Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).
Język hiszpański jest trzecim najpowszechniej używanym językiem na Ziemi. W roku 2006 oceniano, że posługuje się nim jako językiem ojczystym około 400 milionów ludzi na siedmiu kontynentach, szczególnie w Ameryce Południowej i Ameryce Północnej. Dalsze 100 milionów używa go jako drugiego języka, natomiast liczba ludzi w ogóle na świecie mówiących tym językiem to ponad 0,5 miliarda. Język hiszpański należy także do grupy języków ekspansywnych (latynizacja Ameryki Północnej). Jest on językiem międzynarodowym i urzędowym głównych organizacji międzynarodowych politycznych i gospodarczych takich jak m.in.: UE[4], Unia Afrykańska[5], OPA[6], ONZ[7], NAFTA, Traktat antarktyczny[8], UNICEF, UNASUR, FIFA, UEFA, Interpol, Europol[9], CARICOM, WHO[10], Światowa Organizacja Handlu[11], Mercosur oraz wielu innych.
Uchwalona 27 grudnia 1978 (znowelizowana 27 sierpnia 1992) Konstytucja Hiszpanii stanowi, że "Kastylijski jest hiszpańskim urzędowym językiem państwa. Wszyscy Hiszpanie mają obowiązek go znać i prawo nim się posługiwać" (art. 3 ust. 1 Konstytucji Hiszpanii). Niemniej "Pozostałe języki hiszpańskie są również językami urzędowymi w odpowiednich wspólnotach autonomicznych, zgodnie z ich statutami" (art. 3 ust. 2 Konstytucji Hiszpanii). Do kategorii owych "pozostałych języków hiszpańskich" zalicza się, występujące w niektórych regionach (autonomiach) Hiszpanii, lokalne, rodzime języki:
Według Hiszpańskiej Akademii Królewskiej słowo hiszpański - español pochodzi od provenzal espaignol łacińskiej nazwy Hispaniolus obecnie oznaczającego Hiszpanię[12]. Hispaniolus pochodzi od łacińskiej nazwy prowincji Hispania na Półwyspie Iberyjskim i na Balearach. Inna teoria mówi z kolei pochodzeniu tego słowa od Castellanus, łacińskiej nazwy Kastylii, obecnie regionu w środkowej Hiszpanii[13].
Historia języka hiszpańskiego ze śladami łaciny pochodzącymi z Cesarstwa rzymskiego zaczyna się już w V wieku, głównie w centralnej i północnej części Półwyspu Iberyjskiego. Wraz z upadkiem Cesarstwa Rzymskiego wpływy łaciny stopniowo się zmniejszają a dla prowincji wchodzących w jego skład rozpoczął się nowy rozdział. Na gruzach Cesarstwa Zachodniorzymskiego, które w zasadzie w całości władało w miarę jednolitą łaciną zaczęły powoli wyodrębniać się nowe języki. Z uwagi na to, że nastąpił podział na prowincje, z każdym to wiekiem ta różnica się pogłębiała. Efektem czego było powstanie różnic dialektalnych w języku łacińskim i powstanie nowych języków przed końcem pierwszego tysiąclecia w wyniku czego powoli zaczął również się kształtować język hiszpański (kastylijski). Nazwa samego języka jak i nazwa kraju pochodzi od rzymskiej prowincji Hispania, obejmującej cały Półwysep Iberyjski. Romance, była to pierwsza hiszpańszczyzna z elementami łaciny. Język literacki oparł się na dialekcie Kastylijskim już w średniowieczu, zaś rola tego dialektu wzrastała gdy ówczesny król Hiszpanii Alfons X zarządził w 1253 r. gdy dojdzie do wątpliwości co do znaczenia słów, decyduje znaczenie kastylijskie. Na obecne ukształtowanie się dialektów Hiszpanii wpłynęły znacząco