Widget
Podziel się:

Jarosław Stećko


Jarosław Stećko

Jarosław Stećko, ukr. Ярослав Стецько (ur. 19 stycznia 1912 w Tarnopolu, zm. 5 lipca 1986 w Monachium) – ukraiński polityk niepodległościowy, działacz nacjonalistyczny, przywódca Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów.

Jarosław Stećko studiował filozofię w latach 1929-1934 na uniwersytetach we Lwowie i Krakowie i został członkiem kierownictwa OUN. Był jednym z dowódców batalionu Nachtigall. Po wkroczeniu batalionu ukraińskiego i wojsk niemieckich do Lwowa 30 czerwca 1941 i ogłoszeniu przez działaczy OUN-B deklaracji niepodległości Ukrainy, został premierem i przystąpił do formowania rządu ukraińskiego, który przetrwał tylko dwanaście dni.

Płyta pamiątkowa poświęciona Jarosławowi Stećce i jego żonie, Monachium

Cały skład rządu został aresztowany przez Niemców. Adolf Hitler był bowiem zdecydowanie przeciwny koncepcji powstania państwa ukraińskiego, planując wszystkich Słowian przekształcić w niewolniczą siłę roboczą imperialnej III Rzeszy. Podczas ostatecznych rozmów, prowadzonych we wrześniu 1941 w Berlinie w gmachu byłej ambasady polskiej pomiędzy przedstawicielami Abwehry i OUN (B), zarówno Stepan Bandera, jak i Jarosław Stećko kategorycznie odmówili odwołania deklaracji niepodległości Ukrainy. W konsekwencji zostali przewiezieni do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen (oddział dla więźniów specjalnych tzw. Zellenbau, gdzie przebywali m.in. Stefan Rowecki, kanclerz Austrii Kurt Schuschnigg i premier Francji Edouard Daladier). Cały kierowniczy aktyw OUN(b) został również aresztowany.

Jarosław Stećko został uwolniony w grudniu 1944, w związku z decyzją Niemców o formowaniu Ukraińskiej Armii Narodowej. Pod koniec wojny ranny w nalocie USAF na terenie Czech, podał się w szpitalu za premiera Ukrainy i został zatrzymany przez przejmujących władzę partyzantów, którzy uznali go za kolaboranta. Przed ewentualnym wydaniem w ręce sowieckie uchroniło go uwolnienie przez członków OUN-B.

Po zakończeniu wojny pozostał na emigracji w Monachium - ośrodku uchodźstwa ukraińskiego, gdzie poznał swoją żonę Sławę.

Po zamordowaniu Stepana Bandery przez zawodowego zabójcę KGB Bohdana Staszynskiego w 1959 został prowydnykiem (przewodniczącym) OUN na emigracji. Według zeznań Staszynskiego złożonego na procesie, Stećko miał być jego następną ofiarą.

Po śmierci Jarosława Stećko, jego dzieło kontynuowała żona, Sława Stećko, stając na czele OUN.

[edytuj] Bibliografia - podstawowe pozycje

  • Ryszard Torzecki, Polacy i Ukraińcy: Sprawa ukraińska w czasie II wojny światowej na terenie II Rzeczypospolitej Warszawa PWN, 1993
  • Ryszard Torzecki, Kwestia ukraińska w polityce III Rzeszy, 1933-1945, Warszawa, KiW 1972
  • Ryszard Torzecki, Kwestia ukraińska w Polsce w latach 1923-1929 Kraków, Wydawnictwo Literackie, 1989
  • Grzegorz Motyka, Ukraińska partyzantka 1942-1960 Rytm Oficyna Wydawnicza, 2006

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne