitów.

[edytuj] Siły koalicji

Tabela przedstawia państwa i szacowaną liczbę żołnierzy uczestniczących w konflikcie^[3].

Lista sił koalicyjnych według liczby żołnierzy
Państwo	Liczba żołnierzy
Stany Zjednoczone	697 000
Arabia Saudyjska	100 000
Wielka Brytania	45 400
Egipt	33 600
Francja	14 600
Syria	14 500
Maroko	13 000
Kuwejt	9900
Oman	6300
Pakistan	4900
Zjednoczone Emiraty Arabskie	4300
Katar	2600
Bangladesz	2200
Kanada	2000
Włochy	1200
Australia	700
Holandia	600
Niger	600
Senegal	500
Hiszpania	500
Bahrajn	400
Belgia	400
Polska (PKW)	319
Afganistan	300
Argentyna	300
Czechosłowacja (CzJPchem)	200
Grecja	200
Korea Południowa	200
Dania	100
Węgry	50
Norwegia	50

[edytuj] Zobacz też

• agresja Iraku na Kuwejt
• kalendarium I wojny nad Zatoką Perską
• Pocisk Patriot
• II wojna w Zatoce Perskiej

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Alistair Finlan: I wojna w Zatoce Perskiej 1991. Polskie Media Amer.Com, 2009.