Jak-40

Jakowlew Jak-40
Jak-40 w barwach linii Polet Airlines
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Typ	samolot pasażerski
Konstrukcja	metalowa
Załoga	3 osoby
Historia
Data oblotu	21 września 1966
Lata produkcji	1968-1981
Dane techniczne
Napęd	3 x Iwczenko AI-25
Wymiary
Rozpiętość	25 m
Długość	20,36 m
Wysokość	6,5 m
Powierzchnia nośna	70 m²
Masa
Własna	9400 kg
Startowa	16 100 kg
Osiągi
Prędkość maks.	510 km/h
Pułap	12 300 m
Zasięg	1800 km
Rozbieg	700 m
Dobieg	450 m
Dane operacyjne
Liczba miejsc
27-32
Użytkownicy
Multimedia w Wikimedia Commons

Samolot Jak-40 Sił Powietrznych Republiki Czeskiej

Jak-40 (ros. Як-40; oznaczenie NATO: Codling) – trójsilnikowy odrzutowy samolot transportowy i pasażerski skonstruowany w biurze konstrukcyjnym Jakowlewa do przewozów regionalnych. Produkowany seryjnie w latach 1968-1981 w Saratowskich Zakładach Lotniczych w Saratowie.

[edytuj] Historia

Jak-40 został zaprojektowany w 1965, aby zastąpić samoloty Li-2 (odmianę Douglas DC-3) i Ił-14, a głównym założeniem była łatwość działania poza głównymi lotniskami. Samolot został oblatany 21 września 1966. Samolot został wyposażony we wbudowane schodki wejściowe i miał możliwość wykonywania krótkiego startu i lądowania (STOL).

Główną cechą założeń konstrukcyjnych była duża prostota. Skrzydła samolotu, dzięki dużej powierzchni, nie wymagały slotów, aby uzyskać odpowiednie parametry startu i lądowania. Zespół napędowy składał się z trzech silników dwuprzepływowych Iwczenko AI-25. Dla skrócenia dobiegu, środkowy silnik wyposażony jest w odwracacz ciągu. W nosowej części kadłuba umieszczono radiolokacyjną stację meteorologiczną "Groza".

Seryjną produkcję rozpoczęto w roku 1968 i wyprodukowano ogółem 1011 egzemplarzy, w tym 125 na eksport. Produkowane były w zakładach lotniczych nr 407 w Mińsku.

Po upadku dawnego Aerofłotu duża część została przebudowana z typowych samolotów pasażerskich na bardziej luksusowe i są one teraz używane jako samoloty prywatne lub do podróży służbowych (w tym w Polsce dla prezydenta, premiera oraz marszałków Sejmu i Senatu w latach 1973-2011).

Większość samolotów Jak-40 latała w ZSRR, nie licząc kilku w pozostałych państwach Europy, rzadkich ze względu na ograniczenia hałasu w tych państwach.

Ze względu na charakterystyczny odgłos silników otrzymał nazwę "latający gwizdek".

[edytuj] Egzemplarze muzealne

• Jak-40, nr boczny "037" jest eksponowany w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie^[1]
• Jak-40, nr boczny "045" jest eksponowany w Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie^[2]
• Jak-40, nr boczny "044" jest eksponowany w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie^[3].

[edytuj] Inne zachowane egzemplarze

• Jak-40, nr boczny "042" znajduje się na terenie Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie^[4]. Samolot służy jako pomoc dydaktyczna dla studentów. Nie jest udostępniany dla zwiedzających.
• Jak-40, nr boczny "032", numer seryjny 9331129 stoi na prywatnym terenie koło szosy w Brzeźnicy (województwo małopolskie, powiat wadowicki)

[edytuj] Wersje

• Jak-40 - podstawowa wersja, produkowana od roku 1968
• Jak-40 "Salon" - luksusowy samolot pasażerski do przewozu 11 pasażerów
• Jak-40D - dwa dodatkowe zbiorniki paliwa i system nawigacyjny dla lotów międzynarodowych
• Jak-40DTS - wersja sanitarna i transportowo-desantowa
• Jak-40K - wersja transportowo-pasażerska ze zwiększoną ładownością (produkowana w latach 1975 - 1981)
• Jak-40 "Kalibrowszczik" - samolot do kontroli i badań naziemnych radiolatarni (produkowany na zamówienie Węgier)
• Jak-40 "Aqua", "Liros", "Meteo", "Phobos", "Storm" - laboratoria meteorologiczne
• Jak-40REC - wersja do testowania wyposażenia radioelektronicznego
• Jak-40-25 - wersja z nosem kadłuba z MiG-25 do testowania wyposażenia radioelektronicznego
• Jak-40L/M-602 - wersja testowa z czeskimi silnikami M-602
• Jak-40TL - model z silnikami Textron-Lycoming LF507-1N (2 x 31,1 kN)

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Lista samolotów Jak-40 używanych przez polskie lotnictwo