Jerzy Skolimowski

Ten artykuł dotyczy reżysera. Zobacz też: Jerzy Walerian Skolimowski wioślarz i architekt.

Jerzy Skolimowski
Jerzy Skolimowski podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Guadalajarze, 2010
Data i miejsce urodzenia	5 maja 1938 Łódź
Zawód	reżyser scenarzysta aktor producent
Lata aktywności	od 1964
Nagrody Orzeł 2003: Nagroda Specjalna Najlepszy film 2011: Essential Killing Najlepsza reżyseria 2009: Cztery noce z Anną 2011: Essential Killing Nagroda na FPFF w Gdyni Nagroda Dziennikarzy 1981: Ręce do góry Wyróżnienie Honorowe 2008:Cztery noce z Anną Nagroda na MFF w Cannes Nagroda Specjalna Jury 1978: Wrzask Najlepszy scenariusz 1982: Fucha Nagroda na MFF w Berlinie Złoty Niedźwiedź 1967: Start Nagroda na MFF w Wenecji Nagroda Specjalna Jury 1985: Latarniowiec Nagroda Specjalna Jury 2010: Essential Killing
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Jerzy Skolimowski w Wikicytatach

Jerzy Skolimowski podczas 67. Festiwalu Filmowego w Wenecji, 2010

Jerzy Skolimowski (ur. 5 maja 1938 w Łodzi) – polski reżyser, scenarzysta i aktor filmowy, poeta, malarz. Przedstawiciel Nowej fali w polskim kinie^[1].

[edytuj] Biografia

Jego matka była attaché kulturalnym w Pradze, tam uczęszczał do gimnazjum razem z Milošem Formanem, Václavem Havlem i Ivanem Passerem^[2].

Studiował kolejno polonistykę i etnografię na Uniwersytecie Warszawskim. W 1963 ukończył Wydział Reżyserii PWSTiF w Łodzi. Współscenarzysta Noża w wodzie i Niewinnych czarodziejów, w 1964 debiutował jako reżyser Rysopisem.

W 1969 wyjechał z Polski. Realizował filmy w Anglii, Włoszech i Hollywood. Zdobył 10 nagród filmowych, w tym Złotego Niedźwiedzia na Festiwalu Filmowym w Berlinie, nagrody na festiwalach w Cannes i Wenecji^[3]. Wrócił do Polski po wielu latach realizując ekranizację Ferdydurke. Oddał się malarstwu. W 2008 po kilkunastu latach przerwy, zrealizował film fabularny Cztery noce z Anną. Jego obraz Essential Killing z 2010 roku okazał się dużym sukcesem, zdobywając między innymi dwie nagrody na Festiwalu w Wenecji^[4] i biorąc udział w konkursie głównym Camerimage 2010.

Jako poeta debiutował w 1957 wierszem Moje rundy w Nowej Kulturze. Wydał kilka tomików poezji, jest także autorem sztuk teatralnych.

Jako aktor pojawił się m.in. w filmie Los Angeles bez mapy, Białych nocach, Operacji Samum, a także w Na samym dnie. Obsadzany najczęściej w rolach Rosjan.

Był członkiem jury festiwali filmowych w Cannes (1987), San Sebastian (1998), oraz Wenecji (2000 i 2001)^[5].

Dnia 17 stycznia 2011 roku z rąk Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego odebrał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski^[6].

30 września 2011 odebrał dyplom doktora honoris causa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, a laudacje wygłosił prof. Marek Sokołowski^[7].

Obecnie mieszka na Mazurach.

[edytuj] Życie prywatne

Był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była aktorka Elżbieta Czyżewska. Drugą żoną była Joanna Szczerbic również aktorka, z którą ma dwóch synów: Michała i Jerzego.

[edytuj] Filmografia

[edytuj] Reżyser

• 1964 - Rysopis
• 1965 - Walkower
• 1966 - Bariera – Nagroda Specjalna Jury na Valladolid International Film Festival 1966
• 1967 - Ręce do góry – ukończony w 1981; nagroda dziennikarzy na Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w 1981
• 1967 - Start – Złoty Niedźwiedź na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie 1967
• 1969 - Przygody Gerarda (The Adventures of Gerard)
• 1970 - Na samym dnie (Deep End)
• 1972 - Król, Dama, Walet (King, Queen, Knave)
• 1978 - Wrzask (The Shout) – nagroda Grand Prix na Festiwalu Filmowym w Cannes 1978
• 1982 - Fucha (Moonlighting) – nagroda za najlepszy scenariusz na Festiwalu Filmowym w Cannes 1982
• 1984 - Najlepszą zemstą jest sukces (Success Is the Best Revenge)
• 1985 - Latarniowiec (The Lightship) – Specjalna Nagroda Jury na Festiwalu Filmowym w Wenecji 1985
• 1987 - Wiosenne wody (Torrents of Spring)
• 1991 - Ferdydurke (30 Door Key)
• 2008 - Cztery noce z Anną
• 2010 - Essential Killing – Specjalna Nagroda Jury na Festiwalu Filmowym w Wenecji (2010), "Złoty Lew" dla najlepszego filmu oraz reżysera na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych (2011)

[edytuj] Aktor

• 1960 - Niewinni czarodzieje, reż. Andrzej Wajda; (bokser)
• 1964 - Rysopis, reż. Jerzy Skolimowski; (Andrzej Leszczyc)
• 1965 – Sposób bycia, reż. Jan Rybkowski; (Leopold, kochanek żony bohatera)
• 1965 - Walkower, reż. Jerzy Skolimowski; (Andrzej Leszczyc)
• 1970 - Na samym dnie (Deep End), reż. Jerzy Skolimowski; (epizod: pasażer w metrze)
• 1972 – Poślizg, reż Jan Łomnicki; (właściciel warsztatu samochodowego)
• 1978 – Wrzask (The Shout), reż. Jerzy Skolimowski; (pacjent szpitala psychiatrycznego)
• 1981 - Fałszerstwo (Die Fälschung), reż. Volker Schlöndorff; (Hoffmann, fotoreporter)
• 1981 - Ręce do góry (w wersji z 1981 r.), reż. Jerzy Skolimowski; (Andrzej Leszczyc - Zastawa)
• 1985 - Białe noce (White Nights), reż. Taylor Hackford; (pułkownik Czajko)
• 1987 - Big Shots, reż. Robert Mandel; (Doc)
• 1989 - Wiosenne wody (Torrents of Spring), reż. Jerzy Skolimowski; (Wiktor Wiktorowicz)
• 1991 – Ferdydurke (30 Doors Key), reż. Jerzy Skolimowski; (dyrektor szkoły)
• 1996 - Marsjanie atakują! (Mars Attacks!), reż. Tim Burton; (doktor Zeigler)
• 1998 - Los Angeles bez mapy (L.A. Without a Map), reż. Mika Kaurismäki; (minister)
• 1999 - Operacja Samum, reż Władysław Pasikowski; (Hayes, szef CIA)
• 2000 - Zanim zapadnie noc (Before Night Falls), reż. Julian Schnabel; (profesor)
• 2003 - Tajne akcje CIA II; (w epizodzie)
• 2007 - Wschodnie obietnice (Eastern Promises), reż. David Cronenberg; (Stiepan Chitrow, stryj Anny)
• 2009 - Naznaczony (serial tv); (profesor Wojciech Radler, w odc.: 6,7,9,10,12,13)
• 2012 - Bitwa pod Wiedniem; (Jan III Sobieski)
• 2012 - Avengers, reż. Joss Whedon; (Georgi Luchkov)

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Kosecka B., Jerzy Skolimowski, (w:) Słownik filmu pod red. Rafała Syski, Kraków 2005, s. 401-402.
• Grodź I., Jerzy Skolimowski, Więź, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60356-81-4.
• Sokołowski M. (red.), Artystyczne poszukiwania Jerzego Skolimowskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn 2011, ISBN 978-83-7299-718-0.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Jerzy Skolimowski w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Jerzy Skolimowski w bazie filmweb.pl
• Jerzy Skolimowski w bazie filmpolski.pl
• Jerzy Skolimowski w bazie stopklatka.pl
• Biogram w serwisie Culture.pl
• Jerzy Skolimowski: wolny człowiek. Rozmowa z reżyserem, którą przeprowadziła Justyna Kobus
• Essential Killing wziął się z lenistwa - rozmowa na temat filmu nominowanego do Oscara

e Filmy w reżyserii Jerzego Skolimowskiego 1960−1969 Rysopis (1964) • Walkower (1965) • Bariera (1966) • Ręce do góry (1967) • Start (1967) • Dialog 20-40-60 (1968) 1970−1979 Na samym dnie (1970) • Przygody Gerarda (1970) • Król, dama, walet (1971) • Wrzask (1978) 1980−1989 Fucha (1982) • Najlepszą zemstą jest sukces (1984) • Latarniowiec (1985) • Wiosenne wody (1989) 1990−1999 Ferdydurke (1991) 2000-2009 Cztery noce z Anną (2008) 2010-2019 Essential Killing (2010) Filmy krótkometrażowe Oko wykol (1960) • Hamleś (1960) • Boks (1961) • Rzeźba (1961) • Pieniądze albo życie (1961) • Erotyk (1961) • Akt (1962)