| Józef Gembart | |
| biskup tytularny Patary | |
| Data i miejsce urodzenia | 18 marca 1743 Gostyczyna |
| Data śmierci | 30 grudnia 1821 |
| biskup pomocniczy gnieźnieński | |
| Okres sprawowania | 1815–1821 |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | łaciński |
| Prezbiterat | 1771 |
| Nominacja biskupia | 26 września 1814 |
| Sakra biskupia | 20 listopada 1814 |
| Sukcesja apostolska | |
| Data konsekracji | 20 listopada 1814 |
| Miejscowość | Warszawa |
| Miejsce | kościół św. Krzyża |
| Konsekrator | Ignacy Raczyński |
| Współkonsekratorzy | Jan Klemens Gołaszewski |
Józef Gembart (ur. 18 marca 1743 w Gostyczynie, zm. 30 grudnia 1821) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy gnieźnieński w latach 1815–1821.
Ukończył szkołę i kolegium jezuitów w Kaliszu, po czym kontynuował naukę zagranicą. Czując powołanie do życia zakonnego, wstąpił do Towarzystwa Jezusowego, gdzie, jak mówią zapisy, „odznaczał się skromnością, pobożnością, niepospolitymi zdolnościami oraz pięknym dowcipem”. Po kasacji owego zakonu został kapłanem świeckim i proboszczem parafii Malanów. Nie wiadomo jak długo nim był, jednak z zachowanych dokumentów wynika, że w 1780 dzięki ks. Józefowi Korytkowskiemu, kanonikowi gnieźnieńskiemu, został przeniesiony do Gniezna.
W 1783, w setną rocznicę bitwy pod Wiedniem, delegowany przez arcybiskupa Antoniego Kazimierza Ostrowskiego celebrował mszę św. w kolegiacie kaliskiej.
Po śmierci biskupa pomocniczego Ignacego Bardzińskiego kapituła gnieźnieńska na początku 1814 wymieniła go na pierwszym miejscu wśród trzech kandydatów, spośród których należało wybrać następcę zmarłego biskupa. Jak pisze w dokumentach: „zamiast odpoczynku z zbliżającym się sędziwym wiekiem większe daleko i ważniejsze czekały go dla dobra Kościoła urzędy i wysługi”. Arcybiskup Ignacy Raczyński z „radością wybrał go i przedstawił do zatwierdzenia Stolicy Apostolskiej jako męża nieskazitelnego żywota, zacnego charakteru, głębokiem nauki, rzadkiego doświadczenia oraz innych pięknych zalet i przymiotów”. W owym czasie nominat liczył już ponad 70 lat oraz 46 lat kapłaństwa.
20 listopada 1814 arcybiskup Ignacy Raczyński konsekrował go w Warszawie w kościele św. Krzyża, urząd biskupa pomocniczego archidiecezji gnieźnieńskiej objął 15 grudnia tego roku. Sprawował go przez 7 lat, aż do końca 1821.
Został pochowany w grobach pod kaplicą św. Krzyża w katedrze gnieźnieńskiej.
| ||||||||