postępy rekonkwisty hiszpańskiej wyzwalającej zajęte w VIII wieku przez Arabów obszary Półwyspu Iberyjskiego a na ówczesne dialekty ludności miejscowej nawarstwiał się dialekt kastylijski. Pierwszymi tekstami literackimi w ówczesnym języku romance były teksty ludowe, poezja śpiewana a najstarszymi gatunkami poetyckimi były jarchas powstałe w Andaluzji w języku romance-mozárabe zawierając w sobie naleciałości z jęz. arabskiego[14]. Z kolei za najstarszy tekst hiszpański uważa się epopeję ludową z ok. 1140 r. - Poema del mio Cid, choć słowa hiszpańskie pojawiają się już w klasztornym rękopisie łacińskim z X wieku. Literacki język hiszpański ukształtował się w XV wieku, kiedy to Królowie Katoliccy Ferdynand Aragoński i Izabela Kastylijska zakończyli rekonkwistę Hiszpanii, podbijając arabską wtedy, Granadę, ostatnie mauretańskie królestwo. W 1492 r. została opublikowana pierwsza gramatyka języka hiszpańskiego - Gramática de la lengua castellana opublikowana przez Antonio de Nebriję[15]. Ten sam autor opublikował również słownik hiszpański i zasady ortografii języka hiszpańskiego. Hiszpania w tym czasie stała się światową potęgą i centrum rozległego imperium. Standardowe zasady języka hiszpańskiego były oparte na języku kastylijskim (dialekt z Kastylii). Do dziś używamy obydwu nazw: hiszpański i kastylijski (castellano).
Poprawne są obydwie nazwy języka hiszpańskiego zarówno español jak i castellano. Obie nazwy używa się równie często. Asociación de Academias de la Lengua Española - instytucja normująca użycie hiszpańskiego w krajach hiszpańskojęzycznych dopuszcza używanie obydwu nazw[16]. Mimo to w Ameryce Południowej w większości krajów hiszpańskojęzycznych, poza nielicznymi wyjątkami używa się najczęściej nazwy castellano, tak jak w Hiszpanii. Z kolei w Meksyku, Ameryce Środkowej czy na Karaibach bardziej przyjęta jest nazwa español. W Afryce w Gwinei Równikowej także używana jest nazwa español. Konstytucje poszczególnych państw hiszpańskojęzycznych mówią o tym, że oficjalnym językiem jest castellano bądź español.
Hiszpański jest jednym z oficjalnych języków takich organizacji jak m.in. ONZ, Unia Afrykańska czy Unia Europejska.
Hiszpański ma też wielu użytkowników w takich krajach jak Brazylia, Andora, Antyle Holenderskie, Belize, Filipiny, Izrael, Kanada, Maroko, Stany Zjednoczone (Arizona, Floryda, Kalifornia, Nevada, Nowy Jork, Teksas) , Trynidad i Tobago. Hiszpańskim mówi się też na Gibraltarze i w Saharze Zachodniej. Jest on również nauczany w szkołach w każdym kraju Unii Europejskiej, jak i również w szkołach na każdym kontynencie. We Francji ok. 70% młodzieży uczy się języka hiszpańskiego, podobnie rzecz się ma we Włoszech czy w Szwecji[17]. Hiszpański jest drugim po angielskim najczęściej nauczanym językiem na świecie (ponad 20 milionów studentów[18][19], choć niektóre źródła wskazują nawet 46 milionów osób uczących się hiszpańskiego w ponad 90 krajach[20]). Ponadto język ten jest drugim językiem w komunikacji międzynarodowej[21]. Hiszpański jest również trzecim najczęściej używanym językiem na świecie (po angielskim i chińskim) w internecie (ponad 8% wszystkich stron)[22].
