Jesziwa

Jeszywas Chachmej Lublin

Jesziwa (hebr. ישיבה - "posiedzenie"; jeszywa, jeszybot) – rodzaj wyższej szkoły talmudycznej dla nieżonatych studentów. Dawniej pobierali w niej nauki chłopcy w wieku od 13-14 do dwudziestu kilku lat, absolwenci chederu lub szkoły zwanej Talmud-tora. Po ukończeniu jesziwy niektórzy otrzymywali smichę, która uprawniała do objęcia stanowiska rabina.

Pierwsze jesziwy powstały w VIII wieku w Afryce Północnej i Hiszpanii. Największą przedwojenną jesziwą na świecie była założona w 1930 Jeszywas Chachmej Lublin (Lubelska Szkoła Mędrców). Obecnie jesziwy działają głównie w USA i Izraelu.

Jesziwa w Wołożynie

[edytuj] Bibliografia

• Borzymińska Zofia, Żebrowski Rafał (oprac.) Polski słownik judaistyczny. Dzieje, kultura, religia, ludzie, t. 1, Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2003, ISBN 83-7255-126-X

e Judaizm i Żydzi Żydowskie ruchy religijne: Ortodoksyjny (Haredim • Hardal • Chasydyzm • Nowoczesna ortodoksja) • Konserwatywny (Konserwadoks) • Reformowany • Rekonstrukcjonistyczny • Humanistyczny • Odnowienia • Karaimizm • Samarytanie • Mesjanistyczni • Schizmy • Wzajemne stosunki Filozofia żydowska: Zasady wiary • Naród wybrany • Eschatologia • Etyka • Halacha • Teologia Holokaustu • Kabała • Koszerność • Mesjanizm • Ruch Mussar • Imię Boga • Siedem Praw Noego • Cdaka • Tzniut Teksty religijne: Tanach (Tora • Newiim • Ketuwim) • Miszna • Talmud • Tosefta • Midrasz • Literatura rabiniczna • Miszne Tora • Arba'ah Turim • Szulchan Aruch • Miszna Berura • Zohar • Hagada • Pijut • Sidur Żydowscy przywódcy: Hillel • Szammaj • Juda ha-Nasi • Saadja ben Josef • Gerszom z Moguncji • Izaak Alfasi • Raszi • Juda Halevi • Aben Ezra • Mojżesz Majmonides • Nahmanides • Asher ben Jechiel • Levi ben Gerson • Josef Albo • Izaak Abrabanel • Izaak Luria Życie i kultura: Kto jest Żydem? • Etymologia słowa Żydzi • Brit mila • Brit shalom • Bar i bat micwa • Szidduch • Małżeństwo • Nida • Pidyon haben • Minjan • Żałoba w judaizmie • Kuchnia żydowska • Hiloni • Świecka kultura żydowska • Konwersja na judaizm Ważne miejsca i osoby: Przybytek Mojżeszowy • Świątynia Jerozolimska • Cztery święte miasta judaizmu (Jerozolima • Safed • Hebron • Tyberiada) • Ściana Płaczu • Synagoga • Jesziwa • Mykwa • Bejt din • Gabaj • Chazan • Kohen • Magid • Rabin • Rebe • Rosz jesziwy • Mashgiach • Mohel Modlitwy i przedmioty kultu: Amida • Szema Jisrael • Aleinu • Hallel • Kol Nidre • Ma Tovu • Hawdala • Kadisz • Arba Minim • Sefer Tora • Gartel • Kitel • Talit • Tefilin • Cicit • Menora (Chanukija) • Mezuza • Szofar • Jad • Kipa/Jarmułka Języki: Hebrajski • Judeo-arabski • Judeo-aramejski • Judeo-perski • Jidysz • Knaan † • Ladino Historia: Starożytny Izrael • Świątynia Jerozolimska • Niewola babilońska • Powstanie Machabeuszów • Herod Wielki • Sanhedryn • Faryzeusze • Saduceusze • Esseńczycy • Pierwsza wojna żydowsko-rzymska • Powstanie Bar-Kochby • Diaspora żydowska • Historia Żydów w średniowieczu • Historia Żydów w świecie muzułmańskim • Ziemia Izraela • Historia Palestyny • Haskala • Historia Izraela Polityka: Syjonizm (Światowa Organizacja Syjonistyczna • Ogólni Syjoniści • Socjalistyczny • Religijny • Rewizjonistyczny) • Żydowskie ruchy polityczne • Bund • Agudat Israel • Partie polityczne Izraela • Prawo Powrotu Antysemityzm: Historia antysemityzmu • Prześladowania Żydów • Antysemityzm współczesny • Antysemityzm rasowy • Antysemityzm religijny Izrael