Karta charakterystyki

Karta charakterystyki (MSDS, ang. Material Safety Data Sheet - Karta Charakterystyki Substancji/Mieszaniny) - dokument zawierający opis zagrożeń, które może spowodować określona substancja lub mieszanina chemiczna, a także podstawowe dane fizyko-chemiczne na jej temat. Jej podstawowym celem jest informowanie o potencjalnych zagrożeniach związanych z daną substancją (mieszaniną), metodach ich zapobiegania i procedurach jakie należy wykonać w razie wystąpienia skażenia opisywaną substancją (mieszaniną).

[edytuj] Status prawny

Dokument ten w krajach Unii Europejskiej, NAFTA i wielu innych musi być obowiązkowo stworzony przez producentów chemikaliów do sprzedawanych przez nich substancji chemicznych i przekazywany dalej każdemu nabywcy. Karta charakterystyki powinna być zawsze dostępna w trakcie transportu i przechowywania tych substancji. Odbiorcy substancji mają obowiązek przechowywać kartę w taki sposób, aby każda osoba mająca do czynienia z tymi substancjami mogła się w każdej chwili zapoznać z zagrożeniami opisanymi w karcie.

Zawartość i struktura kart charakterystyki jest normowana przepisami prawa, różnymi dla krajów UE i NAFTA-y.

[edytuj] Unia Europejska

W Europejskim Obszarze Gospodarczym układ karty charakterystyki, jej niezbędną zawartość definiuje Rozporządzenie UE REACH^[1]. Karta charakterystyki zgodna z REACH zawiera datę sporządzenia i następujące numerowane punkty:

1. identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa;
2. identyfikacja zagrożeń;
3. skład/informacja o składnikach;
4. pierwsza pomoc;
5. postępowanie w przypadku pożaru;
6. postępowanie w przypadku niezamierzonego uwolnienia do środowiska;
7. postępowanie z substancją/mieszaniną i jej/jego magazynowanie;
8. kontrola narażenia/środki ochrony indywidualnej;
9. właściwości fizyczne i chemiczne;
10. stabilność i reaktywność;
11. informacje toksykologiczne;
12. informacje ekologiczne;
13. postępowanie z odpadami;
14. informacje o transporcie;
15. informacje dotyczące przepisów prawnych;
16. inne informacje.

Szczegóły dotyczące zawartości, sposobu dystrybucji dokumentu, sposobu przygotowywania karty charakterystyki zawarto w Tytule IV oraz Załączniku II Rozporządzenia REACH.

[edytuj] Kraje NAFTA

W krajach NAFTA (Stany Zjednoczone, Kanada, Meksyk) podstawowym dokumentem normującym zawartość MSDS-ów jest norma ANSI Z400.1-2004.^[2]. W przypadku eksportu/importu chemikaliów z EU do krajów NAFTY i z krajów NAFTY do UE producenci są zmuszeni dołączać do nich dwa różne dokumenty MSDS, jeden zgodny z normami UE i drugi z normami NAFTA. Istnieje wprawdzie norma ISO definiująca międzynarodowy standard tych dokumentów, nie jest on jednak w pełni respektowany przez kraje NAFTY i UE.^[3]

Zgodnie z normą ANSI MSDS powinien zawierać sekcje odpowiadające na następujące pytania^[2]:

• Co to za materiał? (skład chemiczny, prawidłowy wygląd, nazwa, producent, podstawowe dane fizykochemiczne itp)
• Co zrobić natychmiast po wystąpieniu zagrożenia? (krótki opis najpoważniejszych zagrożeń i opis jak sobie z nimi szybko poradzić + zwykle dane kontaktowe do osoby odpowiedzialnej)
• Co powinno się zrobić w razie wystąpienia zagrożenia? (szczegółowy opis działań, które należy podjąć w razie zatrucia/pożaru/skażenia)
• Jak uniknąć potencjalnych zagrożeń? (sposoby prawidłowego przechowywania i transportowania, lista potencjalnych czynników ryzyka)
• Inne pożyteczne informacje (np: zwroty ryzyka, szczegółowe dane fizykochemiczne itp.)

Norma ISO 11014-1 definiuje układ kart charakterystyki w bardziej precyzyjny sposób. Karty te zgodną z tą normą powinny zawierać:^[3]

• Nazwę produktu i dane jego producenta
• Skład chemiczny
• Zwroty ryzyka
• Procedurę pierwszej pomocy
• Procedurę gaśniczą
• Procedurę działania w razie wycieku i skażenia
• Sposoby przechowywania i posługiwania się
• Opis niezbędnych środków ostrożności przy kontakcie
• Własności fizyko-chemiczne
• Informacje o trwałości i reaktywności
• Informacje o toksyczności
• Informacje ekologiczne
• Uwagi na temat utylizacji
• Informacje o prawidłowym transporcie
• Informacje na temat regulacji prawnych dotyczących substancji
• Pozostałe informacje.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Karty charakterystyk odczynników produkowanych przez firmę POCH S.A.
• Rozporządzenia i dokumenty dotyczące REACH