Kraje w których hiszpański jest językiem urzędowym
Stany USA, w których hiszpański nie jest językiem urzędowym, ale jest używany przez ponad 25% ludności
Stany USA, w których hiszpański nie jest językiem urzędowym, ale jest używany przez 10-20% ludności
Stany USA, w których hiszpański nie jest językiem urzędowym, ale jest używany przez ponad 5-10% ludności
Jest kilka istotnych różnic pomiędzy dialektami hiszpańskiego używanymi w samej Hiszpanii i w hispanojęzycznej Ameryce. Za standard ogólnokrajowy Hiszpanii przyjmowana jest wymowa północnokastylijska (chociaż nie zaleca się użycia słabych zaimków, ani ulegania zjawisku językowemu zwanemu laismo, czyli zamiany rodzajnika le na la).
Hiszpanie osiedlający się na kontynencie amerykańskim przynieśli ze sobą własne regionalizmy. Stąd u różnych narodowości i grup etnicznych można dziś znaleźć różne akcenty. Typowa dla Ameryki Łacińskiej, tak jak i dla Andaluzji, jest wymowa zwana seseo, polegająca na wymowie c (przed e oraz i) oraz z jako s. Na przykład kastylijskie /θ/ w słowach ciento, caza wymawiane jest jak /s/, tak jak np. w ser, casa.
Tradycyjnie w hiszpańskim występował fonem /ʎ/ (palatalna lateralna), w piśmie wyrażany przez ll. Zanikł on na większości obszarów Ameryki, z wyjątkiem dwujęzycznych obszarów, na których mówi się w keczua lub w innych językach rdzennych Ameryki posiadających ten fonem w swojej fonetyce. Obecnie zanika także w Hiszpanii, ale podobnie – z wyjątkiem dwujęzycznych obszarów języka katalońskiego lub innych języków, w których obecne jest /ʎ/. Na większości obszarów fonem ten upodabnia się do /j/. Zjawisko to nazywane jest yeismo. W argentyńskim dialekcie rioplatense /j/ i /ʎ/ są na ogół wymawiane jak /ʒ/ (palatalna dźwięczna szczelinowa), w sposób zbliżony do polskiego ź. Zjawisko to nazywa się žeismo.
W sferze wymowy zjawiskiem typowym dla Karaibów jest zamienianie [r] z [l] i na odwrót, w zależności od regionu. I tak w Santo Domingo zamiast „mi amor” (kochanie) usłyszeć można /mi a'mol/. Na południowym zachodzie z kolei „falda” (spódnica) wymawiana jest jako /'farda/. Niewątpliwie najśpiewniejszym akcentem[potrzebne źródło] charakteryzują się mieszkańcy północnej części Dominikany – el Cibao. Tu z kolei głoska [r] zastępowana jest przez [j] – stąd „Puerto Plata” brzmi jako /'pwejto 'plata/. W sferze leksykalnej dostrzec można wpływy kultury rdzennych mieszkańców wysp, Tainów, np. w wyrazach: guagua – pojazd (autobus), mangú – tłuczona mieszanka (np. bananów). Również okupacja kraju przez wojska amerykańskie, jak i bliskość obu krajów, pozostawiły swój ślad na języku używanym w Dominikanie, np. w słowach: chequear (z ang. to check – sprawdzać) lub setear (z ang. to set – uporządkować).
Między językiem hiszpańskim używanym w Hiszpanii a jego południowoamerykańskimi dialektami występują też małe różnice gramatyczne. Przykładowo użycie drugiej osoby liczby pojedynczej tú (ty) w Argentynie za pomocą vos np.: tú trabajas = vos trabajas (ty pracujesz); tú eres = vos sos (ty jesteś). Najważniejszą różnicą jest zakres użycia czasów. W Ameryce Południowej znacznie rzadziej niż w Hiszpanii używa się czasu preterito perfecto, który często zastępowany jest czasem preterito indefinido. Poza tym rozpowszechnione jest też (zwłaszcza w Urugwaju, Argentynie i Chile) użycie (archaicznego w Hiszpanii) zaimka vos na oznaczenie drugiej osoby liczby pojedynczej (i użycie w tej osobie specjalnej, nie występującej w odmianie hiszpańskiej, końcówki fleksyjnej czasownika) oraz zanik drugiej osoby liczby mnogiej, zastępowanej osobą trzecią (ustedes).
