| Kędzierzyn-Koźle | |||||
| |||||
| Państwo |  Polska | ||||
| Województwo | opolskie | ||||
| Powiat | kędzierzyńsko-kozielski | ||||
| Gmina | gmina miejska | ||||
| Założono | 1104 Koźle 1283 Kędzierzyn | ||||
| Prawa miejskie | 1281 Koźle 1951 Kędzierzyn | ||||
| Prezydent miasta | Tomasz Wantuła | ||||
| Powierzchnia | 123,71 km² | ||||
| Wysokość | 180 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2010) • liczba • gęstość | 64 322 520 os./km² | ||||
| Strefa numeracyjna | (+48) 77 | ||||
| Kod pocztowy | 47-200, 47-205, 47-206, 47-220, 47-223, 47-224, 47-225, 47-230, 47-232, 47-224 | ||||
| Tablice rejestracyjne | OK | ||||
Położenie na mapie Polski   Kędzierzyn-Koźle | |||||
| Na mapach: | |||||
Urząd miejski ul. Piramowicza 3247-200 Kędzierzyn-Koźle | |||||
 Multimedia w Wikimedia Commons | |||||
 Hasło Kędzierzyn-Koźle w Wikisłowniku | |||||
| Strona internetowa | |||||
| BIP | |||||
Kędzierzyn-Koźle (czes. Kandřín-Kozlí, niem. Kandrzin-Cosel, śl. Kandrzin-Kojźly) – miasto w województwie opolskim, powiat kędzierzyńsko-kozielski, położone na Nizinie Śląskiej, na Górnym Śląsku.
Powstało w 1975 r. z połączenia czterech osobnych organizmów administracyjnych: Kędzierzyna, Koźla, Sławięcic i Kłodnicy[1]. W Koźlu znajduje się jeden z największych portów rzecznych w Polsce. W Kędzierzynie-Koźlu znajdują się jedne z największych w Polsce zakładów chemicznych – ZAK Spółka Akcyjna, a także holding "Blachownia". Jest to drugie co do wielkości miasto województwa opolskiego pod względem liczby ludności i pierwsze pod względem obszaru.
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 64 322 mieszkańców[2].
Spis treści |
Miasto leży w południowo-wschodniej części województwa opolskiego, w środkowej części mezoregionu fizycznogeograficznego Kotliny Raciborskiej. Mezoregion ten jest najbardziej na południowy wschód wysuniętą częścią makroregionu Niziny Śląskiej.
Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 123,71 km²[3].
Występuje niewielkie zróżnicowanie wysokości. Najniżej położone rejony znajdują się przy rzece Odrze (przysiółek Lasaki, około 164 m n.p.m.), najwyżej znajduje się falista równina piaszczysta w okolicach Lasu Starej Kuźni (około 211 m n.p.m.). Dla miasta przyjmuje się średnią wysokość 180 m n.p.m.[potrzebne źródło]
Większość terenów miasta jest położona na dnie dolin rzecznych: Odry i jej prawobrzeżnego dopływu Kłodnicy. Tereny położona na wschód od brzegów rzeki Odry są równiną taras niskich. Północno-wschodni skrawek miasta tworzą pokrywy lessowe, będące częścią grzbietu Chełma (masyw Góry św. Anny).
Sieć rzeczną stanowi rzeka Odra i jej prawy dopływ Kłodnica (ma swoje ujście do Odry na południowy wschód od centrum dzielnicy Koźle).
Oddzielną rolę w strukturze sieci hydrograficznej miasta zajmują sztuczne drogi wodne. Dwa kanały wykorzystywały przebieg [doliny naturalnego cieku Kłodnicy: Kanał Kłodnicki (już nie funkcjonuje) i Kanał Gliwicki. Trzecim kanałem jest Kanał Kędzierzyński, będący odgałęzieniem od Kanału Gliwickiego do ZAK Spółka Akcyjna. Kanał Odra-Dunaj łączący Koźle z Wiedniem pozostał w sferze planów.
