John-Paul Himka, ukr. Iwan-Pawło Chymka, (ur. 18 maja 1949 w Detroit) – kanadyjski historyk ukraińskiego pochodzenia, profesor Uniwersytetu Alberty. Jego badania skupiają się na historii Ukrainy, II wojny światowej, Holokauście, historii najnowszej świata ostatnich 10 lat oraz ikonografii Kościołów wschodnich[1].
John-Paul Himka wzrastał w środowisku ukraińskiej emigracji w USA. Jako dziecko wcześnie stracił matkę i był wychowywany głównie przez babkę pochodzącą ze Lwowa[2]. W młodości zamierzał zostać greckokatolickim księdzem[3]; w tym celu wstąpił do seminarium duchownego w Stamford. Po 5 latach nauki pod wpływem hippisowskiej atmosfery lat 60. wystąpił z seminarium i rozpoczął studia na Uniwersytecie Michigan (greka bizantyjska[4], historia Bałkanów), gdzie trafił pod opiekę Romana Szporluka[5]. W tamtym czasie brał udział w demonstracjach przeciwko wojnie, dyskryminacji rasowej i kapitalizmowi, był na festiwalu w Woodstock[6]. Studia ukończył w 1971 roku[7].
Lata 1974-1976 spędził podróżując po Europie Środkowo-Wschodniej. Przez rok mieszkał w Krakowie, pół roku w Leningradzie, odwiedził także Kijów i Lwów. Marksistowskie poglądy, które wówczas wyznawał, zwróciły jego zainteresowania ku tradycjom ukraińskiego ruchu socjalistycznego w XIX wieku[8]. Stopień doktora historii uzyskał w 1977 roku[9]. W tym samym roku przeniósł się z USA do Kanady, by podjąć pracę na Uniwersytecie Alberty. Blisko współpracował i przyjaźnił się tam z Iwanem Łysiakiem-Rudnyćkim, którego po jego śmierci zastąpił na stanowisku[10].
Brał aktywny udział w życiu ukraińskiej diaspory w Kanadzie, m.in. pracując przy wydawaniu czasopisma Diialoh, które było przemycane do USRR[11]. W latach 80. XX wieku, zainspirowany wymianą poglądów z Januszem Radziejowskim, zaczął badania nad kwestią zbrodni ukraińskich nacjonalistów na Żydach[12]. Pod wpływem poczynionych odkryć zmienił swoje stanowisko wobec OUN i UPA na krytyczne. Przeciwstawiał się polityce historycznej prowadzonej przez Wiktora Juszczenkę[13].
Obecnie (2011) pracuje nad monografią poświęconą Holokaustowi na Ukrainie.
Żonaty z Chrystią Chomiak. Jego teść był w czasie wojny redaktorem naczelnym Krakiwśkich Wisti[14].
[edytuj] Publikacje
[edytuj] Monografie
- Socialism in Galicia: The Emergence of Polish Social Democracy and Ukrainian Radicalism (1860-1890); Cambridge 1983
- Galician Villagers and the Ukrainian National Movement in the Nineteenth Century; Edmonton, Londyn, Nowy Jork; 1988
- Religion and Nationality in Western Ukraine: The Greek Catholic Church and the Ruthenian National Movement in Galicia, 1867-1900; Montreal, Kingston, Londyn, Ithaca; 1999
- Last Judgment Iconography in the Carpathians; Toronto 2009
[edytuj] Inne książki
- Rethinking Ukrainian History, Ivan L. Rudnytsky (red.), John-Paul Himka (asystent redaktora), The Canadian Institute of Ukrainian Studies, 1981.
- Roman Rosdolsky, Engels and the "Nonhistoric" Peoples: The National Question in the Revolution of 1848 (redakcja, tłumaczenie i wstęp John-Paul Himka), Glasgow, Critique Books, 1986.
- Galicia and Bukovina: A Research Handbook about Western Ukraine, Late 19th and 20th Centuries. Historic Sites Service, Occasional Paper, 20. [Edmonton]: Alberta Culture and Multiculturalism, Historic Resources Division, 1990.
- German-Ukrainian Relations in Historical Perspective, John-Paul Himka, Hans-Joachim Torke (red.). Edmonton, Toronto: Canadian Institute of Ukrainian Studies Press, 1994.
- Cultures and Nations of Central and Eastern Europe: Essays in Honor of Roman Szporluk, Zvi Gitelman, Lubomyr Hajda, John-Paul Himka, Roman Solchanyk (red.), Cambridge 2000; (równolegle opublikowana jako Harvard Ukrainian Studies 22 [1998].)
- Letters from Heaven: Popular Religion in Russia and Ukraine, John-Paul Himka, Andriy Zayarnyuk (red.), Toronto: University of Toronto Press, 2006.
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ University of Alberta
- ↑ John-Paul Himka, My Past and Identities [w:] Intellectuals and the Articulation of the Nation, Ronald Grigor Suny, Michael D. Kennedy (red.), The University of Michigan Press, Ann Arbor 1999, s.165
- ↑ J.P. Himka, Challenging the Myths of Twentieth-Century Ukrainian History, s. 10
- ↑ Chelsea Clogg, The history of Dr. John-Paul Himka
- ↑ John-Paul Himka, My Past and Identities, op.cit., s.167
- ↑ Chelsea Clogg, The history of Dr. John-Paul Himka
- ↑ RESEARCH CENTER "Borderland society: Past and Present"
- ↑ John-Paul Himka, My Past and Identities, op.cit., ss.167-168
- ↑ RESEARCH CENTER "Borderland society: Past and Present"
- ↑ John-Paul Himka, My Past and Identities, op.cit., s.168
- ↑ John-Paul Himka, My Past and Identities, op.cit., s.168
- ↑ Іван-Павло Хімка, Чи українські студії повинні захищати спадщину ОУН-УПА? [w:] Страсті за Бандерою: статті та есеї, упоряд.: Т. С. Амар, І. Балинський, Я. Ґрицак, Ґрані-Т 2010 (Серія De profundis), ISBN 978-966-465-321-0, s.150
- ↑ J.P. Himka, Challenging the Myths of Twentieth-Century Ukrainian History, ss. 4-6
- ↑ John-Paul Himka, Myths of National Consolidation, the Holodomor, and the Holocaust: A Response to Roman Serbyn
