Historia i autorzy

Podziel się:

Józef Kowalczyk

Ten artykuł dotyczy biskupa. Zobacz też: inne osoby noszące takie samo nazwisko.

Józef Kowalczyk

prymas Polski

Fiat voluntas Tua
Bądź wola Twoja

Kraj działania

Polska

Data i miejsce urodzenia

28 sierpnia 1938
Jadowniki Mokre

nuncjusz apostolski w Polsce

Okres sprawowania

1989–2010

arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski

Okres sprawowania

od 2010

18 marca 1961

14 stycznia 1962

26 sierpnia 1989

20 października 1989

Odznaczenia

Multimedia w Wikimedia Commons

Józef Kowalczyk w Wikicytatach

Strona internetowa duchownego

Sukcesja apostolska

Data konsekracji

20 października 1989

Miejscowość

Watykan

Miejsce

bazylika św. Piotra

Konsekrator

Jan Paweł II

Współkonsekratorzy

Edward Idris Cassidy
Francesco Colasuonno

Konsekrowani biskupi
Wacław Świerzawski	28 kwietnia 1992
Jan Chrapek	6 czerwca 1992
Antoni Dydycz	10 lipca 1994
Marian Gołębiewski	31 sierpnia 1996
Mariusz Leszczyński	4 lipca 1998
Andrzej Dzięga	24 listopada 2002
Wiesław Mering	26 kwietnia 2003
Tadeusz Płoski	30 października 2004
Ryszard Kasyna	2 kwietnia 2005
Romuald Kamiński	23 czerwca 2005
Krzysztof Nitkiewicz	4 lipca 2009

Współkonsekrowani biskupi
Edward Janiak	30 listopada 1996
Mieczysław Cisło	2 lutego 1998
Zygmunt Zimowski	26 maja 2002
Stanisław Nagy	13 października 2003
Stanisław Budzik	3 kwietnia 2004
Jan Zając	15 września 2004
Józef Guzdek	15 września 2004
Wiesław Lechowicz	16 lutego 2008
Andrzej Jeż	28 listopada 2009
Zbigniew Stankiewicz	8 sierpnia 2010

Józef Kowalczyk (ur. 28 sierpnia 1938 w Jadownikach Mokrych) – polski biskup rzymskokatolicki, nuncjusz apostolski w Polsce w latach 1989–2010, arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski od 2010.

Spis treści

1 Życiorys
2 Odznaczenia i tytuły
3 Publikacje
4 Doniesienia w sprawie kontaktów z rezydenturą wywiadu w Rzymie
5 Przypisy
6 Linki zewnętrzne

[edytuj] Życiorys

Urodził się 28 sierpnia 1938 w Jadownikach Mokrych jako syn Stanisława i Katarzyny z domu Łucarz. 4 września 1938 został ochrzczony w Wietrzychowicach.

W 1955 zdał egzamin maturalny w liceum ogólnokształcącym w Radłowie. W 1956 rozpoczął studia w Wyższym Seminarium Duchownym Metropolii Warmińskiej „Hosianum” w Olsztynie. 14 stycznia 1962 otrzymał święcenia kapłańskie z rąk biskupa pomocniczego gnieźnieńskiego Józefa Drzazgi. Pierwsze doświadczenia duszpasterskie zdobywał w parafii Świętej Trójcy w Kwidzynie.

W październiku 1963 rozpoczął studia na Wydziale Prawa Kanonicznego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. 24 lutego 1965 udał się do Rzymu, aby kontynuować studia na Wydziale Prawa Kanonicznego Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego, gdzie w 1968 uzyskał doktorat. Następnie odbył studia specjalistyczne w zakresie prawa kanonicznego w Studium Rotalnym, uzyskując dyplom adwokata rotalnego, i podjął pracę w Trybunale Roty Rzymskiej w charakterze obrońcy węzła małżeńskiego. Odbył również studia z zakresu archiwistyki i uzyskał dyplom archiwisty w Tajnym Archiwum Watykańskim.

W 1969 rozpoczął pracę w Kongregacji ds. Dyscypliny Sakramentów. W latach 1976–1978 wchodził w skład Zespołu do Spraw Stałych Kontaktów Roboczych Między Rządem PRL i Stolicą Apostolską^[1]. W październiku 1978 papież Jan Paweł II powierzył mu misję stworzenia polskiej sekcji w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej. Kierowana przez niego sekcja przygotowywała papieskie podróże do ojczyzny, kontakty Jana Pawła II z władzami oraz polskim Kościołem^[2]. W 1978 objął funkcję przewodniczącego Komisji ds. publikacji pism i przekładów obcojęzycznych dzieł Karola Wojtyły z okresu przed wyborem na papieża. Jednocześnie był redaktorem naczelnym polskojęzycznego wydania czternastu tomów nauczania Jana Pawła II.