Rejon Kędzierzyna-Koźla należy do śląsko-wielkopolskiego regionu klimatycznego. Lato rozpoczyna się wcześnie i jest ciepłe, zima jest krótka i łagodna. Średnia temperatura roczna wynosi +8,3 °C (średnia temp. w styczniu -2,0 °C, średnia temp. w lipcu +18 °C). Amplitudy temperatury są mniejsze od przeciętnych w Polsce. Czas trwania zimy wynosi 70 dni, czas trwania lata wynosi 90 dni. Opady atmosferyczne utrzymują się poniżej średniej krajowej. Średni opad roczny wynosi około 450 mm.[potrzebne źródło]
W mieście znajdują się placówki handlowe sieci: Carrefour, Kaufland, E.Leclerc, Castorama, Tesco, Intermarché, Biedronka, Lidl, Aldi, Netto.
Miasto jest siedzibą władz samorządu powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego.
Kędzierzyn-Koźle nie tworzy spójnej całości - wyraźnie odrębne dzielnice są porozdzielane lasami, łąkami i polami uprawnymi. Dwie główne części miasta - Kędzierzyn i Koźle - oddalone od siebie łączą dwie drogi. Miasto powstało w 1975 r. z połączenia czterech osobnych organizmów administracyjnych: Kędzierzyna, Koźla, Kłodnicy i Sławięcic. Dodatkowo pod względem organizacyjnym miasto dzieli się na 16 osiedli[4].
|
|
W 1934 władze III Rzeszy zmieniły nazwę miasta z Kandrzin na Heydebreck O.S., która obowiązywała do 1945 r.[5].
W 1975 r. po połączeniu trzech miast Kędzierzyna, Kłodnicy, Koźla, oraz gminy Sławięcice ustalono urzędowo dla miasta nazwę Kędzierzyn-Koźle[6].
Pierwsze wzmianki historyczne o Koźlu pochodzą z 1104 roku, jednak nadanie praw miejskich nastąpiło dopiero w 1281. Ziemie te wchodziły wówczas w skład księstwa kozielsko-bytomskiego, które od 1289 były lennem króla czeskiego. W 1526 księstwo kozielsko-bytomskie wraz z Czechami przeszło pod władzę Habsburgów. Od 1741 pod panowaniem Prus. W 1743 nastąpił początek rozbudowy twierdzy w Koźlu (Twierdza Koźle). Znaczny rozwój gospodarczy całej okolicy rozpoczął się wraz z budową Kanału Kłodnickiego (lata 1792-1812). W 1807 twierdza kozielska było oblężona przez wojska napoleońskie. W 1845 uruchomiono linię kolejową Opole-Gliwice - był to początek rozwoju wsi Kędzierzyn, w której umieszczono stację kolejową. Od tego momentu Kędzierzyn rozpoczął swój systematyczny rozwój kosztem Koźla, którego rozwój ograniczało istnienie twierdzy. Sytuacji nie zmieniło zlikwidowanie w 1873 twierdzy kozielskiej i budowa portu rzecznego w Koźlu (lata 1891–1908). W 1921 okolica była terenem walk podczas III powstania śląskiego. Ziemie te, na mocy plebiscytu, pozostały w granicach Niemiec. W latach 1934-1938 wybudowano nowy Kanał Gliwicki. W 1945 w wyniku przegranej Niemców w wywołanej II wojnie światowej i po zdobyciu miasta przez Armię Czerwoną miasto weszło w skład PRL. W 1951 Kędzierzyn otrzymał prawa miejskie, a w 1975 nastąpiło połączenie miast Koźla, Kędzierzyna, Kłodnicy i Sławięcic oraz 3 wsi (Lenartowic, Miejsca Kłodnickiego i Cisowej) – początek dzisiejszego miasta Kędzierzyn-Koźle.
