Widget
Podziel się:

Instytucje, organy i agencje Unii Europejskiej


):

Spis treści

[edytuj] Instytucje międzyrządowe

[edytuj] Rada Europejska

Członkowie Rady Europejskiej wg przynależności partyjnej, czerwony- PES, brązowy- PEL, niebieski- EPL-ED, ciemny niebieski- MEL, żółty- ALDE, zielony- UEN

Radę Europejską tworzą szefowie rządów państw członkowskich i prezydenci Francji i Finlandii (choć zwykle towarzyszą im też premierzy) oraz przewodniczący Komisji Europejskiej. W obradach biorą też udział ministrowie spraw zagranicznych państw członkowskich, a także jeden z członków Komisji.

Przewodniczącym Rady jest przedstawiciel państwa sprawującego w danym momencie przewodnictwo Unii, zmienia się więc co pół roku. Traktat z Lizbony podpisany 13 grudnia 2007 r. przewiduje, że przewodniczący Rady Europejskiej ma być wybierany przez wszystkie państwa członkowskie na 2,5 roku.

Rada Europejska zbiera się co najmniej 4 razy w roku, na dwóch formalnych i dwóch nieformalnych, krótkich, zwykle dwudniowych posiedzeniach. Zgodnie z traktatem nicejskim, od momentu rozszerzenia Unii 1 maja 2004 r. wszystkie formalne spotkania Rady odbywają się w Brukseli.

Nie należy jej mylić z Radą Europy, która jest osobną organizacją.

Kompetencje Rady Europejskiej:

  • Określa ogólne wytyczne polityki Europejskiej
  • Wyznacza kierunki rozwoju organizacji
  • Koordynuje politykę zagraniczną państw członkowskich oraz zajmuje stanowisko wobec najważniejszych problemów światowych
  • Podejmuje decyzje o przyjęciu nowych członków i stowarzyszenia

[edytuj] Rada

Information icon.svg Osobny artykuł: Rada Unii Europejskiej.

Rada Unii Europejskiej, dawniej zwana Radą Ministrów lub Radą Ministrów Unii Europejskiej, a od Traktatu z Lizbony zwana po prostu „Radą”, jest głównym organem decyzyjnym Wspólnot Europejskich. Rada UE przybrała obecną nazwę na mocy własnej decyzji w 1993 roku. Jednakże w traktatach stanowiących podstawę Unii cały czas widnieje nazwa Rada (Wspólnot Europejskich). Członkami są ministrowie resortowi poszczególnych krajów członkowskich. Możliwe konfiguracje Rady UE:

  1. Rada ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych
  2. Rada ds. Gospodarczych i Finansowych (Ecofin)
  3. Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (JHA)
  4. Rada ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Polityki dotyczącej Konsumentów
  5. Rada ds. Konkurencyjności
  6. Rada ds. Transportu, Telekomunikacji i Energii
  7. Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa
  8. Rada ds. Środowiska
  9. Rada ds. Edukacji, Młodzieży i Kultury.
[edytuj] Prezydencja

Przewodniczącym Rady jest minister z kraju sprawującego aktualnie prezydencję. Prezydencja Rady przypada co pół roku na kolejne państwo członkowskie. Jest ściśle związana z Radą UE, a nie z Radą Europejską.

Prezydent Francji – kraju prezydencji lipiec- grudzień 2008
Państwa sprawujące prezydencję Rady
Rok1 I – 30 VI1 VII – 31 XII
1958 Belgia Niemcy
1959 Francja Włochy
1960 Luksemburg Holandia
1961 Belgia Niemcy
1962 Francja Włochy
1963 Luksemburg Holandia
1964 Belgia Niemcy
1965 Francja Włochy
1966 Luksemburg Holandia
1967 Belgia Niemcy
1968 Francja Włochy
1969 Luksemburg Holandia
1970 Belgia Niemcy
1971 Francja Włochy
1972 Luksemburg Holandia
1973 Belgia Dania
1974 Niemcy Francja
1975 Irlandia Włochy
1976 Luksemburg Holandia
1977 Wielka Brytania Belgia
1978 Dania Niemcy
1979 Francja Irlandia
1980 Włochy Luksemburg
1981 Holandia Wielka Brytania
1982 Belgia Dania
1983 Niemcy Grecja
1984 Francja Irlandia
1985 Włochy Luksemburg
1986 Holandia Wielka Brytania
1987 Belgia Dania
1988 Niemcy Grecja
1989 Hiszpania Francja
1990 Irlandia Włochy
1991 Luksemburg Holandia
1992 Portugalia Wielka Brytania
1993 Dania Belgia
1994 Grecja Niemcy
1995 Francja Hiszpania
1996 Włochy Irlandia
1997 Holandia Luksemburg
1998 Wielka Brytania Austria
1999 Niemcy Finlandia
2000 Portugalia Francja
2001 Szwecja Belgia
2002 Hiszpania Dania
2003 Grecja Włochy
2004 Irlandia Holandia
2005 Luksemburg Wielka Brytania
2006 Austria Finlandia
2007 Niemcy Portugalia
2008 Słowenia Francja
2009 Czechy Szwecja
2010 Hiszpania Belgia
2011 Węgry Polska
2012 Dania Cypr
2013 Irlandia Litwa
2014 Grecja Włochy
2015 Łotwa Luksemburg
2016 Holandia Słowacja
2017 Malta Wielka Brytania
2018 Estonia Bułgaria
2019 Austria Rumunia
2020 Finlandia Niemcy
[edytuj] Trojka
[edytuj] COREPER