26 sierpnia 1989 Jan Paweł II mianował go nuncjuszem apostolskim w Polsce, wynosząc jednocześnie do rangi arcybiskupa tytularnego Heraklei, a 20 października 1989 udzielił mu w bazylice watykańskiej sakry biskupiej. 26 listopada Kowalczyk zainaugurował kościelną misję apostolską w Polsce. 6 grudnia 1989 w Belwederze złożył listy uwierzytelniające na ręce prezydenta PRL Wojciecha Jaruzelskiego.

W 1991 doprowadził do przywrócenia Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego, przygotował i przeprowadził całościową reorganizację kościelnych struktur administracyjnych w Polsce (1992, 1996, 2004 i 2009), negocjował tekst umowy konkordatowej i 28 lipca 1993 podpisał konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską (ratyfikowany w 1998). Brał udział w przygotowaniach i towarzyszył w pielgrzymkach Jana Pawła II do Polski w latach 1991, 1995, 1997, 1999, 2002, a także Benedykta XVI w 2006.

W Jadownikach Mokrych, rodzinnej miejscowości, zainicjował budowę Ośrodka Opiekuńczo-Rehabilitacyjnego dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz Izby Pamięci Pontyfikatu Ojca Świętego Jana Pawła II przy tym ośrodku. Wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę ośrodka odbyło się w 1999, a otwarcie nastąpiło w 2003.

8 maja 2010 został mianowany arcybiskupem metropolitą archidiecezji gnieźnieńskiej i prymasem Polski na miejsce arcybiskupa Henryka Muszyńskiego. 24 czerwca 2010 zakończył misję nuncjusza apostolskiego w Polsce i dziekana Korpusu Dyplomatycznego^[3]. 26 czerwca 2010 odbył ingres do archikatedry gnieźnieńskiej.

[edytuj] Odznaczenia i tytuły

Abp Józef Kowalczyk podczas spotkania noworocznego z prezydentem RP (2007)

Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski – postanowieniem marszałka Sejmu Bronisława Komorowskiego wykonującego obowiązki prezydenta RP z 8 czerwca 2010 „za wybitne osiągnięcia w pracy duszpasterskiej oraz działalność na rzecz rozwoju współpracy między Rzecząpospolitą Polską i Stolicą Apostolską”^[4]
Odznaka Honorowa "Bene Merito" – 2009^[5]
Wielki Order św. Zygmunta
Krzyż Wielki Orderu Zasługi – 2008, Portugalia^[6]

Otrzymał tytuł doctora honoris causa Akademii Rolniczej w Krakowie (1999), Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (2000), Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (2001)^[7], Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego (2004).

[edytuj] Publikacje

1969: De extraordinario confirmationis ministro (Rzym)
1998: Dojrzewanie czasu (Poznań)
1999: Na drodze konsekrowanej (Kraków)
2000: Służyć Słowu (Poznań)
2002: Fiat voluntas Tua. Arcybiskup Józef Kowalczyk, Nuncjusz Apostolski w Polsce (Warszawa)
2003: Tym, którzy Polskę stanowią (Warszawa)
2003: Otwórzcie serca Chrystusowi, który przychodzi z darem pokoju. Open Your Hearts to Christ, who comes with the Offer of Peace (Warszawa)
2005: Nuncjatura Apostolska – Dom Papieski w Warszawie. La Nunziatura Apostolica – Casa del Papa a Varsavia (Warszawa)
2006: Jestem wpisany w Ciebie nadzieją. Świadectwa po śmierci Jana Pawła II (Marki)
2008: Świadectwo i służba. Rozmowy o życiu i Kościele (Warszawa)

[edytuj] Doniesienia w sprawie kontaktów z rezydenturą wywiadu w Rzymie

Ze sprawozdania rezydentury wywiadu Baszta^[8] wiadomo, że 15 grudnia 1982 zarejestrowano duchownego (ówczesnego szefa sekcji polskiej watykańskiego Sekretariatu Stanu) jako współpracownika wywiadu PRL o pseudonimie Cappino w kategorii kontakt informacyjny. Według ówczesnych instrukcji kontaktem informacyjnym mógł być zarówno świadomy współpracownik, jak i osoba nieświadoma faktu jej rejestracji i wykorzystywania podawanych przez nią informacji. Przyczyny dokonania czynności rejestracji wyjaśnia dokument naczelnika Wydziału III Wywiadu.

