Widget
Podziel się:

Jan Przerębski


Jan Przerębski
prymas Polski i Litwy
Jan Przerębski
Herb Jan Przerębski
Kraj działania Polska
Data urodzenia1519
Data i miejsce śmierci1562-01-1212 stycznia 1562
Łowicz
arcybiskup gnieźnieński i Prymas Polski
Okres sprawowania1559-1562
biskup chełmiński
Okres sprawowania1557-1558
Wyznaniekatolickie
Kościółrzymskokatolicki
Sakra biskupia1557

Jan Przerębski herbu Nowina (ur. 1510 – zm. 12 stycznia 1562 w Łowiczu) – od 1551 podkanclerzy koronny, sekretarz wielki koronny od 1550 roku, [1]sekretarz królewski, od 1557 biskup chełmski, od 1559 arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski.

Jego wujami byli Stanisław i Samuel Maciejowscy. Studiował najpierw w Krakowie, a później w Padwie. W roku 1534 był proboszczem w kościele św. Jadwigi w Krakowie. Do roku 1554 był plebanem w Konarach (w Ziemi Czerskiej, niedaleko Warki). W latach 1551-1558 był sekretarzem króla Zygmunta II Augusta i podkanclerzym koronnym (dzięki protekcji swojego wuja). W 1557 został biskupem chełmskim, którym był do 1558. W 1558 został arcybiskupem gnieźnieńskim a w roku 1559 został prymasem Polski. Zmarł nieoczekiwanie 12 stycznia 1562 w Łowiczu. Został pochowany w kolegiacie łowickiej.

1548 - po śmierci Zygmunta Starego został wysłany, do Wilna, do Zygmunta Augusta by przedstawił w imieniu panów przebywających na dworze krakowskim sprawę zwołania sejmu potwierdzającego prawa i przywileje szlacheckie.

1553 - w Wiedniu razem z Mikołajem Czarnym Radziwiłłem uzgadniał umowę przedślubną z Katarzyną Habsburżanką. Pertraktacje trwały długo bo Król Zygmunt August zawierając polityczne małżeństwo stawiał wiele warunków.

1556 - będąc podkanclerzem odmówił opieczętowania listów przejezdnych dla Bony - był przeciwny jej wyjazdowi z kraju.

1559 - posłował do Wiednia, w sprawie pieniędzy i ruchomości po Królowej Bonie zagarniętych przez dwór hiszpański, kiedy to Filip II obłudnie zgodził się na rozjemstwo prowadzone przez cesarza Ferdynanda I. XI.1559 r - został wysłany przez Zygmunta Augusta do Wiednia z propozycją ugody między cesarzem a władcą Siedmiogrodu Janem Zapolyą.

Po objęciu rządów arcybiskupich zwołał synody na których przeprowadził uchwały zmierzające do podniesienia oświaty aby skuteczniej walczyć z protestantyzmem, polecał zakładanie seminariów oraz troskę o szkoły parafialne i kolegiackie. “Pragnął ożywić gorliwość duchowieństwa, pobudzić czujność przeciw nowinkom religijnym“. W swojej działalności szczególnie wiele miejsca poświęcał sprawom szerzącej się wówczas reformacji. W 1561 r przewodził synodowi biskupiemu w Warszawie, który rozpatrywał projekt reformy Kościoła w Polsce.

W Skierniewicach założył szkołę - jej absolwenci mogli kontynuować naukę w Akademii Krakowskiej. Do jej prowadzenia sprowadził z Akademii Krakowskiej Benedykta Herbsta - wspaniałego mówcę znającego doskonale grekę i łacinę. Herbst przebywał w Skierniewicach w latach 1559-1560. Zamierzał również powołać szkołę wyższą w Gnieźnie.

Przypisy

  1. Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku, Kórnik 1992, s. 146.
Poprzednik
Mikołaj Dzierzgowski
CardinalCoA PioM.svgPrymas Polski i Litwy
1559-1562
CardinalCoA PioM.svgNastępca
Jakub Uchański

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne