Jednostka astronomiczna (skrót AU, w języku polskim czasem stosowany jest skrót j.a.) – pozaukładowa jednostka odległości używana w astronomii równa 149 597 870 691 ± 30 m. Dystans ten odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca.
Ponieważ definicja ta nie jest precyzyjna, przyjęto następującą:
- Jednostka astronomiczna jest długością promienia niezaburzonej orbity kołowej ciała o masie znikomo małej, które krąży dookoła Słońca z okresem 365,2568983 dnia (365 d 6 h 9 min 56 s, tzw. rok gaussowski). Inaczej, ma ono prędkość kątową 0,17202098950 radiana na dobę mającą 86400 sekund efemerydalnych. Według wcześniej stosowanej definicji jednostka astronomiczna była równa długości półosi wielkiej orbity Ziemi, czyli 149 597 887 km.
W szacunkowych obliczeniach przyjmowana jest zazwyczaj wartość przybliżona ≈ 150 mln km.
Jednostka astronomiczna jest wygodna do określania odległości między obiektami w Układzie Słonecznym. Stosuje się ją również w opisie innych układów planetarnych i wszędzie tam, gdzie występują odległości porównywalnego rzędu, np. w układach podwójnych gwiazd.
[edytuj] Przykładowe odległości wyrażone w jednostkach astronomicznych
- średnia odległość Ziemi od Słońca – 1 AU
- odległość sondy Voyager 1 (najdalszej wysłanej przez człowieka sondy) od Ziemi - stan na koniec 2011 roku – ok. 120 AU
- odległość Jowisza od Słońca – 5,203 AU
- odległość Plutona od Słońca – 39,5 AU
- średnica Betelgezy – 2,57 AU
- odległość Księżyca od Ziemi – 0,0026 AU
- rok świetlny = 63241 AU
[edytuj] Zobacz też