Na ogół sądzi się, że sprawy języka hiszpańskiego są regulowane przez RAE (Real Academia Española). W rzeczywistości trudno jest ustalać kształt języka dekretami, ale RAE, wraz z 21 innymi akademiami językowymi, ma znaczący, zachowawczy wpływ na język poprzez publikację słowników oraz poradników dotyczących gramatyki i stylu, które są powszechnie przestrzegane.
Romanista Witold Mańczak wymienia następujące dialekty[23]:
Obecnie widoczna jest tendencja do traktowania wszystkich dialektów hiszpańskich jako odrębne języki.
Alfabet hiszpański składa się z 26 liter alfabetu łacińskiego, jednej litery dodatkowej ñ oraz dwóch grup literowych ch i ll. Dwuznaku rr który również odpowiada odrębnemu fonemowi, /r/, nie traktuje się jako odrębnego znaku w alfabecie. Od 1994 roku również ch i ll przy ustalaniu porządku alfabetycznego nie są traktowane jak odrębne litery, ale jako sekwencje liter (czyli w zestawieniach alfabetycznych <ch> jest pomiędzy ‹ce› a ‹ci›, a nie, jak uprzednio, po ‹cz›, podobnie jest w przypadku <ll>).
A (a), B (be), C (ce), CH (cehache/cie), D (de), E (e), F (efe), G (ge), H (hache), I (i), J (jota), K (ka), L (ele), LL (elle), M (eme), N (ene), Ñ (eñe), O (o), P (pe), Q (cu), R (ere), S (ese), T (te), U (u), V (uve), W (uve doble), X (equis), Y (ye[24] lub i griega), Z (zeta).
Charakterystyczne dla języka hiszpańskiego jest występowanie odwróconego znaku zapytania ¿ oraz odwróconego wykrzyknika ¡ . Używa się ich na początku zdań zakończonych odpowiednio znakiem zapytania i wykrzyknikiem. Ułatwia to stosowanie odpowiedniego akcentu zdaniowego.
1 = uno
2 = dos
3 = tres
4 = cuatro
5 = cinco
6 = seis
7 = siete
8 = ocho
9 = nueve
10 = diez
11 = once; 12 = doce; 13 = trece; 14 = catorce; 15 = quince; 16 = dieciséis; 17 = diecisiete; 18 = dieciocho; 19 = diecinueve; 20 = veinte; 21 = veintiuno; 22 = veintidós; 23 = veintitrès; 24 = veinticuatro; 25 = veinticinco; 26 = veintiséis; 27 = veintisiete; 28 = veintiocho; 29 = veintinueve
30 = treinta; 31 = treinta y uno; 32 = treinta y dos; 40 = cuarenta; 50 = cincuenta; 60 = sesenta; 70 = setenta; 80 = ochenta; 90 = noventa;
100 = cien; 200= doscientos; 300 = trescientos; 400 = cuatrocientos; 500 = quinientos; 600 = seiscientos; 700 = setecientos; 800 = ochocientos; 900 = novecientos;
1.000 = mil; 2.000 = dos mil; 1.000.000 = un millón; 2.000.000 = dos millones
– 21 alumnos = veintiUN alumnos – [UNO ZAWSZE skraca się do UN przed rzeczownikiem/rzeczownikami rodzaju męskiego!] – 31 chicos – treinta y UN chicos
ALE: – 21 chicas – veintiuna chicas [unO zmienia się unA ZAWSZE przed rzeczownikiem/rzeczownikami rodzaju żeńskiego!]
Setki od 200 do 900 i tysiące mają rodzaj żeński. Milion rodzaj męski.
