| Jeziorak | |
 Jezioro Jeziorak, Jażdżówki k. Iławy. | |
| Państwo |  Polska |
| Powierzchnia | 34,60 km² |
| Wymiary | 27,45 × 2,4 km |
| Głębokość • średnia • maksymalna | 4,1 m 13 m |
| Wysokość lustra | 99,4 m n.p.m. |
| Rzeki wypływające | Iławka |
| Rodzaj jeziora | rynnowe |
Położenie na mapie Polski   Jeziorak | |
| Na mapach: | |
 Zdjęcia i grafiki w Commons | |
Jeziorak (dawniej Gizerek[1] Jezierzyce[2], niem. Geserich See) – jezioro rynnowe położone w północno-wschodniej Polsce w obrębie Pojezierza Iławskiego. Jeziorak jest najdłuższym oraz szóstym pod względem powierzchni jeziorem w Polsce. W jego obrębie działa WOPR Iława.
W 1304 r. w dokumentach Jeziorak wymieniany jest pod nazwą Geyserich, a w 1346 r. – "Geyzerich". Nazwa wywodzi się z języka pruskiego od słowa geeysa – czapla. Pierwotna nazwa brzmiałaby więc Jezioro Czaple. Jedna z wysp jeziora zachowała nazwę "Czaplak" (niem. Czaplakwerde)[3].
Na Jezioraku znajduje się wiele zatok, półwyspów i 16 wysp, a największe z nich to Wielki Ostrów (Wielka Żuława) i Wielki Bukowiec. Jezioro połączone jest z Kanałem Elbląskim. Brzegi jeziora są zalesione – północne wysokim drzewostanem, a południowe niskim. Nad Jeziorakiem leży miasto Iława.
Jeziorak jest również tematem książki: "Nowe przygody Pana Samochodzika", gdzie tytułowy bohater szuka skarbów zrabowanych podczas II wojny światowej.
Spis treści |
Oś wąskiego, rynnowego jeziora biegnie z północy na południe, w środkowej części łamiąc się i zmieniając kierunek na południowy wschód, a potem na południowy zachód. W części środkowej Jeziorak rozszerza się; tu leży kilka wysp. Na wysokości wsi Siemiany wybiega na północny wschód zatoka Kraga, która przez jezioro Dauby łączy Jeziorak z Kanałem Elbląskim. Do zachodniego brzegu wpada strumyk z jeziora Urowiec, a nieco wyżej przesmyk wiedzie do jeziora Płaskiego. Główny akwen biegnie dalej ku północy i dzieli się na dwie zatoki: wschodnią ślepą i zachodnią połączoną kanałem z jeziorem Ewingi. Z południowego krańca Jezioraka wypływa rzeka Iławka, tutaj też leży jedna z największych wysp śródlądowych – Wielka Żuława (82,4 ha) i wejście do kanału łączącego Jeziorak z Jeziorakiem Małym w Iławie. Brzegi Jezioraka są przeważnie wysokie i strome. Zachodni brzeg i środkowa część brzegu wschodniego przylegają do wielkich kompleksów leśnych. Resztę obrzeży pokrywają pola, łąki i mniejsze kępy lasu.
inne nazwy wysp według Leydinga
Jezioro Jeziorak jest bogate w różnorodne gatunki ryb takie, jak:
Jeziorak jest miejscem życia wielu gatunków zwierząt.
Wśród trzcinowisk gnieżdżą się:
Jezioro Jeziorak jest terenem polowań:
Na jednej z wysp Jezioraka [Polajńska Kępa] gnieżdżą się kormorany i czaple
Oprócz nich żyją m.in.:
Podmokłe brzegi Jezioraka są miejscem rozrodu wielu gatunków płazów:
Od niedawna w Jezioraku zaczęły się pojawiać raki.
Gustaw Leyding "Nazwy Fizjograficzne", W: "Morąg – z dziejów miasta i powiatu", Pojezierze, Olsztyn 1973
| ||||||||
