Widget
Podziel się:

Kisielice


Kisielice
Urząd Miasta i Gminy w Kisielicach
Urząd Miasta i Gminy w Kisielicach
Herb
Herb Kisielic
Państwo Polska
Województwowarmińsko-mazurskie
Powiatiławski
GminaKisielice
gmina miejsko-wiejska
Założono1331
Prawa miejskie1331, stracone, potem odzyskane w 1986r.
BurmistrzTomasz Koprowiak
Powierzchnia3,37 km²
Ludność (2009)
• liczba
• gęstość

2218
663 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 55
Kod pocztowy14-220
Tablice rejestracyjneNIL
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Kisielice"
Kisielice
53°36′25″N 19°15′34″E / 53.60694, 19.25944Na mapach: 53°36′25″N 19°15′34″E / 53.60694, 19.25944
TERC
(TERYT)
6283507044
Urząd miejski
ul. Daszyńskiego 25
14-220 Kisielice
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Kisielice w Wikisłowniku
Strona internetowa

Kisielice (niem. Freystadt in Westpreußen) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, położone nad Gardeją, na Pojezierzu Iławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kisielice. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. elbląskiego. Przez miasto przechodzi droga krajowa nr 16.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto miało 2218 mieszkańców[1].

Spis treści

[edytuj] Historia

  • XIII w. – Dokumenty zakonne odnotowują pruskie siedliska: Kiszelycz (Kisielice), Lynse (Limża), Gohryn (Goryń), bona Scharnot (Łodygowo), Plautes (Pławty Wielkie).
  • 1255 – Osada targowa Kiszelycz (Vrienstad) staje się własnością biskupią.
  • 1293 – Dytryk von Stangen otrzymuje pozwolenie na założenie miasta przy osadzie Vrienstadt.
  • ok. 1315 – Rodzina von Stangen wystawia dokument lokacyjny dla gminy miejskiej w Vrienstadt.
  • 1331 – Potwierdzenie dokumentu lokacyjnego, rozpoczęcie budowy kościoła.
  • ok. 1350 – istnieje trójkątny rynek z murowanym ratuszem, miasto otoczone jest murami i posiada trzy bramy.
  • 1397 – Katarzyna von Stangen sprzedaje miasto biskupowi pomezańskiemu.
  • 1466 – Po pokoju toruńskim ziemia kisielicka zostaje przy Zakonie krzyżackim.
  • 1527 – Utworzone zostaje dominium biskupie w granicach Prus Książęcych, które objęło ziemię kisielicką.
  • 1532 – Georg von Polentz przekształca dominium w prywatną własność ziemską.
  • 1576 – Gmina protestancka przejmuje kościół.
  • 1653 – Pożar kościoła.
  • 1775 – Wielki pożar niszczy miasto.
  • 1802 – Na mapie Prus wydanej w Królewcu miasto oznaczono jako Freystadt.
  • 1899 – Budowa linii kolejowej z Prabut do Jabłonowa przez Kisielice.
  • 1900 – Połączenie kolejowe z Kwidzynem.
  • 1912 – Zbudowana zostaje nowoczesna szkoła powszechna.
  • 1945 – Ofensywa Armii Czerwonej powoduje olbrzymie straty. Zaprzepaszczony zostaje dorobek wielu pokoleń. Spalono lub rozgrabiono okoliczne pałace i dwory. Podobnie jak z innych miast "ziem odzyskanych" cegłę wywieziono na odbudowę Warszawy. Jedynym zabytkiem pozostał kościół parafialny z XIV wieku.
  • 1946 – Utrata praw miejskich[2].
  • 1986 – Kisielice odzyskują prawa miejskie.

Planowana jest rewitalizacja dawnej zabudowy miasta.

