Kancelaria prawna (łac. cancellaria) - miejsce wykonywania zawodu przez prawnika oraz zespół osób tam zatrudnionych (biuro prawnika)[1]. Oprócz doradztwa w zakresie praw i obowiązków prawnych, kancelarie reprezentują klientów przed sądami i organami administracji, w transakcjach biznesowych, negocjacjach oraz wszędzie tam, gdzie potrzebna jest pomoc prawna.
Spis treści |
Kancelarie prawne mogą działać w Polsce w następujących formach:
Wspólnikami w spółkach cywilnej, jawnej i partnerskiej oraz komplementariuszami w spółce komandytowej mogą być wyłącznie adwokaci lub radcowie prawni, a także prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie stosownej ustawy, a wyłącznym przedmiotem działalności takich spółek musi być świadczenie pomocy prawnej.
Nie istnieją przepisy uniemożliwiające zakładanie kancelarii prawnych przez osoby niebędące adwokatami ani radcami prawnymi, jeśli prowadzą one działalność gospodarczą w zakresie działalności prawniczej. Na gruncie obowiązujących przepisów jest to praktyka dozwolona. Przeciwnicy innych niż adwokaci i radcowie prawni uczestników rynku usług prawnych wskazują na stanowisko [[Sąd Najwyższy|Sądu Najwyższego], który wypowiedział się oficjalnie, że użyty w nazwie firmy zwrot "kancelaria prawna" może wprowadzać klientów w błąd przez sugestię, że świadczą w niej pomoc prawną osoby będące adwokatami lub radcami prawnymi. Podkreślić jednak należy, że na dzień dzisiejszy nie istnieje żadne aktualne orzeczenie Sądu Najwyższego wyrażające takie stanowisko, a tym bardziej uchwała mająca moc zasady prawnej, która mogłaby wpływać na wykładnię stosownych przepisów dokonywaną w toku orzekania przez sądownictwo powszechne. W obecnym stanie prawnym usługi w zakresie działalności prawniczej może świadczyć w zasadzie każdy przedsiębiorca, nawet osobiście, co jest wysoce niekorzystne dla potencjalnych klientów. Przedsiębiorca ten może swobodnie wybrać dla swojej firmy nazwę "kancelaria prawna", chociaż już nie: "kancelaria radcy prawnego", "kancelaria adwokata". Trudno będzie zarzucić takiemu przedsiębiorcy prowadzącemu "kancelarię prawną" nierzetelność, działanie na szkodę klientów, brak wiedzy itd. jeśli w swoim przedsiębiorstwie będzie zatrudniał prawników, w tym także radców prawnych. Wyjątkiem są aplikanci adwokaccy oraz aplikanci radcowscy: ta grupa osób, jako jedyna z wymienionych powyżej, zobowiązana do przestrzegania w trakcie aplikacji wewnętrznych przepisów samorządu adwokackiego albo radcowskiego: zasad etyki itd., jest ograniczona w zakresie swobodnego świadczenia pomocy prawnej, w tym prowadzenia działalności w postaci "kancelarii prawnej" czy kancelarii prawniczej". Znacznie większe ograniczenia są narzucone aplikantom adwokackim. Aplikacji radcowscy mogą jednak bez ograniczeń podejmować pracę w kancelarii prawnej prowadzonej przez przedsiębiorcę, który nie jest prawnikiem, a nawet nie ma w ogóle żadnego wykształcenia, o ile podejmowane przez nich czynności są zgodne z etyką zawodu radcy prawnego. Powyższa sytuacja jest konsekwencją powolnego acz zdecydowanego otwierania się w Polsce rynku usług prawnych.
Istniejący w Polsce podział na adwokatów i radców prawnych komplikuje prowadzenie wspólnych kancelarii ze względu na różnice uregulowaniach dotyczących np. reklamy. Obecnie prowadzone są prace mające umożliwić adwokatom i radcom prawnym zakładanie wspólnych kancelarii z doradcami podatkowymi.
Kancelarie prawne mogą mieć skrajnie różną wielkość: od kancelarii jednoosobowej po korporacje międzynarodowe.
Największe na świecie kancelarie prawne pochodzą z Wielkiej Brytanii i USA: Allen & Overy, Baker & McKenzie, Clifford Chance, DLA Piper, Freshfields, Jones Day, Latham & Watkins, Linklaters, Sidley Austin czy White & Case.
W Polsce najbardziej popularne rankingi kancelarii prawnych publikowane są przez Rzeczpospolitą oraz Gazetę Prawną.
