| Konya | |
| Państwo |  Turcja |
| Prowincja | Konya |
| Burmistrz | Tahir Akytürek |
| Wysokość | 1200 m n.p.m. |
| Ludność (2007) • liczba ludności | 1 412 343 |
| Nr kierunkowy | (+90)332 |
Położenie na mapie Turcji   Konya | |
| Na mapach: | |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons | |
| Strona internetowa miasta | |
Konya (gr. Ἰκόνιον Ikónion, łac. Iconium, dawniej także osm.-tur. قونیه, Koniah, Konieh, Qunia) – miasto w południowej Turcji, na Wyżynie Anatolijskiej, u północnego podnóża Taurusu, stolica prowincji Konya. Około 1,412,343 mieszkańców (w 2007). Podobnie jak Kayseri (Cezarea Pontyjska), Konya (Ikonion) jest starym miastem rzymskim i bizantyjskim. Konya – dawna stolica Sułtanatu Seldżuków zapełniona jest interesującymi dziełami wczesnej sztuki tureckiej i islamskiej. Najważniejszy punkt zwiedzania to Muzeum Mevlany, zlokalizowane koło meczetu zbudowanego przez wielkiego Sinan za panowania Sułtana Selima II w XVI w. Budynek ten zamieszkiwał niegdyś Mevlana – Rumi, założyciel Zakonu Tańczących Derwiszy. Co roku od 10 do 12 grudnia odbywają się w Konyi uroczystości ku czci Rumiego.
Centrum miasta zajmuje Alaettin Tepesi - wzgórze z seldżuckimi budowlami. Konya jest jednym z najreligijniejszych i konserwatywnych miast w Turcji.
Spis treści |
Dzięki wykopaliskom wiadomo, że rejon Konyi był zamieszkany już w późnej epoce miedzi, około 3000 r. p.n.e. Około roku 1500 p.n.e. miasto dostało się pod wpływy Hetytów, a następnie, około 1200 roku p.n.e, indoeuropejskich Ludów Morza. W VIII w.p.n.e. na tym terenie Frygijczycy założyli swoje królestwo. Ksenofont nazywa to miasto Ikonium. Około 690 r. p.n.e. miasto zostało zajęte przez Kimmerów. Ikonium następnie było częścią Imperium Perskiego aż do czasu, kiedy Dariusz III został pokonany przez Aleksandra Wielkiego w 333 r. p.n.e. Krótko po śmierci Aleksandra Macedońskiego i upadku jego imperium, Ikonium dostało się pod panowanie Seleukosa I Nikatora. Przez okres hellenistyczny miasto było rządzone przez władców z Pergamonu. Kiedy Attalos III, ostatni król Pergamonu zmarł bezdzietnie, imperium pergameńskie otrzymali, zgodnie z jego testamentem, Rzymianie. Pod rządami cesarza Klaudiusza, nazwa miasta została zmieniona na Claudioconium, a za cesarza Hadriana na Colonia Aelia Hadriana. Od 297 r. n.e. miasto było stolicą prowincji Pizydia, a od lat siedemdziesiątych IV wieku prowincji Likaonia.
Ludność miasta dosyć wcześnie uległa chrystianizacji. Ikonium odwiedził między innymi Paweł z Tarsu i Święty Barnaba, według Dziejów Apostolskich było to w 47, 50 i 53 roku n.e. Zgodnie z legendą wczesnochrześcijańską, Konya była również miejscem narodzin Świętej Tekli.
W czasach Cesarstwa Bizantyjskiego miasto było ważnym centrum handlowym, gdyż przecinały się tu szlaki wiodące do Konstantynopola, Cezarei Pontyjskie, Armenii, Syrii i Mezopotamii. Od VII wieku było ono stolicą temu Anatolikon. Już w IV wieku tutejsze biskupstwo zostało podniesione do rangi metropolii. W VII-IX wieku miasto było kilka razy niszczone przez najazdy arabskie. W 1069 zostało ono zniszczone przez Seldżuków.[1]
Miasto zostało zajęte przez Seldżukidów po Bitwie pod Manzikiertem w 1071 roku i od 1081 do 1243 roku było stolicą Sułtanatu Rum. Chrześcijanom udało się je dwukrotnie przejściowo odzyskać. Pierwszy raz w 1097 roku do miasta wkroczyli Krzyżowcy pod wodzą Gotfryda z Bouillon. Drugi raz sztuka ta udała się Fryderykowi Barbarossie w maju 1190 roku. W 1134 roku Rukn ad-Din Masud I zmienił nazwę miastu na Konya.
W drugiej połowie XII wieku, pod rządami Seldżuków z linii anatolijskiej Konya zyskała wielkość i bogactwo. Podporządkowała sobie tureckie bejliki na wschodzie, między innymi daniszmendydzkie panując praktycznie w całej wschodniej Anatolii, oraz w kilku portach morza Śródziemnego oraz Czarnego, przejściowo również na Krymie. Ten złoty okres trwał to pierwszej połowie XIII wieku.
W latach dwudziestych XIII wieku miasto zalała fala uchodźców z Imperium Chorezmijskiego uciekających przed naporem imperium mongolskiego. Sułtan Ala ad-Din Kajkubad I ufortyfikował miasto i wybudował pałac na szczycie cytadeli. W 1228 roku zaprosił Bahaeddina Veleda i jego syna Rumiego, założyciela Zakonu Wirujących Derwiszy do Konyi.
W 1243 roku po klęsce Seldżuków pod Köse Dağ, Konya została zajęta przez Mongołów. Miasto nadal formalnie pozostało stolicą sułtanów seldżuckich, w rzeczywistości podlegało dynastii ilchanidzkiej.
Po upadku Sułtanatu Rumijskiego, Konya w 1307 roku została emiratem. W 1322 roku miasto zostało zajęte przez Księstwo Karaman. W 1420 roku księstwo to zostało zdobyte przez Imperium osmańskie, a w 1453 roku Konya stała się stolicą prowincji Karaman.
W dobie Imperium osmańskiego, po ustaleniu systemu Wilajetów w 1864 roku, Konya stała się stolicą Wilajetu Konijskiego.
Konya jest siedzibą jednego z największych uniwersytetów w Turcji- Uniwersytetu Seldżuckiego (Selçuk Üniversitesi). Założono go w 1975 roku.