Z dokumentu wynika, że ksiądz Józef Kowalczyk został zarejestrowany z przyczyn formalnych leżących po stronie organizacji pracy w służbach, gdyż jego kontakty z rezydentami wywiadu miały wyłącznie oficjalny charakter^[8]. Jak on sam twierdził, o fakcie rejestracji nie wiedział^[9]. Kościelna Komisja Historyczna w oświadczeniu z 6 stycznia 2009 poinformowała o tym, że nie był on tajnym i świadomym informatorem służb specjalnych. Ocena budziła jednak wtedy kontrowersje z uwagi na powierzchowność badań (oparcie jedynie na rejestrach)^[8]. Większość materiałów dotyczących uzyskiwania informacji od księdza Józefa Kowalczyka została zniszczona w 1990^[9].

Przypisy

↑ Opowieści oficera „Pietro”. rp.pl, 2009-02-05. [dostęp 2010-08-31].
↑ A. Grajewski. Pierwszy wśród równych. „Gość Niedzielny”. nr 19/2010, s. 23, 2010-05-16. ISSN 0137-7604. [dostęp 2010-07-31].
↑ Koniec misji nuncjusza abpa Kowalczyka. ekai.pl, 2010-06-24. [dostęp 2010-06-24].
↑ M.P. z 2010 r. Nr 52, poz. 699 – pkt 1
↑ Wręczenie przez ministra Radosława Sikorskiego odznaki Bene Merito. msz.gov.pl, 2009-11-14. [dostęp 2010-07-31].
↑ Chancelaria das Ordens Honoríficas Portuguesas (port.). dre.pt. [dostęp 2010-09-12].
↑ Doktorzy Honoris Causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. kul.pl. [dostęp 2011-02-23].
↑ ^8,0 ^8,1 ^8,2 C. Gmyz. SB przegrała z nuncjuszem. „Rzeczpospolita”, s. A3, 2010-01-05. ISSN 0208-9130. [dostęp 2010-08-31].
↑ ^9,0 ^9,1 SB zarejestrowała nuncjusza Watykanu. dziennik.pl, 2009-01-06. [dostęp 2010-08-31].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Oficjalny serwis Prymasa Polski [dostęp 2010-12-06]
Józef Kowalczyk w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2010-12-06]