[edytuj] Warunki naturalne

Według danych powierzchnia miasta wynosi 3,37 km, lokuje miasto na czterdziestej czwartej pozycji w woj. warmińsko-mazurskim oraz czterdziestym piątym co do liczby mieszkańców. Kisielice i okolice leżą na terenach morenowych i sandrowych, wyróżniających się urozmaiconymi formami rzeźby. W obrębie miasta występuje jezioro o niewielkiej powierzchni. Niedaleko miasta występuje jezioro rakowe, które jest kąpieliskiem mieszkańców niewielkiej miejscowości. W okolicach miasta, na terenach sandrowych, znajdują się jeziora, głównie rynnowe, otoczone znacznymi kompleksami leśnymi m.in. jezioro Goryńskie i Trupel.

[edytuj] Przyroda

W okolicy Kisielic znajduje się:

[edytuj] Toponimia

Polskie nazwy miasta (Kisielice, Kisielic) wywodzą się zapewne z nazwy staropruskiej. Na mapie rękopiśmiennej z XV wieku Sędziwoja z Czechła widnieje nazwa Kysselecz alias Dreystath civitas. Niemiecka nazwa Kisielic, Freystadt często pisana Vrienstadt.

[edytuj] Symbole miasta

Herb Kisielic – na czerwonym polu złoty orzeł zrywający się do lotu z białą aureolą wokół głowy. W szponach trzyma białą wstęgę ze złotym napisem S. Joannas.

Orzeł symbolizuje św. Jana Ewangelistę, taki sam herb miała diecezja pomezańska istniejąca niegdyś na tym terenie a teraz taki sam symbol widnieje w herbie diecezji elbląskiej.

[edytuj] Architektura

Zabudowa miasta to w większości budynki nowoczesne, ponieważ większość cegły z zabudowy niemieckiej zostało wywiezionych po wojnie na odbudowę stolicy.

Rewitalizacja układu urbanistycznego starego miasta jest planowana w przyszłości.

Podczas II wojny światowej została zniszczona większa część zabudowy starego miasta ówczesnych Kisielic. W samym mieście nie ma aktualnie żadnego pozostałego zabytku.

[edytuj] Obiekty historyczne i budowle urzędowe – poniemieckie

  • dworzec Kisielice
  • most kolejowy nieopodal Kisielic
  • budynek szkoły podstawowej
  • kościół parafialny
  • budynek poczty
  • budynek po młynie miejskim

[edytuj] Gospodarka

W Kisielicach występuje tylko jeden rodzaj gospodarki – spożywczy. Obecnie nie rozwija się inny podział gospodarki obok wymienionego[potrzebne źródło].

[edytuj] Demografia

Dane z 31 grudnia 2009[3]:

OpisOgółemKobietyMężczyźni
jednostkaosób %osób %osób %
populacja2 218100109049,1112850,9
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
658,1323,4334,7

[edytuj] Turystyka i sport

Obiekty sportowe w mieście to stadion miejski, hala sportowa (w zespole szkół), boisko do siatkówki plażowej i kompleks boisk „Moje boisko – Orlik 2012 (boisko do siatkówki, kort tenisowy, boisko do piłki nożnej) otwarte w czerwcu 2011[4].

W mieście działa Międzyzakładowy Ludowy Klub Sportowy "Olimpia” z sekcjami piłki nożnej i siatkówki. W sezonie zimowym odbywa się Halowa Liga Piłki Nożnej.

Walory turystyczne: polodowcowe jeziora rynnowe w okolicach Gorynia i Trupla, lasy, pofałdowany teren. W pobliżu – Kwidzyn z zamkiem i katedrą; Szymbark z ruinami zamku; Kamieniec z ruinami pałacu, gdzie w czasie kampanii 1806–1807 mieszkał Napoleon Bonaparte z Marią Walewską oraz Ogrodzieniec (niem. Neudeck) z ruinami pałacu pruskiego rodu Hindenburg. W okolicach miasta występuje kąpielisko miejskie na jeziorze Rakowym.

W mieście wybudowano promenadę widokową wokół jeziora miejskiego. Otwarcie miało miejsce w czerwcu 2011 roku[4].