Składa się ze stałych przedstawicieli państw członkowskich. Jego głównym zadaniem jest przygotowywanie posiedzeń Rady. Faktycznie większość decyzji głosowanych w Radzie zapada właśnie już na szczeblu ambasadorów/stałych przedstawicieli. Na szczeblu ministerialnym dyskutuje się tematy sporne i drażliwe.

[edytuj] Sekretariat Rady Unii Europejskiej
[edytuj] Wysoki Przedstawiciel ds. WPZiB

[edytuj] Instytucje ponadnarodowe

[edytuj] Parlament Europejski

Parlament Europejski jest jednoizbowy i reprezentuje obywateli państw należących do Unii. Oficjalną siedzibą Parlamentu jest Strasburg, choć komisje parlamentarne i władze klubów mieszczą się w Brukseli. Sekretariat i biblioteka ma zaś swoją siedzibę w Luksemburgu. Parlament Europejski liczy obecnie (na mocy Traktatu z Lizbony) 750 członków (deputowanych) plus przewodniczący, sprawujących mandat wolny, wybieranych na pięcioletnią kadencję. W Polsce w stosunku do członków PE używa się potocznie określenia „europarlamentarzysta” lub „eurodeputowany”, natomiast oficjalne określenie brzmi: „poseł do Parlamentu Europejskiego”. Najważniejsze uprawnienia Parlamentu to:

  • współudział w tworzeniu prawa poprzez:
    • konsultacje;
    • współpracę;
    • współdecydowanie;
    • akceptację (zgodę) – uprawnienie to dotyczy tylko niektórych dziedzin polityki wspólnotowej, co do wielu pozostałych dziedzin wyłączne kompetencje prawodawcze ma Rada Unii Europejskiej;
  • uprawnienia budżetowe – Parlament zatwierdza corocznie budżet i udziela Komisji absolutorium z jego wykonania;
  • uprawnienia kontrolne;
    • zatwierdzanie Komisji i jej przewodniczącego;
    • prawo uchwalenia wotum nieufności wobec Komisji (większością 2/3 głosów);
    • prawo zadawania pytań Komisarzom;
    • zwyczajowa możliwość zadawania pytań Radzie;
  • powoływanie Rzecznika Praw Obywatelskich.

Kandydaci do Parlamentu startują w wyborach zwykle w barwach którejś z partii istniejącej w swoim kraju, jednak po wejściu do Parlamentu przyłączają się oni zwykle do jednej z frakcji politycznych funkcjonujących oficjalnie w Parlamencie lub pozostają niezależni. Frakcje te odpowiadają mniej więcej ogólnemu podziałowi partii politycznych w Europie. Posłowie zasiadają w izbie parlamentu według przynależności do frakcji a nie według przynależności narodowej.

[edytuj] Komisja Europejska

Komisja Europejska, oficjalnie Komisja Wspólnot Europejskich, to rodzaj rządu Unii Europejskiej, odpowiedzialnego za bieżącą politykę Unii, nadzorującą prace wszystkich jej agencji i zarządzającej funduszami Unii. Siedzibą Komisji jest Bruksela. Po wejściu w życie traktatu nicejskiego członkami Komisji jest każdorazowo tyluż komisarzy, ile państw liczy Unia (od początku roku 2007, po wejściu Bułgarii i Rumunii liczba ta wynosi 27). Każdy z komisarzy jest odpowiedzialny za określony dział pracy, są więc oni odpowiednikami ministrów w zwykłym rządzie. Ich wyznaczenia dokonuje jednak nie przewodniczący Komisji, lecz rządy poszczególnych państw. Członkowie komisji nie mogą czuć się związani żadnymi instrukcjami – są politykami, których powołanie rekomenduje Rada Europejska i zatwierdza Parlament Europejski. Ich zadaniem jest nadzór nad przydzielonymi im dyrekcjami generalnymi.

[edytuj] Dyrektoriaty

[edytuj] Instytucje sądowe

[edytuj] Trybunał Sprawiedliwości

Information icon.svg Osobny artykuł: Trybunał Sprawiedliwości.

Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (franc. Cour de Justice des Communautés européennes) jest sądem międzynarodowym, konstytucyjnym i administracyjnym. Powstał na mocy traktatu o EWWiS, a na mocy umowy o wspólnych instytucjach z 25 marca 1957 roku oraz Protokołu o statucie Trybunału Sprawiedliwości, objął jurysdykcją sprawy wszystkich trzech Wspólnot. W jego skład wchodzi 27 sędziów mianowanych przez każde państwo członkowskie oraz 8 rzeczników generalnych (adwokatów) obsadzanych na sześcioletnią kadencję na zasadzie rotacji. Orzeczenia Trybunału mają charakter ostateczny. Siedzibą Trybunału jest Luksemburg.