Poprzednik
Francesco Colasuonno

Nuncjusz apostolski w Polsce
1989–2010

Następca
Celestino Migliore

e Biskupi gnieźnieńscy

Biskupi diecezjalni	Radzim Gaudenty (1000–?) • Hipolit (przed 1025?–1027) • Bossuta Stefan (1027–1028) • Bogumił (1076?–1092) • Heinrich von Wülzburg (ok. 1092?) • Marcin (ok. 1099–po 1112) • Jakub ze Żnina (przed 1136–1148) • Jan Gryfita (1149–po 1167) • Zdzisław (1177–po 1180) • Bogumił z Dobrowa (lata 80. XII w.) • Piotr Łabędź (1191–1198) • Henryk Kietlicz (1199–1219) • Wincenty z Niałka (1220–1232) • Pełka (Fulko) (1232–1258) • Janusz (1258–1271) • Marcin z Opawy (1278) • Jakub Świnka (1283–1314) • Borzysław (1314–1317) • Janisław (1317–1341) • Jarosław Bogoria (1342–1374) • Janusz Suchywilk (1374–1382) • Bodzanta (1382–1388) • Jan Kropidło (1389–1394) • Dobrogost z Nowego Dworu (1394–1401) • Mikołaj Kurowski (1402?–1411) • Mikołaj Trąba (1412–1422) • Wojciech Jastrzębiec (1423–1436) • Wincenty Kot (1436–1448) • Władysław Oporowski (1449–1453) • Jan Sprowski (1453–1464) • Jan Gruszczyński (1464–1473) • Jakub z Sienna (1474–1480) • Zbigniew Oleśnicki (1481–1493) • Fryderyk Jagiellończyk (1493–1503) • Andrzej Boryszewski (1503–1510) • Jan Łaski (1510–1531) • Maciej Drzewicki (1531–1535) • Andrzej Krzycki (1535–1537) • Jan Latalski (1537–1540) • Piotr Gamrat (1541–1545) • Mikołaj Dzierzgowski (1545–1559) • Jan Przerębski (1559–1562) • Jakub Uchański (1562–1581) • Stanisław Karnkowski (1581–1603) • Jan Tarnowski (1603–1605) • Bernard Maciejowski (1605–1608) • Wojciech Baranowski (1608–1615) • Wawrzyniec Gembicki (1616–1624) • Henryk Firlej (1624–1626) • Jan Wężyk (1627–1638) • Jan Lipski (1638–1641) • Maciej Łubieński (1641–1652) • Andrzej Leszczyński (1653–1658) • Wacław Leszczyński (1659–1666) • Mikołaj Prażmowski (1666–1673) • Kazimierz Florian Czartoryski (1673–1674) • Andrzej Olszowski (1674–1677) • Jan Stefan Wydżga (1677–1685) • Michał Stefan Radziejowski (1687–1705) • Stanisław Szembek (1706–1721) • Teodor Potocki (1723–1738) • Krzysztof Antoni Szembek (1739–1748) • Adam Ignacy Komorowski (1749–1759) • Władysław Aleksander Łubieński (1759–1767) • Gabriel Podoski (1767–1777) • Antoni Kazimierz Ostrowski (1777–1784) • Michał Jerzy Poniatowski (1785–1794) • Ignacy Krasicki (1795–1801) • Ignacy Raczyński (1807–1818) • Tymoteusz Gorzeński (1821–1825) • Teofil Wolicki (1828–1829) • Marcin Dunin (1831–1842) • Leon Przyłuski (1845–1865) • Mieczysław Ledóchowski (1866–1886) • Juliusz Józef Dinder (1886–1890) • Florian Stablewski (1891–1906) • Edward Likowski (1914–1915) • Edmund Dalbor (1915–1926) • August Hlond (1926–1948) • Stefan Wyszyński (1948–1981) • Józef Glemp (1981–1992) • Henryk Muszyński (1992–2010) • Józef Kowalczyk (od 2010)

Biskupi pomocniczy	Paweł (1299–1308) • Dominik (1310–1323) • Andrzej Wasiło (1377–1382) • Jan (1404–1411) • Piotr (1411–1412, 1414–1415) • Erazm (1414) • Jan (1434) • Antoni (1469–1476) • Andrzej z Opalenicy (1476–po 1480) • Wojciech z Secemina (1493) • Jan z Radziejowa (ok. 1497) • Maciej (1498) • Jan (1501–1517) • Mikołaj (1517–1526) • Jan Rusiński (1527–1541) • Sebastian Żydowski (1541–1560) • Stanisław Falęcki (1562–1581) • Jan Gniazdowski (1583–1608) • Andrzej Wilczyński (1608–1625) • Andrzej Gembicki (1628–1638) • Jan Madaliński (1640–1644) • Adrian Grodecki (1644–1658) • Kasper Trzemeski (1660–1665) • Jan Buzeński (1667–1674) • Wojciech Stanowski (1676–1693) • Konstanty Józef Zieliński (1694–1700) • Stefan Mdzewski (1700–1718) • Franciszek Kraszkowski (1719–1731) • Józef Michał Trzciński (1732–1738) • Krzysztof Dobiński (1738–1769) • Kornel Przedwojski (1768–1793) • Jan Karski (1771–1784) • Józef Korytowski (1785–1790) • Stefan Łubieński (1790–1808) • Michał Kosmowski (1791–1804) • Ignacy Bardziński (1809–1813) • Grzegorz Zachariasiewicz (1809–1814) • Józef Gembart (1814–1821) • Marcin Siemieński (1816–1831) • Kajetan Kowalski (1833–1840) • Anzelm Brodziszewski (1841–1866) • Józef Cybichowski (1867–1887) • Antoni Andrzejewicz (1890–1907) • Wilhelm Kloske (1911–1925) • Antoni Laubitz (1925–1939) • Lucjan Bernacki (1946–1975) • Antoni Baraniak (1951–1957) • Jan Czerniak (1959–1989) • Władysław Rubin (1964–1979) • Szczepan Wesoły (1969–2003) • Jan Michalski (1975–1989) • Jerzy Dąbrowski (1982–1991) • Jan Wiktor Nowak (1982–1996) • Bogdan Wojtuś (od 1988) • Stanisław Gądecki (1992–2002) • Wojciech Polak (od 2003)

Poprzednik
Henryk Muszyński

Prymas Polski
od 2010

Następca
–

Zobacz więcej w serwisach WP

Wiadomości

Abp Józef Kowalczyk do Polonii...