Jogasutry ( dewanagari योगसूत्र , trl. Yogasūtra) – traktat przedstawiający jogadarśanę w formie 195 zwięzłych aforyzmów, który ujmuje nauczanie metod jogicznych praktyk w cztery rozdziały (pāda) o coraz większym stopniu trudności. Autorem jest starożytny indyjski mędrzec Ryszi Patańdźali ( trl. Pātañjali). Księga ta wykorzystywana jest w nauczaniu większości odmian jogi.
Spis treści |
Na temat samego Patańdźalego wiadomo niewiele. Żył prawdopodobnie w III bądź IV w n.e. W traktacie Jogasutra opisał jogiczne techniki ascezy i medytacji, a także metafizyczne i filozoficzne aspekty jogi.Dokonał on syntezy myśli jogicznej, która prawdopodobnie była o wiele starsza, dbając przy tym by eklektyzm owego opisu był niewielki. Postacią Patańdźalego zajmował się m.in. wybitny religioznawca rumuński Mircea Eliade.
Zwykle przyjmuje się, że traktat "Jogasutra" powstał w II wieku p.n.e., jednak poszczególne części znane były już dużo wcześniej, a niektóre fragmenty cytowane są w źródłach o prawie 2 tysiące lat starszych. Patańdźali jest zatem najprawdopodobniej ostatnim znanym kompilatorem i redaktorem jednolitego tekstu. Autorzy buddyjscy często używają terminologii i definicji pojęć z Jogasutr, co dowodzi istnienia tych nauk we wcześniejszych okresach. Jogasutry dają zbieżne z innymi traktatami mistycznymi pojęcie o wewnętrznym rozwoju człowieka oraz prawidłach i metodach na drodze poszukiwania Boga ( w tym traktacie pod imieniem Iśwara ).
Traktat Jogasutra składa się z czterech rozdziałów bądź ksiąg. Te cztery części omawiają kolejno następujące zagadnienia:
I. sabidźa- oraz nirbidźasamadhi (rytambharapradźńa) - zalążkowe i bezzalążkowe zatopienie w najwyższym Świetle Oświecenia, w Mądrości praw i zasad duchowych (ryta).
II. Kleśatanukaranasamadhi (saptadhapradźńasamadhi) - Oświecenie usuwające przyczyny cierpienia, dające siedmiopoziomowe, szczegółowe pojmowanie prawdy, prawdziwej wiedzy, mądrości.
III. pradźńalokah samadhi (wiwekapradźńa) - Światło poznania prawdy, mądrość rozróżniająca sat od asat, odróżniająca to co pochodzi z Rzeczywistości i Prawdy od tego co pochodzi z iluzji i fałszu.
IV. dharmameghasamadhi - Obłok Boskich Cech , spłukiwacz cech, wyzwolenie.