W języku hiszpańskim odróżnia się tylko 2 rodzaje gramatyczne: męski (el género masculino) i żeński (el género femenino). Rzeczowniki rodzaju męskiego kończą się przeważnie na -o (np. chico – chłopiec), -aje, -ma lub na spółgłoskę -n lub -r. Rzeczowniki rodzaju żeńskiego kończą się na -a (podobnie jak w języku polskim, np. chica – dziewczyna), -d, -z, -ción, -dad.
Rzeczowniki w języku hiszpańskim przeważnie poprzedzone są charakterystycznym dla siebie rodzajnikiem (artículo), który może być:
Rzeczowniki w rodzaju męskim posiadają rodzajnik w liczbie pojedynczej el, natomiast w liczbie mnogiej odpowiednikiem jest los. Rzeczowniki rodzaju żeńskiego posiadają rodzajnik la i odpowiednio dla liczby mnogiej rodzaju żeńskiego las. W przypadku rodzajnika nieokreślonego są to odpowiednio un i una. W liczbie mnogiej rodzajnik nieokreślony przyjmuje formy unos dla rodzaju męskiego i unas dla rodzaju żeńskiego[26].
Przykłady:
Czasowniki w języku hiszpańskim dzielimy na 3 grupy koniugacyjne, z charakterystycznymi końcówkami bezokolicznika.
Odmieniają się przez odcięcie końcówki bezokolicznika (-ar, -er, -ir) i zastąpienie jej odpowiednimi końcówkami osobowymi.
| Singular (liczba pojedyncza) | Plural (liczba mnoga) | |
|---|---|---|
| 1 osoba | yo entro | nosotros entramos |
| 2 osoba | tú entras | vosotros entráis |
| 3 osoba | él, ella, usted entra | ellos, ellas, ustedes entran |
| Singular (liczba pojedyncza) | Plural (liczba mnoga) | |
|---|---|---|
| 1 osoba | yo como | nosotros comemos |
| 2 osoba | tú comes | vosotros coméis |
| 3 osoba | él, ella, usted come | ellos, ellas, ustedes comen |
| Singular (liczba pojedyncza) | Plural (liczba mnoga) | |
|---|---|---|
| 1 osoba | yo vivo | nosotros vivimos |
| 2 osoba | tú vives | vosotros vivís |
| 3 osoba | él, ella, usted vive | ellos, ellas, ustedes viven |
Czasowniki posiadające zaimek zwrotny (się) odmieniają się i posiadają odrębne formy dla poszczególnych osób. Przykładami takich czasowników są takie które posiadają se np. llamarse (nazywać się), czy lavarse (myć się).
| Singular (liczba pojedyncza) | Plural (liczba mnoga) | |
|---|---|---|
| 1 osoba | yo → me | nosotros → nos |
| 2 osoba | tú → te | vosotros → os |
| 3 osoba | él, ella, usted → se | ellos, ellas, ustedes → se |
Np. Me llavo – myję się.
W języku hiszpańskim występują dwa czasowniki oznaczające być, dla odróżnienia: ser – określa cechy stałe, pochodzenie, płeć, kolory itp...; zaś estar – określa położenie lub stan. Zależnie od tego jaki używamy czasownik być może on mieć różne znaczenie np. ser guapo – być ładnym; estar guapo – ładnie wyglądać.
Przymiotnik musi być zgodny z liczbą i rodzajem rzeczownika. W zdaniu występuje zwykle po rzeczowniku. Przykłady:
Rodzaj żeński przymiotników tworzymy poprzez zmianę końcówki męskiej danego przymiotnika lub poprzez dodanie końcówki -a. Jeżeli przymiotnik ma końcówkę -o, to rodzaj żeński tworzymy poprzez zmianę -o na -a np.:feo – fea → brzydki – brzydka; bonito – bonita → ładny – ładna.
Innym typem przymiotników są te posiadające końcówki -ícola, -ista. Do przymiotników rodzaju męskiego o końcówce - án, – ón, - ín w rodzaju żeński dodaje się - a, np.: gritón – gritona → krzykliwy, krzykliwa.
