| Kirył Siemionowicz Moskalenko Кирилл Семёнович Москаленко | |
 | |
 Marszałek Związku Radzieckiego | |
| Data i miejsce urodzenia | 11 maja 1902 Griszczino,  Imperium Rosyjskie |
| Data i miejsce śmierci | 17 czerwca 1985 Moskwa,  ZSRR |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1920–1985 |
| Siły zbrojne |  Armia Czerwona |
| Stanowiska | dowódca 38. i 40. Armii, d-ca 1. Armii Gwardii, głównodowodzący Strategicznych Wojsk Rakietowych ZSRR |
| Główne wojny i bitwy | wojna domowa w Rosji, II wojna światowa, wojna zimowa z Finlandią, Wielka Wojna Ojczyźniana, bitwa o Żory |
| Odznaczenia | |
           | |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
Kirył Siemionowicz Moskalenko, ros. Кирилл Семёнович Москаленко (ur. 11 maja 1902 we wsi Griszczino k. Doniecka, zm. 17 czerwca 1985 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (1955), głównodowodzący Strategicznych Wojsk Rakietowych ZSRR, wiceminister obrony ZSRR, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1943, 1978) i Bohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1969).
Spis treści |
Urodził się 11 maja 1902 we wsi Griszczino, w pow. bachmutskim (ob. obwód doniecki) w guberni jekaterynosławskiej Imperium Rosyjskiego (ob. Ukraina) w rodzinie chłopskiej. Ukończył czteroklasową wiejską szkołę powszechną, a następnie dwie klasy szkoły ministerialnej. W latach 1917–1919 studiował w szkole rolniczej. Studia przerwał wybuch wojny domowej. Wrócił do rodzinnej wsi, gdzie ukrywał się przed wojskami gen. Antona Denikina.
Po zajęciu wsi przez wojska Armii Czerwonej w sierpniu 1920 wstąpił w jej szeregi. Podczas wojny domowej walczył w 1. Armii Konnej przeciwko wojskom gen. Piotra Wrangla i atamana Nestora Machno.
W 1922 ukończył Wydział Artylerii Szkoły Czerwonych Dowódców w Charkowie. W okresie nauki brał udział w walkach z bandami nad Donem i w Donbasie. W latach 1922–1932 służył w 6. Dżungarskiej Dywizji Kawalerii (do 1924 w składzie 1. Armii Konnej). W okresie służby w Armawirze brał udział w walkach na Północnym Kaukazie. We wrześniu 1923 ze swoją jednostką wojskową został przeniesiony do Briańska. Od 1924 dowódca baterii. W 1928 ukończył kurs doskonalący artylerii Armii Czerwonej w Leningradzie. Po ukończeniu kursu kolejno: dowódca baterii szkolnej, dowódca dywizjonu artylerii, szef sztabu pułku artylerii. Od 1932 służył w Specjalnej Dywizji Kawalerii Specjalnej Armii Dalekowschodniej w pobliżu Czyta, najpierw jako szef sztabu, a następnie w 1934 jako dowódca pułku kawalerii. Od 1935 dowodził 23 Brygadą Czołgów w Kraju Nadmorskim, od 1936 służył w 45 Korpusie Zmechanizowanym Kijowskiego Okręgu Wojskowego. W latach 1936-1939 był słuchaczem Akademii Artylerii im. Feliksa Dzierżyńskiego w Leningradzie (od 1938 w Moskwie).
W 1939 został mianowany szefem artylerii 51 Dywizji Piechoty Odesskiego Okręgu Wojskowego, z którą brał udział w wojnie rosyjsko-fińskiej, za co został odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru. W maju 1941 został wyznaczony na stanowisko dowódcy 1 Brygady Artylerii Przeciwpancernej Rezerwy Naczelnego Dowództwa. Na tym stanowisku 6 czerwca 1941 został awansowany na generała majora artylerii i rozpoczął walkę w Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. We wrześniu 1941 objął dowództwo 15 Korpusu Strzelców. Od października 1943 do końca wojny – dowodził 38 Armią, która wyparła hitlerowców z Ukrainy, południowej Polski i Czechosłowacji. Dowodził m.in. podczas bitwy żorskiej.
11 marca 1955 otrzymał stopień Marszałka Związku Radzieckiego. Od 1960 głównodowodzący Strategicznych Wojsk Rakietowych ZSRR – zastępca ministra obrony ZSRR.
Zmarł 17 czerwca 1985 w Moskwie i został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym.
