| Katyń | |
| Państwo |  Rosja |
| Obwód |  Obwód smoleński |
| Rejon | smoleński |
| Powierzchnia | 27,94 km² |
| Populacja (2007) • liczba ludności • gęstość | 1 773 62,17 os./km² |
| Nr kierunkowy | +7 481 |
| Kod pocztowy | 214522 |
Położenie na mapie obwodu smoleńskiego   Katyń | |
Położenie na mapie Rosji  Katyń | |
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
Katyń (ros. Катынь) – wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, w rejonie smoleńskim, nad Dnieprem, 18 km na zachód od Smoleńska.
Spis treści |
Przypuszcza się , że nazwa miejscowości pochodzi od rosyjskiego czasownika katat, katit (ros. катать, катить), gdyż przetaczano tędy statki z dorzecza Dniepru do dorzecza Dźwiny, albo od staroruskiego kat, katun (ros. кать, катунь) (obóz, obozowisko)[1].
Przed I wojną światową Gniezdowo wraz z lasem katyńskim należało do rodziny Koźlińskich. W XIX wieku Piotr Koźliński ożenił się z Leokadią Lefftreu, która była córką dyrektora angielskiej firmy budującej linie kolejowe m.in. w Rosji. Na mocy intercyzy Gniezdowo i Katyń stały się współwłasnością brytyjską[2].
W pobliskim lesie zwanym "Lasem Katyńskim", na uroczysku "Kozie Góry" (ros. Козьи Горы) (niekiedy nazywanym również "Kosogory", co może być zniekształconą nazwą pochodzącą z języka niemieckiego), funkcjonariusze radzieckiego Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych ZSRR (NKWD) od lat 30. XX wieku grzebali zwłoki ofiar czystek politycznych Józefa Stalina, a w 1940 roku rozstrzelali ok. 4400 polskich jeńców wojennych z obozu w Kozielsku, ofiary zbrodni katyńskiej[3]. Teren Lasu Katyńskiego był ośrodkiem wypoczynkowym dla pracowników Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku; znajdowała się w nim willa położona nad brzegiem Dniepru[3]. W pobliskim Gniezdowie znajduje się Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu.
Wyrażenia "Katyń" i "Las Katyński" są używane metonimiczne na określenie zbrodni katyńskiej jako całości, dokonywanej w 1940 roku w różnych miejscach ZSRR i polegającej na wymordowaniu przez NKWD przeszło 21,5 tys. polskich jeńców wojennych i więźniów na mocy decyzji najwyższych władz Związku Radzieckiego zawartej w uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku (tzw. decyzja katyńska).
Na wschód od Katynia, na terenie Gniezdowa, na odcinku 5 km na prawym brzegu Dniepru znajduje się rezerwat archeologiczny obejmujący cmentarzysko kurhanowe z kilkoma tysiącami grobów oraz dwa grodziska. Kurhany i grodziska są datowane na IX–X wiek n.e[4].