Przymiotniki określające narodowość, pochodzenie i zakończone w rodzaju męskim na spółgłoskę, w rodzaju żeński posiadają dodaną końcówkę -a i tak jak w przypadku: polaco – polaca → polski, polska; español – española → hiszpański, hiszpańska.
W języku hiszpańskim występuje kilka przymiotników, które określając konkretne rzeczowniki tracą ostatnią samogłoskę albo sylabę są to: bueno → dobry; malo → zły; santo → święty.
Istotne jest także to że przymiotnik grande → duży przybiera skróconą formę na gran przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego i męskiego liczby pojedynczej np. Gran Canaria.
Sa to takie przymiotniki, które bez zmiany formy pełnią funkcję przysłówków są to:
Zaimki osobowe mogą pełnić poniższe funkcje w zdaniu:
Zaimki osobowe pełniące funkcje podmiotu w zdaniu przybierają następujące formy:
Zaimki osobowe, gdy pełnią w zdaniu funkcje dopełnienia bliższego odpowiadają zwykle polskiemu biernikowi – tzn. odpowiadają na pytanie: KOGO? CO? – i przybierają następujące formy:
Zaimki 3 os. l. pojedynczej i mnogiej używa się również w zdaniu wtedy, kiedy o danej osobie lub przedmiocie już się wcześniej mówiło i nie trzeba powtarzać rzeczownika, tak jak na przykład: ¿Has leído este libro? No, no lo he leído. → Czytałeś te książkę? Nie, nie czytałem jej.
Zaimki osobowe w funcji dopełnienia odpowiadają polskiemu celownikowi i odpowiadają na pytania: KOMU?, CZEMU? – i przybierają określone formy:
Zaimki osobowe mogą być również poprzedzone w zdaniu przyimkiem.
| Singular (liczba pojedyncza) | Plural (liczba mnoga) | |
|---|---|---|
| 1 osoba | mí | nosotros, -as |
| 2 osoba | ti | vosotros, -as |
| 2 osoba | él/ella/usted | ellos/ellas/ustedes |
Przykłady:
Szczególny przypadek stanowi konstrukcja z przyimkiem CON (z), gdyż w zdaniu zaimki 1 i 2 os. l. poj., czyli mí i ti łączą się z nim tworząc formy:
Czas teraźniejszy Presente de Indicativo służy do wyrażania czynności teraźniejszej, w języku hiszpańskim podobnie jak w języku polskim za jego pomocą możemy wyrazić czynność aktualną, odbywającą się w danej chwili.
Pytania tworzy się poprzez postawienie na początku zdania odwróconego pytajnika ¿ następnie postępujemy zgodnie z konstrukcją budowy zdania, podmiot jest najczęściej pomijany, podobnie jak w języku polskim a pytania dodatkowo możemy rozpoczynać od pytajników czyli: Que – Co?, Como – Jak?
Przeczenia tworzymy natomiast za pomocą NO które stawiamy między podmiotem a czasownikiem odpowiednio odmienionym:
Czas ten służy do wyrażania czynności, która odbyła się w danym czasie, ale jej skutki są nadal odczuwalne.
Polski przykład: „Obciąłem włosy” (teraz są krótkie).
Presente de HABER jest to czasownik posiłkowy HABER odmieniany w czasie Presente de Indicativo. Participio Pasado to imiesłów bierny danego czasownika opisujący akcję, którą chcemy wyrazić w zdaniu w Pretérito Perfecto.
Participio Pasado- imiesłów bierny tworzony wg prostej zasady końcówkę w bezokolicznika -ar zamieniamy na -ado, a końcówki -er i -ir na -ido np.: centrar→centrado; comer→comido; vivir→vivido. Oprócz tego istnieją także czasowniki nieregularne, których odmiany trzeba się nauczyć; oto niektóre z nich: poner→puesto; hacer→hecho; volver→vuelto. Pytania tworzy się poprzez postawienie na początku zdania odwróconego pytajnika ¿ następnie postępujemy zgodnie z konstrukcją, podmiot najczęściej pomijamy: ¿ Presente de HABER + Participio Pasado +...?. Natomiast przeczenia tworzymy za pomocą NO, które stawiamy między podmiotem, a czasownikiem posiłkowym HABER odpowiednio odmienionym. NO stawiamy na początku zdania przed czasownikiem posiłkowym: NO +Presente de HABER + Participio Pasado +....