Pracujących ogółem: 17.147 osób (w tym kobiet: 7561)[potrzebne źródło]
Dane: GUS 2005 r.
 | Ta sekcja wymaga określenia jasnych kryteriów wyboru. Kryteria powinny być poparte źródłami, nie mogą naruszać zasady neutralnego punktu widzenia, należy też unikać próżnych wyrażeń takich jak "znani", "najlepsi" itd. Kryteria możesz omówić w dyskusji artykułu. Zobacz też: Zasady tworzenia list. |
Kędzierzyn-Koźle jest ośrodkiem przemysłowym, w którym dominują następujące branże gospodarki: przemysł chemiczny i przemysł maszynowy. Z zakładów chemicznych należy wymienić dwa największe ZAK Spółka Akcyjna i Blachownia Holding S.A., obok których działają między innymi: Air Products Sp. z o.o., Brenntag Polska Sp. z o.o. i Messer Polska Sp. z o.o. (produkcja i dystrybucja gazów technicznych), Chemzak Sp. z o.o., ICSO Chemical Production Sp. z o.o., Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej "Blachownia" oraz Petrochemia-Blachownia S.A.. Przewozami chemikaliów zajmuje się między innymi firma CTL Chemkol Sp. z o.o. Z zakładów przemysłu maszynowego należy wymienić "A. Berger Polska" Sp. z o.o., Famet S.A., Komet Urpol i Kozielską Fabrykę Maszyn "Kofama" sp. z o.o. Dużym zakładem produkcyjnym jest Damen Shipyards Koźle Sp. z o.o., która zajmuje się budową, remontami i przebudowami statków. Przemysł paliwowo-energetyczny reprezentuje Elektrownia Blachownia. Za sprawą dwóch firm CeWe Color Sp. z o.o. i Fotojoker Sp. z o.o. Kędzierzyn-Koźle jest także ośrodkiem fotograficznym w Polsce. W mieście powstał Kędzierzyńsko Kozielski Park Przemysłowy, w którym powstało szereg firm z sektora nowoczesnych technologii, jak np. Cibis Nowe Technologie, czy francuski Metal Concept Polska. Część miasta została włączona do Śląskiej Strefy Ekonomicznej.
Miasto jest położone na skrzyżowaniu szlaków komunikacyjnych Górnego i Dolnego Śląska. Przez Kędzierzyn-Koźle przebiegają następujące drogi krajowe:
Ponadto w mieście zbiegają się drogi wojewódzkie:
Wybudowano część obwodnicy (w 2008 zatwierdzono plan budowy pozostałej części obwodnicy z nowym mostem na rzece Odrze[potrzebne źródło] oraz dogodne połączenie z autostradą A4 w miejscowości Olszowa.
Zjazdy z autostrady A4 w kierunku na Kędzierzyn-Koźle[potrzebne źródło]:
Komunikację miejską zapewnia Miejski Zakład Komunikacyjny w Kędzierzynie-Koźlu, która prowadzi od 1 maja 1969 roku działalność przewozową osób na terenie miasta i sąsiednich gmin. Obecnie istnieje 15 linii[7]
Transport międzymiastowy zapewnia Veolia Transport Opolszczyzna Spółka z o.o. (byłe Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej S.A.) posiada w Kędzierzynie-Koźlu około 25 przystanków oraz Dworzec Autobusowy w Koźlu. Veolia obsługuje liczne połączenia lokalne na terenie powiatu Kędzierzyn-Koźle oraz częściowo na terenie powiatów Krapkowice i Prudnik.
Kędzierzyn-Koźle leży na trasie linii o znaczeniu krajowym i międzynarodowym. Miasto posiada pięć stacji kolejowych:
Miasto leży na trasie Odrzańskiej Drogi Wodnej, w miejscu gdzie do Odry dochodzi Kanał Gliwicki i dzięki temu ma połączenie drogami wodnymi ze Szczecinem, Bydgoszczą, Europą Zachodnią i wschodnim Górnym Ślaskiem - Port Gliwice. W Koźlu znajduje się duży port rzeczny o nastepujących parametrach[8]:
Ruch turystyczny obsługuje Marina Lasoki (na terenie starej stoczni)[9].
