Widget
Podziel się:

Jan Gruszczyński


Jan Gruszczyński
prymas Polski i Litwy
Jan Gruszczyński
Herb Jan Gruszczyński
Kraj działania Polska
Data urodzenia1405
Data i miejsce śmierci1473
Kraków
arcybiskup gnieźnieński
Okres sprawowania1464-1473
Wyznaniekatolickie
Kościółrzymskokatolicki
Sakra biskupia12 stycznia 1451

Jan Gruszczyński herbu Poraj (ur. 1405, zm. 8 października 1473) – arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski 1463-1472, biskup krakowski i kujawski, kanclerz wielki koronny.

Był synem chorążego sieradzkiego Jana z Gruszczyc i Iwanowic w ziemi sieradzkiej i Małgorzaty z Naramowic. Od 1431 r. podjął studia na Akademii Krakowskiej pracując jednocześnie w kancelarii królewskiej. W 1440 r. był w orszaku króla Władysława III Warneńczyka, który udał się na Węgry w celu objęcia tronu. W 1442 król protegował go na probostwo w Sieradzu. Pracował także w kancelarii Kazimierza Jagiellończyka będąc jednym z współtwórców polityki centralizacyjnej. W 1450 r. został biskupem włocławskim, wyświęconym 12 stycznia 1451 r. w Kościele Podwyższenia Świętego Krzyża w Kole[1], utrzymując ścisłe związki z antykrzyżackim Związkiem Pruskim stając się zwolennikiem na polu zjednoczenia Prus z Polską. W 1454 r. otrzymał kanclerstwo koronne co uczyniło go kierownikiem polskiej polityki w okresie wojny trzynastoletniej. W 1463 r. został biskupem krakowskim i abp. gnieźnieńskim. W 1455 r. przeznaczył na cele wojny złote i srebrne wota kultowe ze skarbca archikatedry. W 1463 r. stał na czele polskiej delegacji do rokowań z Krzyżakami w Brześciu Kujawskim, a w 1466 r. był obecny przy zawieraniu z Krzyżakami pokoju w Toruniu. W 1469 r., częściowo sparaliżowany, złożył kanclerstwo, nie zerwał jednak bliskich kontaktów z królem, któremu nadal towarzyszył w licznych podróżach i naradach. Zmarł nagle w Krakowie 9 października 1473 i pochowany został w katedrze gnieźnieńskiej gdzie jego następca Jan Łaski poświęcił mu okazałą płytę nagrobną z czerwonego marmuru – dzieło Jana Florentczyka z Ostrzyhomia. Kanclerz Jan Gruszczyński spoczywa obecnie nie w Katedrze Wawelskiej, a w kościele ufundowanym przez Gruszczyńskich w ich dobrach – Iwanowicach.

[edytuj] Literatura

Przypisy


Poprzednik
Jakub z Sienna
Książę siewierski
1463-1464
Następca
Jan Lutek
Poprzednik
Mikołaj Lasocki
BishopCoA PioM.svgBiskup kujawsko-pomorski
14501463
BishopCoA PioM.svgNastępca
Jan Lutek
Poprzednik
Jakub z Sienna
BishopCoA PioM.svgBiskup krakowski
1463-1464
BishopCoA PioM.svgNastępca
Jan Lutek
Poprzednik
Jan Sprowski
CardinalCoA PioM.svgPrymas Polski i Litwy
1464-1473
CardinalCoA PioM.svgNastępca
Jakub z Sienna

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne