Instytut Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie - jednostka badawczo - rozwojowa Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Instytut powołany został w roku 2002. Niezależnie od niego istnieje stowarzyszenie Towarzystwo Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie - organizacja pozarządowa wspierająca Instytut, do której należy kilkuset przedstawicieli polskiego i zagranicznego życia naukowego i politycznego - między innymi: Władysław Bartoszewski, Maria Janion, Zbigniew Brzeziński, Henryk Samsonowicz, Janusz Tazbir, Norman Davies, Jerzy Axer, Anna Wolf-Powęska, Krzysztof Skubiszewski, Piotr Wandycz . Inicjatywa powołania Instytutu zrodziła się z potrzeby ukazania historycznej i kulturowej specyfiki Europy Środkowo-Wschodniej, rozumianej jako obszar rozciągający się pomiędzy Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym. Instytut jest organizatorem wielu międzynarodowych konferencji, prowadzi działalność wydawniczą, która dokumentuje naukowe życie placówki. Głównym inicjatorem jej powstania jest prof. Jerzy Kłoczowski sprawujący od 2002 roku funkcję dyrektora Instytutu.
Badana naukowe prowadzone w Instytucie skupiają się wokół historii i współczesności Europy Środkowo-Wschodniej ze szczególnym uwzględnieniem dziejów Rzeczypospolitej Wielu Narodów.