Nie należy mylić z Europejskim Trybunałem Praw Człowieka z Strasburga, który jest organem Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

[edytuj] Sąd Pierwszej Instancji

Information icon.svg Osobny artykuł: Sąd Pierwszej Instancji.

Do rozpatrywania drobniejszych spraw

[edytuj] Sąd do spraw Służby Publicznej

W ramach wspólnotowej instytucji sądowniczej Sąd do spraw Służby Publicznej zajmuje się sporami z zakresu służby publicznej Unii Europejskiej[1].

[edytuj] Instytucje kontrolne

[edytuj] Trybunał Obrachunkowy

Logo Trybunału Obrachunkowego
Information icon.svg Osobny artykuł: Trybunał Obrachunkowy.

Znany też jako Trybunał Rewidentów Księgowych

[edytuj] Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

[edytuj] Europejski Pełnomocnik ds. Ochrony Danych

[edytuj] Instytucje gospodarcze

[edytuj] Europejski System Banków Centralnych

Obejmuje EBC i banki centralne państw członkowskich.

[edytuj] Europejski Bank Centralny (EBC)

Europejski Bank Centralny
Information icon.svg Osobny artykuł: Europejski Bank Centralny.

EBC jest bankiem centralnym Unii Europejskiej i w tym charakterze odpowiada za:

  • nadzorowanie systemów bankowych w krajach Unii;
  • zbieranie danych statystycznych potrzebnych dla prowadzenia polityki monetarnej;
  • funkcjonowanie systemów płatniczych (zwłaszcza systemu TARGET);
  • zapobieganie fałszerstwom banknotów;
  • współpracę z innymi organami w zakresie regulacji rynków finansowych.

Poprzednikiem EBC był Europejski Instytut Walutowy, który nie dysponował kompetencjami władczymi i funkcjonował jedynie jako ciało doradcze krajowych banków centralnych. Jego głównym zadaniem było przygotowanie wprowadzenia wspólnej waluty na obszarze Unii.

EBC powstał 1 czerwca 1998 roku w drodze porozumienia krajowych banków centralnych. Konsekwencją tego kroku była likwidacja walut narodowych w ramach Eurosystemu (obejmującego początkowo 11 krajowych banków centralnych) oraz wprowadzenie w ich miejsce wspólnej waluty euro. Nastąpiło to 1 stycznia 1999 roku, rok później do Eurosystemu dołączył, jako dwunasty członek, grecki bank centralny. Siedzibą EBC jest Frankfurt nad Menem.

[edytuj] Organy międzyinstytucjonalne

[edytuj] Urząd Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich

[edytuj] Europejski Urząd Doboru Kadr

Information icon.svg Osobny artykuł: Europejski Urząd Doboru Kadr.

[edytuj] Europejska Szkoła Administracji

[edytuj] Inne jednostki

[edytuj] Europejski Bank Inwestycyjny (EBI)

Information icon.svg Osobny artykuł: Europejski Bank Inwestycyjny.

[edytuj] Instytucje doradcze

Siedziba Komitetu Regionów i Komitetu Społeczno-Ekonomicznego

[edytuj] Inne organy

[edytuj] Pomocnicze jednostki organizacyjne

[edytuj] Powiązane organizacje

Lifeintheeu.png
Unia Europejska na skróty

Agencje UE
Członkowie
Edukacja
Euro
Geografia
Gospodarka
Historia
Języki
Kandydaci
Kultura

Lizbona
Obywatelstwo
Polityka
Poziom życia
Rozszerzenia
Rynek
Statystyka
Struktura
Wojsko

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

  1. Piotr Warzyszyński: Zasady funkcjonowania systemu instytucjonalnego Unii Europejskiej (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-03-07. [dostęp 2011-04-02].
  2. Tamara Barriga: Parlament Europejski (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-04-16. [dostęp 2011-04-17].
  3. Piotr Łochowski: Rada Unii Europejskiej (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-03-03. [dostęp 2011-04-02].
  4. Mateusz Borysiuk, Karol Janowski: Europejski Bank Inwestycyjny (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-03-02. [dostęp 2011-04-02].
  5. Tomasz Betka: Istota Prezydencji w UE (pol.). UniaEuropejska.org, 2010-12-31. [dostęp 2011-04-02].
  6. Karol Janowski: Europejski Bank Centralny (EBC) (pol.). UniaEuropejska.org, 2010-01-03. [dostęp 2011-04-17].
  7. Karol Janowski: Europejski System Banków Centralnych (ESBC) (pol.). UniaEuropejska.org, 2010-01-27. [dostęp 2011-04-17].
  8. Tamara Barriga: Komitet Regionów (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-09. [dostęp 2011-07-29].
  9. Krzysztof Zubilewicz: Europejski Komitet Ekonomiczno - Społeczny (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-15. [dostęp 2011-07-29].
  10. Tamara Barriga: Komisja Europejska (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-30. [dostęp 2011-07-29].


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne