Turystyczny, kabinowy jacht żaglowy.
Monotypowa klasa sportowa
Finn
Jacht żaglowy, SY, s/y lub s. y. (ang. sail yacht) – jednostka pływająca wykorzystywana do celów sportowo-turystycznych, której głównym[1] lub jedynym napędem są żagle[2] . Wśród jednostek o napędzie żaglowym jest jednostką o pośredniej wielkości pomiędzy małą żaglówką a dużym żaglowcem. Przyjmuje się, że granicą pomiędzy jachtem żaglowym a żaglowcem jest długość jednostki 24 m (co wynika pośrednio z Międzynarodowych Przepisów o Zapobieganiu Zderzeniom na Morzu).
[edytuj] Akwen żeglugi
Ze względu na rodzaj akwenu wodnego wykorzystywanego do żeglugi można wymienić trzy podstawowe grupy jachtów żaglowych:
- jachty śródlądowe
- jachty morskie
- zatokowe
- przybrzeżne
- pełnomorske
[edytuj] Rejestracja sportowa
Zgodnie z przepisami Polskiego Związku Żeglarskiego obowiązkowej rejestracji podlegają wszystkie jednostki morskie. Ponadto PZŻ prowadzi rejestrację jednostek klasowych. Jachty śródlądowe, których iloczyn długości oraz szerokości przekracza 20m2 muszą być rejestrowane w odpowiednich inspektoratach żeglugi śródlądowej. Mając na uwadze powyższe można wyróżnić trzy grupy jachtów wg. kryterium rejestracji sportowej PZŻ:
- jachty śródlądowe - jednostki żaglowe wykorzystywane do żeglugi po wodach śródlądowych i nie będące klasowe.
- jachty morskie - jednostki żaglowe wykorzystywane do żeglugi po wodach morskich
- jachty klasowe - jednostki żaglowe przeznaczone do żeglugi regatowej i przynależące do klasy międzynarodowej lub narodowej zaakceptowanej przez PZŻ
- klasa wolna - przepisy tej klasy narzucają konstruktorom warunki na kilka parametrów np. powierzchnie ożaglowania. Występuje znaczna różnorodność jachtów należących do klasy.
- klasa ograniczona - przepisy znacznie bardziej ograniczające inwencję konstruktorów niż w klasie wolnej. Jachty należące do klasy ograniczonej podlegają formułom pomiarowym (np. formuła R[3]), których celem jest wyrównanie szans wszystkich startujących jednostek.
- klasa monotypowa - wszystkie jednostki klasy są identyczne. Ze względu na techniczne trudności w wykonaniu identycznych jednostek wprowadza się tolerancję znaczących parametrów, co dopuszcza pewną niewielką różnice między jachtami.
[edytuj] Sposób użytkowania
Można wyróżnić cztery grupy jachtów wg. kryterium ich wykorzystania:
- jachty regatowe - jednostki żaglowe przeznaczone do udziału w regatach zarówno na trasach śródlądowych, jak i morskich, oceanicznych. Ich charakterystyczną cechą jest duża powierzchnia ożaglowania w stosunku do wyporności, lekka konstrukcja kadłuba oraz wyposażenie w specjalistyczne urządzenia służące np. do balastowania przez załogę (trapez), czy bardzo precyzyjnej obsługi takielunku. Konstrukcja jachtów regatowych i ich wyposażenie zapewnić ma jak największą prędkość podczas żeglugi.
- jachty turystyczno-regatowe - jednostki żaglowe przeznaczone zarówno do udziału w regatach, jak i żeglugi rekreacyjnej. To jachty spełniające warunki formuł pomiarowych, równocześnie wyposażone tak, aby zapewnić komfort załodze podczas żeglugi turystycznej.
- jachty turystyczne - jednostki żaglowe przeznaczone do żeglugi rekreacyjnej. Na etapie projektowania konstrukcji kadłuba oraz wyposażenia walory regatowe nie są brane pod uwagę. Do tej grupy zalicza się również jednostki zdeklasowane.
- jachty szkoleniowe - jednostki żaglowe przeznaczone do prowadzenia na nich szkoleń na stopnie żeglarskie. To jachty konstruowane w taki sposób, aby były tanie do wyprodukowania i eksploatacji oraz proste w obsłudze, przy zapewnieniu jak najwyższego bezpieczeństwa załogi. Wyposażenie pod kątem komfortu żeglugi ma drugorzędne znaczenie.
[edytuj] Konstrukcja kadłuba
Jachty żaglowe znacznie różnią się między sobą kształtem kadłuba, długością, wysokością burty, czy kształtem dziobu i rufy. Ze względu na konstrukcję jednostek żaglowych możemy wyróżnić cztery podstawowe grupy:
- jachty mieczowe - jednostki wyposażone w miecz, charakteryzujące się znaczną szerokością kadłuba zapewniającą stateczność poprzeczną
- jachty balastowe - inaczej zwane kilowymi, jednostki, których stateczność poprzeczną zapewnia balast
- jachty balastowo-mieczowe - inaczej zwane kilowo-mieczowymi, stanowiące połączenie dwóch powyższych rozwiązań
- jachty wielokadłubowe - katamarany oraz trimarany, charakteryzujące się dużą statecznością zapewnioną pływakami połączonymi sztywnym elementem konstrukcyjnym stanowiącym pokład
[edytuj] Materiał konstrukcyjny
Kadłuby jachtów żaglowych konstruowane są z różnego rodzaju materiałów. Możemy wyróżnić trzy podstawowe grupy:
- jachty sklejkowe - materiałem konstrukcyjnym kadłuba jest sklejka wodoorpodna
- jachty fornirowe - materiałem konstrukcyjnym kadłuba jest łuszczyna szlachetnych rodzajów drewna
[edytuj] Osprzęt żaglowy
Wraz z rozwojem żeglarstwa ewolucji ulegały między innymi osprzęt oraz ożaglowanie noszone przez statki. Współcześnie można dokonać podziału na jedenaście grup wg. kryterium osprzętu żaglowego:
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Jerzy W. Dziewulski: Wiadomości o jachtach żaglowych. Warszawa: Alma-press, 2008, s. 20-31. ISBN 978-83-7020-358-0.
- Franciszek Haber: Vademecum żeglarza i sternika jachtowego. Warszawa: WILGA, 2004, s. 11-13,18. ISBN 83-7375-197-1.