[edytuj] Szlaki turystyczne

Szlaki turystyczne przechodzące przez miasto:

[edytuj] Rowerowe

NazwaDługośćTrasa
POL Szlak czerwony.svg Czerwony59,8 kmJezierzyceTynwałdRudzieniceMątykiDąbrowaGromotyŁawiceDziarnyIławaWikielecRadomekKaraśSzeplerzyznaWonnaWólka WielkaSkarszewoGulbTrupel – Kisielice
POL Szlak żółty.svg Żółty130,1 kmAniołowoMariankaPasłękGołąbkiRogajnySuroweKwitajnyZielnoKroninWójtowiznaZielonka PasłęckaSambródLeśnicaMałdytyZajezierzeJarnołtowoBądkiZalewoPółwieśWitoszewoBądzeKamieniecOlbrachtowoOlbrachtówkoMichałowoSuszBałoszyceŁęgowo – Kisielice – Goryń
POL Szlak niebieski.svg Niebieski26,1 kmKisielice – KrzywkaWałdowoGoryńTrupel

[edytuj] Stowarzyszenia, do których należy miasto

  • Łączy Nas Kanał Elbląski[5]
  • Związek Gmin Jeziorak[6]
  • Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej[7]

– z racji istniejącej od 2007 roku elektrowni wiatrowej nieopodal Łodygowa, która rozwija się po dzień dzisiejszy w kierunku Jędrychowa i elektrowni opalanej biomasą, oraz planom biogazowi[8].

  • Stowarzyszenie Gmin RP Euroregion Bałtyk[9]
  • Stowarzyszenie "Szesnastka"[10]

[edytuj] Edukacja

[edytuj] Szkoły podstawowe

Budynek Szkoły Podstawowej
  • Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza w Kisielicach

[edytuj] Gimnazja

  • Publiczne Gimnazjum w Kisielicach

[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne

  • Zespół Szkół Rolniczych im. H. i St. Sierakowskich
    • Technikum rolnicze
    • Technikum ekonomiczne
    • Liceum policyjne

[edytuj] Wspólnoty religijne

Kościół pw. Matki Boskiej Królowej Świata

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Kaplice

    • Kaplica komunalna przy kościele pw. MB Królowej Świata (ul. Kościelna)

[edytuj] Administracja

Kisielice mają status miasta. Mieszkańcy Kisielic wybierają do swojej Rady Gminy 5 radnych. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz miasta jest Urząd Miasta i Gminy mieszczący się przy ulicy Ignacego Daszyńskiego.

[edytuj] Obecne władze

  • Burmistrz – Tomasz Koprowiak
  • Zastępca Burmistrza – Barbara Pękala
  • Sekretarz Gminy – Barbara Pękala
  • Skarbnik – Gabriela Lubnau

[edytuj] Miasta partnerskie

MiastoKrajData podpisania umowy
 Priekule[potrzebne źródło] Litwa ?

[edytuj] Transport

Znaczący węzeł drogowy województwa warmińsko-mazurskiego. W mieście krzyżują się następujące drogi krajowe i wojewódzkie:

Fragment DK 16 nieopodal Kisielic

[edytuj] Honorowi Obywatele Miasta

[edytuj] Ludzie związani z Kisielicami

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). [dostęp 1.10.2010].
  2. Olsztyński Dziennik Wojewódzki z 1946 r. Nr 5, poz. 77
  3. Baza Demograficzna – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-12-31].
  4. 4,0 4,1 Promenadą do Orlika (pol.). Echo Iławy. [dostęp 2011-06-18].
  5. Obszar działań stowarzyszenia „ŁNKE” (pol.). [dostęp 2006-01-18].
  6. Gminy Członkowskie Związku Gmin Jeziorak (pol.). Związek Gmin Jeziorak. [dostęp 2010].
  7. Kisielice – członek stowarzyszenia (pol.). Stowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej.
  8. Kisielice – członek stowarzyszenia (pol.). Stowarzyszenie Gmin Przyjaznych Energii Odnawialnej. [dostęp -].
  9. Stowarszyszenie – strona główna (pol.). Stowarzyszenie Gmin RP Euroregion Bałtyk. [dostęp -].
  10. Stowarszyszenie – KRS (pol.). Krajowy Rejestr Sądowy. [dostęp -].
  11. gazeta olsztyńska.pl

Zobacz więcej w serwisach WP

DoCelu

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne