Kanonik (łac. canonicus) – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących wg reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach); obecnie kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla Kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem[1].
Dawniej od kanoników nie wymagano posiadania święceń, a jedynie tonsury (tzw. kanonicy "świeccy").
Kanonicy tworzą kapituły katedralne oraz kolegiackie. Zasadniczo dzielą się na:
Strój jest ustalany przez poszczególne kapituły kanonickie. Np. Kanonicy kapituły pelplińskiej zamiast mozzetty noszą mantolety. Zazwyczaj noszą czarne sutanny z purpurowymi:
Są też kanonicy:
Kanonikami gremialnymi i honorowymi mogą być prałaci. Wówczas ważniejszy jest strój kanonika (wyjątek stanowi prałat domowy Jego Świątobliwości oraz infułat). Noszą oni purpurowe sutanny, oraz pelerynę kanonika kapituły katedralnej lub kolegiackiej (w tym przypadku stroje ich nie różnią się zbytnio od stroju biskupa).