Jest to czas dokonany.
Czasownik w Pretérito Indefinido musi być on odmieniany zgodnie z zasadami koniugacji obowiązującymi w tym czasie. Czasowniki mogą być odmieniane całkowicie regularnie lub nieregularnie w pełni i niepełnie. Pytania tworzy się poprzez postawienie na początku zdania odwróconego pytajnika ¿ następnie postępujemy zgodnie z konstrukcją. Podmiot jest najczęściej pomijany, czasownik w Pretérito Indefinido wskazuje nam adresata pytania. ¿czasownik+dopełnienie? np.: ¿Dónde nació? → Gdzie (on/ona) sie urodził/a. Przeczenia tworzymy natomiast za pomocą NO, które stawiamy między podmiotem a czasownikiem odpowiednio odmienionym, poprzez to, że podmiot możemy pominąć, NO stawiamy na początku zdania. NO+czasownik+dopełnienie.
Pretérito Imperfecto to czas niedokonany; główne jego zastosowanie to wyrażanie czynności, które trwały w przeszłości przez pewien czas lub powtarzały się.
Czasownik w Pretérito Imperfecto musi być odmieniany zgodnie z zasadami koniugacji obowiązującymi w tym czasie. Czasowniki mogą być odmieniane całkowicie regularnie lub nieregularnie. Większość czasowników odmienia się w sposób regularny, poza występującymi nielicznymi wyjątkami. Pytania i przeczenia tworzymy zgodnie z regułą pozostałych czasów. Z czasem tym wiążą się także charakterystyczne określniki czasu, a w zasadzie częstotliwości wykonywania danej czynności. Charakterystycznymi określnikami są:
Czas ten wyraża czynności przeszłe dokonane, które odbyły się wcześniej niż inna czynność dokonana przeszła. Może on wystąpić zarówno w zdaniu złożonym, jak i pojedynczym. Składa się z czasownika posiłkowego haber odmienionanego w czasie pretérito imperfecto de indicativo i nieodmiennego imiesłowu czasu przeszłego.
Do tworzenia zdań używamy czasowników posiłkowych np. czasownika haber, który odmieniamy w Pretérito Imperfecto.
Futuro Imperfecto służy do określania czynności przyszłej; odpowiada mu polski czas przyszły dokonany jak i niedokonany. W języku potocznym często zastępowany jest przez konstrukcję ir + a + infinitivo.
Pytania i przeczenia tworzymy jak w pozostałych czasach.
Futuro Perfecto to czas przyszły dokonany złożony, służący do wyrażania czynności przyszłej. Czas ten bywa nazywany również czasem Antefuturo.
Futuro Imperfecto de HABER jest to czasownik posiłkowy haber odmieniany w Futuro Imperfecto. Participio Pasado to imiesłów bierny danego czasownika opisujący akcję, którą chcemy wyrazić w zdaniu w Futuro Imperfecto.
| Państwa i terytoria zależne z populacją hiszpańskojęzyczną w kolejności alfabetycznej | Państwa i terytoria zależne z populacją hiszpańskojęzyczną według liczby użytkowników |
|---|---|
|
|
| Trudno dokładnie określić liczbę użytkowników języka hiszpańskiego, ponieważ nie wszyscy mieszkańcy krajów z językiem hiszpańskim jako urzędowym rzeczywiście się nim posługują. Dodatkowo większość użytkowników języka hiszpańskiego w Stanach Zjednoczonych włada też językiem angielskim. | |
| |||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
