| Kaczawa | |
 Mapa pokazuje m.in. ujściowy odcinek rzeki | |
| Lokalizacja | Europa Polska |
| Źródło | Lubrza (szczyt) |
| Ujście | Odra w okolicy Prochowic 93,7 m n.p.m. |
| Długość | 98 km |
| Powierzchnia zlewni | 2 500 km² |
| Rzeki Polski | |
Kaczawa (niem. Katzbach) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, na Śląsku, lewy dopływ Odry. Przepływa przez województwo dolnośląskie. Swoje źródła ma w Górach Kaczawskich (Góry Ołowiane – pn. stok zalesionej góry Turzec), powyżej Kaczorowa.
Kaczawa przepływa przez Góry Kaczawskie, Pogórze Kaczawskie (Sudety Zachodnie) oraz Nizinę Śląską. Pod względem geologicznym przecina metamorfik kaczawski (dwukrotnie), rów Świerzawy, będący odgałęzieniem niecki północnosudeckiej oraz blok przedsudecki. Płynąc przez góry i pogórze wymywa ze skał macierzystych złoto, które następnie osadza się w piaskach złotonośnych w rejonie Złotoryi.
Nad Kaczawą położone są między innymi: Kaczorów, Wojcieszów, Świerzawa, Nowy Kościół, Złotoryja, Legnica i Prochowice.
W górnym biegu rzeka posiada charakter górsko-wyżynnego potoku, poniżej Legnicy stopniowo nabiera bardziej nizinnego charakteru i uchodzi do Odry w okolicy Prochowic.
Rzeka posiada cenną ichtiofaunę – gatunki przeważające to pstrąg potokowy i lipień (ten ostatni osiąga jednak powolne przyrosty). W dolnym biegu przeważają jaź, kleń i płoć. W ostatnich latach prowadzona jest restytucja populacji brzany. Znaczną przeszkodą w odbudowie ichtiofauny Kaczawy są liczne piętrzenia i jazy, zwłaszcza jaz w Prochowicach uniemożliwiający migrację ryb dwuśrodowiskowych na tarło (łosoś, troć, certa).