W Koźlu znajdują się:
Organizacją życia kulturalnego w Kędzierzynie-Koźlu kieruje i nadzoruje Wydział Kultury, Sportu i Rekreacji Urzędu Miasta. W tym celu gmina powołała instytucje kultury:
W mieście działa 6 osiedlowych domów kultury[potrzebne źródło]. W baszcie zamkowej urządzono stałą ekspozycję muzealną poświęconą historii miasta.
Kina:
Imprezy o zasięgu ogólnokrajowym[potrzebne źródło]:
Imprezy o zasięgu regionalnym[potrzebne źródło]:
W mieście znajduje się 15 szkół podstawowych, 8 gimnazjów, 8 szkół ponagimnazjalnych oraz prowadzone są zaoczne studia magisterskie. Caly czas trwają starania o utworzenie uczelni wyższej (własnej lub filii), która prowadzić będzie zajęcia na studiach stacjonarnych oraz niestacjonarnych i będzie bodźcem który da sygnał do rozwoju szkolnictwa wyższego w Kędzierzynie-Koźlu.
W tym:
Organizacją życia sportowego w Kędzierzynie-Koźlu kieruje i nadzoruje Wydział Kultury, Sportu i Rekreacji Urzędu Miasta. Współpracuje on z Miejskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji.
W mieście znajdują się: 5 stadionów sportowo-rekreacyjnych, 3 korty tenisowe, 2 hale widowiskowo-sportowe, kryta pływalnia, dwa baseny odkryte oraz lodowisko (sezonowo).
Piłkę nożną w mieście reprezentuje reaktywowany 26.07.2006 roku grający niegdyś w 2 lidze a obecnie w rozgrywkach klasy okręgowej (V liga) Klub Sportowy (w przeszłości wielosekcyjny) Chemik Kędzierzyn-Koźle.
Najbardziej utytułowanym klubem sportowym działającym w mieście jest męski klub siatkarski ZAKSA Kędzierzyn-Koźle.
W mieście tym znajduję się również Klub Sportowy "Caper" reprezentujący miasto w Softball (kobiety) i Baseball (mężczyźni).
Park zajmuje powierzchnię 13.725 ha. Zobacz szlak turystyczny Powstańców Śląskich.
Koźle:
Koźle-Port:
Kłodnica:
Kędzierzyn:
Sławięcice:
Liczba turystów zagranicznych korzystających z miejsc noclegowych:
| Rok | Liczba osób |
|---|---|
| 2002 | 1 227 |
| 2003 | 1 305 |
| 2004 | 3 964 |
| 2005 | 3 063 |
Źródło: GUS, 2005 r.
|
|
Kędzierzyn-Koźle ma status gminy miejskiej. Organem stanowiącym samorządu jest Rada Miasta Kędzierzyn-Koźle składająca się z 23 radnych[15]. Organem wykonawczym jest prezydent miasta.
Prezydenci Miasta Kędzierzyn-Koźle:
Samorząd miasta jest członkiem: Związku Miast Polskich, Związku Gmin Śląska Opolskiego[16].
W Kędzierzynie-Koźlu wydawane są 3 lokalne tygodniki: Nowa Gazeta Lokalna, Tygodnik Lokalny 7 dni i Echo Gmin. Działa rozgłośnia radiowa Radio Park FM oraz Samodzielna Telewizja Miejska w Kędzierzynie-Koźlu.
Miasta partnerskie:
Racibórz – od 2005 r.[17]
Héricourt (Górna Saona) – od 2006 r.[18]
Jonava (Janów)[potrzebne źródło]
Kałusz – od 2005 r.[19] Grand-Charmont – od 2006 r.[20]
Přerov – od 2007 r.[21]
| |||||||||||||
| ||||||||||
